Nhà ở cho thuê: Trụ cột mới của chính sách an cư quốc gia

Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công những dự án nhà ở cho thuê đầu tiên tại TP. Hà Nội. Ảnh: TTXVN

Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê

TP. Hà Nội vừa khởi công ba dự án nhà ở cho thuê đầu tiên với quy mô hơn 8.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư trên 30.000 tỷ đồng. Đây là những dự án mở đầu cho chương trình phát triển nhà ở cho thuê của Thành phố, đồng thời là bước cụ thể hóa kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phát triển nhà ở, trong đó có nhà ở cho thuê, tại địa bàn có nhu cầu nhà ở lớn nhất cả nước.

Tại Lễ khởi công, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, nhà ở cho thuê phải được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân và người lao động có nhu cầu thuê nhà với giá phù hợp. Thủ tướng yêu cầu Hà Nội tiên phong rà soát quy hoạch, quỹ đất và quỹ nhà thuộc tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để bố trí phát triển nhà ở cho thuê, từ đó làm cơ sở nhân rộng mô hình trên phạm vi cả nước.

Không chỉ Hà Nội, ngày 28/6, tỉnh Hưng Yên cũng khởi công dự án nhà ở cho thuê phục vụ người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn. Theo ông Trần Quang Triển - Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Hưng Yên, các dự án được kỳ vọng sẽ hình thành những khu nhà ở đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, gắn với các cực tăng trưởng công nghiệp của địa phương.

Nhấn mạnh định hướng phát triển nhà ở cho thuê là một trụ cột an sinh chiến lược trong giai đoạn 2026-2030, ông Hà Quang Hưng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) - cho biết, Bộ Xây dựng đang khẩn trương sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới; đánh giá những kết quả đạt được cũng như những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai để tiếp tục hoàn thiện chính sách liên quan đến lĩnh vực nhà ở.

Tuy nhiên, theo ông Hưng, từ chủ trương đến thực tiễn luôn tồn tại một khoảng cách nhất định. Việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê đòi hỏi phải nhận diện đầy đủ những rào cản và có giải pháp phù hợp để tháo gỡ.

Hướng tới mục tiêu an cư bền vững

Việc phát triển nhà ở cho thuê được đánh giá mang lại nhiều lợi ích xã hội, song để chính sách đi vào cuộc sống vẫn cần giải quyết bài toán hiệu quả đầu tư.

Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, trong khi một dự án nhà ở để bán có thể thu hồi vốn chỉ sau vài năm, dự án nhà ở cho thuê thường phải mất hàng chục năm mới hoàn vốn, với tỷ suất sinh lời thấp hơn đáng kể. Điều này khiến doanh nghiệp ít mặn mà với phân khúc cho thuê nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp.

“Xây để bán luôn hấp dẫn hơn xây để cho thuê. Vì vậy, Nhà nước cần có hệ thống cơ chế, chính sách ưu đãi đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp tham gia, đồng thời bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên” - đại diện Hiệp hội nhận định.

Tại cuộc làm việc với lãnh đạo TP. Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ quan điểm: Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, quy hoạch, chính sách đất đai và các công cụ tài chính - tín dụng nhằm bảo đảm thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững.

Nhiều chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh mới, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là vấn đề thị trường mà còn gắn với mục tiêu an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Vì vậy, Nhà nước cần đóng vai trò chủ động trong thiết kế cơ chế tài chính, giảm chi phí vốn, kéo dài thời hạn tín dụng và tạo động lực để khu vực tư nhân đầu tư vào lĩnh vực có ý nghĩa xã hội lớn nhưng lợi nhuận không cao.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh: “Vai trò của Nhà nước là thiết kế cơ chế tài chính giúp giảm chi phí vốn, kéo dài thời hạn tín dụng và tạo động lực để khu vực tư nhân đầu tư vào lĩnh vực có ý nghĩa xã hội lớn nhưng lợi nhuận không cao”. Theo ông, cơ chế này không nên chạy theo số lượng dự án hay quy mô giải ngân mà phải hướng tới kết quả cuối cùng là nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở và bảo đảm điều kiện an cư cho người dân.

Liên quan đến vấn đề này, ông Lâm Văn Hoàng - Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng - cho biết, Bộ Xây dựng sẽ vừa huy động trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, vừa nghiên cứu các chính sách ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê, qua đó đưa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước sớm đi vào cuộc sống một cách thiết thực, hiệu quả và bền vững.

Việc phát triển nhà ở cho thuê không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung nhà ở mà còn thúc đẩy sự dịch chuyển từ tư duy “sở hữu nhà ở bằng mọi giá” sang bảo đảm “quyền tiếp cận nhà ở” cho người dân. Đây cũng là xu hướng phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển, nơi thị trường nhà ở cho thuê được xem là một cấu phần quan trọng của hệ thống an sinh xã hội./.

N.LỘC