Nguồn điện định vị hạ tầng AI

Theo phân tích của Tập đoàn dịch vụ Bất động sản thương mại và Quản lý đầu tư toàn cầu Jones Lang LaSalle (JLL, Mỹ), các trung tâm dữ liệu quy mô lớn dự kiến xây dựng tại châu Âu trong giai đoạn 2026-2028 sẽ cách trung tâm đô thị ít nhất 175km so với mức 46km giai đoạn 2022-2025.

Khuôn viên Trung tâm Dữ liệu Virtus Wustermark đang được xây dựng tại Brandenburg, ngoại ô thủ đô Berlin, Đức (ẢNH: VIRTUS)

Xu hướng này cho thấy nguồn điện đang chi phối việc lựa chọn vị trí hạ tầng AI hơn cả khoảng cách tới người sử dụng. Sự thay đổi này bắt nguồn từ đặc điểm của các hệ thống AI hiện đại. Những mô hình ngôn ngữ lớn và các ứng dụng AI tạo sinh đòi hỏi lượng máy chủ và bộ xử lý khổng lồ, hoạt động liên tục với mật độ tính toán cao. Điều đó khiến nhu cầu điện của một trung tâm dữ liệu AI lớn vượt xa các cơ sở dữ liệu truyền thống.

Trong khi đó, những trung tâm như London (Anh), Frankfurt (Đức) hay Amsterdam (Hà Lan) ngày càng gặp hạn chế về đất đai, hạ tầng điện và thủ tục cấp phép. JLL cho biết tỷ trọng các dự án xây dựng mới trung tâm dữ liệu ở châu Âu trên những khu đất chưa phát triển dự kiến tăng từ 8% lên 39% giai đoạn 2026-2028. Các nhà đầu tư không còn đơn giản mở rộng từ những trung tâm dữ liệu hiện hữu mà đang tìm kiếm những địa điểm hoàn toàn mới miễn là có thể bảo đảm nguồn điện và hạ tầng phù hợp.

Theo các nhà phân tích, lợi thế trong cuộc đua AI ngày càng phụ thuộc vào khả năng bảo đảm nguồn điện cho các trung tâm dữ liệu quy mô lớn chứ không chỉ sức mạnh chip như trước.

Báo chí châu Âu cảnh báo thời gian chờ đấu nối lưới điện đang trở thành trở ngại đối với kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu tại châu Âu. Khi nhiều ngành công nghiệp cùng có nhu cầu điện và các lưới điện cũ cần được nâng cấp, khả năng được cấp điện đúng thời điểm sẽ quyết định một dự án có được triển khai hay không. Theo Reuters, công suất trung tâm dữ liệu tại Liên minh châu Âu (EU) được dự báo tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 12GW lên 28GW vào năm 2030; tỷ trọng tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu này cũng tăng theo. EU vì thế đã bắt đầu xây dựng các tiêu chuẩn về hiệu quả năng lượng đối với lĩnh vực này.

Trong cuộc đua về cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu EU, Pháp có lợi thế đặc biệt nhờ lượng điện hạt nhân lớn. Vì vậy, nước này đang nổi lên như một ứng viên hàng đầu cho vị trí trung tâm hạ tầng AI của châu Âu. Nguồn điện tương đối dồi dào và giá điện bán buôn thấp hơn Anh, Đức giúp Pháp trở nên hấp dẫn đối với các dự án tiêu thụ điện lớn. Các nhà đầu tư quốc tế cam kết hàng chục tỷ EUR cho các dự án trung tâm dữ liệu tại đây. Theo số liệu của Công ty vận hành hệ thống truyền tải điện của Pháp (RTE), các trung tâm dữ liệu tại Pháp hiện tiêu thụ khoảng 10TWh điện mỗi năm, tương đương khoảng 2% tổng mức tiêu thụ của quốc gia và có thể tăng lên 23-28TWh vào năm 2035.

Không chỉ Pháp, các quốc gia Bắc Âu cũng hưởng lợi từ nguồn điện tương đối sạch và điều kiện tự nhiên thuận lợi cho làm mát. Phần Lan đang phát triển một trung tâm dữ liệu AI công suất 310MW, dự kiến vận hành năm 2027, nằm trong nhóm những cơ sở AI lớn nhất châu Âu.

KHÁNH MINH