Người Việt muốn tự chủ khi về già, kinh tế bạc đứng trước dư địa mới

Người cao tuổi tập thể dục dưỡng sinh tại khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội). Ảnh tư liệu: Thành Đạt/TTXVN

Khảo sát Manulife Asia Care 2026 trên 1.000 người Việt Nam cho thấy, khi về già, người Việt dự kiến sẽ có trung bình 10 năm cần được người khác chăm sóc và 13 năm cần được hỗ trợ tài chính. Với nhóm trên 60 tuổi, thời gian cần hỗ trợ về tài chính kéo dài hơn, lên đến 15 năm, còn thời gian cần được chăm sóc là 9 năm. 

Chi phí sinh hoạt trong giai đoạn này cũng là yếu tố đáng lưu ý, với mức trung bình khoảng 11,8 triệu đồng mỗi tháng, theo ước tính của người tham gia khảo sát, điều này tạo thêm áp lực đáng kể đối với cá nhân và gia đình.

Trong bối cảnh đó, khả năng tự chủ đang được nhìn nhận như một dạng “gia sản” mới. Có tới 89% người Việt tham gia khảo sát cho rằng sự độc lập và tự chủ về tài chính của bản thân chính là “gia sản” họ muốn để lại cho gia đình. Đồng thời, 57% người khảo sát mong muốn không trở thành gánh nặng cho người thân.

Đáng chú ý, quan niệm này đang tác động tới cách phân bổ tài sản trong gia đình. Thay vì ưu tiên tích lũy cho con cái, những người được khảo sát dự kiến dành khoảng 2/3 tài sản cho nhu cầu của chính mình trong giai đoạn sau của cuộc đời.

Nguồn tài chính được kỳ vọng cũng cho thấy xu hướng giảm phụ thuộc vào thế hệ sau. Có 81% cho biết, sẽ chủ động dựa vào tiền tiết kiệm cá nhân để trang trải chi phí khi về già, trong khi chỉ 21% dự kiến nhận hỗ trợ từ con cái. Có tới 86% người tham gia khảo sát cho rằng, duy trì độc lập về tài chính và sức khỏe quan trọng hơn giá trị tài sản để lại cho thế hệ sau.

Những thay đổi này cho thấy, hưu trí đang dần được nhìn nhận không chỉ là giai đoạn “nghỉ làm”, mà là một giai đoạn sống cần được chủ động thiết kế về tài chính, sức khỏe và mức độ tham gia vào đời sống kinh tế. Để có một cuộc sống hưu trí độc lập và chủ động, nhiều người Việt tập trung vào 2 nền tảng chính là tài chính và sức khỏe. 

Ở khía cạnh tài chính, xu hướng chủ động ngày càng trở nên rõ ràng hơn. Để đảm bảo sự an toàn và ổn định tài chính trong tương lai, nhiều người đã bắt đầu đa dạng hóa nguồn tài chính bằng nhiều hình thức. Cụ thể, 51% tăng cường gửi tiết kiệm, 45% mua bảo hiểm sức khỏe và các sản phẩm bảo hiểm liên quan, 26% tham gia các quỹ mở.

Đối với việc đầu tư, dù nhu cầu rất rõ ràng nhưng thực tế, chỉ 27% chuyển sang các khoản đầu tư tạo ra dòng tiền. Khoảng cách này cho thấy nhu cầu hiện hữu vẫn chưa được chuyển hóa thành hành động tương xứng, đặc biệt trong việc xây dựng nguồn thu nhập cho giai đoạn sau của cuộc đời.

Đáng chú ý, 69% người tham gia khảo sát cho biết mong muốn tiếp tục làm việc sau tuổi 65, phản ánh một định nghĩa mới về hưu trí: năng động và chủ động hơn. Điều này cho thấy mong muốn duy trì nhịp sống và tiếp tục tham gia vào các hoạt động kinh tế trong giai đoạn sau của cuộc đời.

Bà Tina Nguyễn, Tổng Giám đốc Manulife Việt Nam cho rằng, người Việt đang thay đổi cách nhìn về tuổi già, từ một giai đoạn phụ thuộc sang một hành trình cần được chuẩn bị chủ động. Theo bà Tina Nguyễn, sự độc lập cả về tài chính và sức khỏe đang được nhiều người xem như một “gia sản” có ý nghĩa đối với gia đình.

Từ góc độ kinh tế, sự thay đổi này đáng chú ý bởi nó có thể làm dịch chuyển cấu trúc nhu cầu trong những năm tới. Khi người dân sống lâu hơn và muốn duy trì sự độc lập lâu hơn, nhu cầu không chỉ tăng đối với các sản phẩm tiết kiệm, bảo hiểm hay đầu tư, mà còn mở rộng sang chăm sóc sức khỏe, dịch vụ hỗ trợ cuộc sống và các hình thức tiêu dùng phù hợp với giai đoạn sau tuổi lao động.

H.Chung (TTXVN)