Người trẻ bắt đầu sử dụng mạng xã hội ở độ tuổi 11–12 có kết quả học tập thấp hơn

Theo một nghiên cứu được công bố vào ngày 3/8 (giờ địa phương) trên tạp chí khoa học Nature Human Behaviour bởi nhóm nghiên cứu do Giáo sư Marco Gui thuộc ĐH Milano-Bicocca (Ý) dẫn đầu, một nghiên cứu theo dõi dài hạn về thói quen sử dụng thiết bị kỹ thuật số tại 28 trường học ở miền Bắc nước Ý và phân tích dữ liệu này cùng với điểm số từ các bài kiểm tra chuẩn hóa quốc gia INVALSI ở các môn Tiếng Ý, Tiếng Anh và Toán, cho thấy những người trẻ bắt đầu sử dụng mạng xã hội từ lớp 6 (11–12 tuổi) luôn có kết quả học tập thấp hơn so với những học sinh bắt đầu sử dụng muộn hơn.

INVALSI là hệ thống đánh giá giáo dục của Ý, tập trung vào các môn Tiếng Ý, Toán và Tiếng Anh. Bài kiểm tra này do Viện Đánh giá Quốc gia (INVALSI) tổ chức nhằm đo lường kết quả học tập của học sinh ở nhiều cấp độ lớp học khác nhau

Nghiên cứu này đang thu hút sự chú ý trong bối cảnh trẻ em và thanh thiếu niên có xu hướng bắt đầu sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội ở độ tuổi ngày càng nhỏ. Lý do chính là vì trước đây có rất ít nghiên cứu về việc bắt đầu sử dụng mạng xã hội từ độ tuổi nhỏ ảnh hưởng như thế nào đến kết quả học tập.

Để đánh giá tác động của thời điểm bắt đầu sử dụng mạng xã hội, các nhà nghiên cứu đã so sánh những học sinh có hồ sơ tương đồng—ghép cặp dựa trên các yếu tố như giới tính, trình độ học vấn của cha mẹ, môi trường gia đình và thành tích học tập trước đó. Gần một nửa số học sinh tham gia nghiên cứu đã sở hữu điện thoại thông minh và tạo tài khoản mạng xã hội khi đang học lớp 6 (11–12 tuổi).

Ngược lại, chỉ có 16,3% học sinh đợi đến năm 14 tuổi (lớp 9 trở lên), độ tuổi được phép sử dụng mạng xã hội hợp pháp mà không cần sự đồng ý của cha mẹ mới bắt đầu sử dụng. Kết quả phân tích cho thấy những học sinh tạo tài khoản mạng xã hội từ lớp 6 (11–12 tuổi) có điểm số thấp hơn 0,22 độ lệch chuẩn (SD) ở môn tiếng Ý và thấp hơn 0,18 SD ở môn toán vào năm lớp 8, so với những em tạo tài khoản từ lớp 9 trở đi.

Đến năm lớp 10, khoảng cách về kết quả học tập môn Tiếng Ý vẫn duy trì ở mức 0,22 SD, trong khi khoảng cách ở môn Toán đã nới rộng lên 0,27 SD. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng, trong nghiên cứu giáo dục, mức chênh lệch từ 0,2 độ lệch chuẩn (SD) trở lên được coi là một tác động đáng kể. Họ cũng lưu ý rằng 0,2 SD tương ứng với sự khác biệt về kết quả học tập trong khoảng sáu tháng.

Khoảng cách về thành tích học tập được thu hẹp khi học sinh bắt đầu sử dụng mạng xã hội muộn hơn. Những học sinh bắt đầu sử dụng mạng xã hội từ lớp 7 có điểm số thấp hơn 0,17 SD ở môn tiếng Ý và thấp hơn 0,22 SD ở môn toán khi lên lớp 10, trong khi những em bắt đầu từ lớp 8 có điểm số thấp hơn 0,11 SD ở cả hai môn này.

Ngược lại, điểm môn Tiếng Anh không cho thấy mối liên hệ đáng kể nào với thời điểm bắt đầu sử dụng mạng xã hội. Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng, việc tiếp xúc tự nhiên với các nội dung bằng tiếng Anh có thể đã tạo điều kiện cho quá trình học tập thụ động (học một cách tình cờ).

Ngoài ra, một cuộc khảo sát về thói quen sử dụng cho thấy xu hướng luôn để điện thoại thông minh ngay bên cạnh chiếm từ 15–47% trong mối liên hệ giữa việc sử dụng mạng xã hội sớm và kết quả học tập thấp hơn. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng, phát hiện này củng cố khả năng cho rằng sự phân tán chú ý hoặc việc quá đắm chìm vào mạng xã hội chính là những yếu tố tác động đến kết quả học tập.

Giáo sư Gui nhận định: "Nghiên cứu này cho thấy các chính sách trì hoãn việc sử dụng mạng xã hội cho đến khi trẻ có đủ sự trưởng thành về nhận thức để kiểm soát những tác động gây xao nhãng của nó có thể mang lại lợi ích cho kết quả học tập".

Tuệ Nghi