Người tiêu dùng TP.HCM có thêm 'lá chắn' nhận diện thực phẩm an toàn

Mỗi lần đi siêu thị, thay vì chỉ so sánh giá bán, nhiều người tiêu dùng TP.HCM đang hình thành thói quen kiểm tra kỹ hơn thông tin về nguồn gốc, tiêu chuẩn sản xuất của thực phẩm trước khi đưa vào giỏ hàng.

Một bó rau, hộp thịt hay sản phẩm chế biến không chỉ được đánh giá qua hình thức bên ngoài mà còn ở những câu hỏi như sản phẩm được sản xuất ở đâu, quy trình kiểm soát ra sao, doanh nghiệp có trách nhiệm thế nào nếu xảy ra vấn đề về chất lượng?

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng thực phẩm khi lựa chọn hàng hóa tại các hệ thống phân phối hiện đại ở TP.HCM.

Sự thay đổi trong hành vi mua sắm này đang thúc đẩy thị trường bán lẻ chuyển dịch theo hướng minh bạch hơn. Tại TP.HCM, chương trình “Tích xanh trách nhiệm” được triển khai nhằm tạo thêm một dấu hiệu nhận diện cho người tiêu dùng khi lựa chọn thực phẩm, đồng thời kết nối trách nhiệm giữa nhà sản xuất, nhà phân phối và người bán hàng.

Hàng nghìn sản phẩm đã được xác nhận

Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, sau hơn 2 năm triển khai, chương trình ghi nhận sự tăng trưởng nhanh về số lượng doanh nghiệp và sản phẩm tham gia.

Nếu giai đoạn đầu số lượng nhà cung cấp còn khá khiêm tốn do chương trình chủ yếu được triển khai theo hình thức vận động, khuyến khích, thì khoảng 3 tháng gần đây, lượng doanh nghiệp đăng ký tăng mạnh.

Đến nay, chương trình đã thu hút 12 hệ thống phân phối, 449 nhà cung cấp và hàng ngàn sản phẩm được phê duyệt.

Theo ông Phương, lượng hàng hóa này cơ bản đáp ứng nhu cầu của các bếp ăn tập thể, trường học cũng như nhu cầu mua sắm của người dân tại các hệ thống bán lẻ tham gia chương trình, đặc biệt đối với nhóm thực phẩm tươi sống.

Điểm khác biệt của Tích xanh trách nhiệm không nằm ở một nhãn dán trên bao bì mà ở cơ chế giám sát xuyên suốt. Để được xác nhận, doanh nghiệp phải công khai quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu và cam kết thực hiện đầy đủ các tiêu chí của chương trình.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM (áo xanh) tham quan khu vực trưng bày các sản phẩm “Tích xanh trách nhiệm”.

Trong quá trình lưu thông hàng hóa, nếu cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn hoặc hệ thống phân phối phát hiện doanh nghiệp cố tình vi phạm các cam kết, sản phẩm sẽ bị loại khỏi chương trình.

“Việc kiểm tra, giám sát vẫn được thực hiện thường xuyên để bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và giữ uy tín của chương trình”, ông Phương cho biết.

Ông Nguyễn Đức Toàn, Tổng Giám đốc Điều hành MM Mega Market Việt Nam & Big C Campuchia, Trưởng Khối Kinh doanh BJC tại Việt Nam, cho biết để tham gia chương trình, các nhà cung cấp phải cam kết về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ cũng như trách nhiệm sau bán hàng.

Đến nay, đơn vị này đã hợp tác với hơn 100 hộ nông dân và hợp tác xã trên cả nước, tập trung tại Lâm Đồng, đồng bằng Sông Cửu Long, các vùng nông nghiệp quanh TP.HCM để phát triển vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn và đã có hơn 400 mặt hàng đạt tiêu chí Tích xanh trách nhiệm, chủ yếu là rau, củ, quả và thực phẩm tươi sống.

Những nhà cung cấp tham gia chương trình được doanh nghiệp ưu tiên vị trí trưng bày, có biểu tượng nhận diện riêng và được cam kết chính sách thu mua ổn định. Theo ông Toàn, đây không chỉ là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng chuỗi cung ứng nông sản bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho người nông dân.

Các sản phẩm đạt “Tích xanh trách nhiệm” được nhận diện tại quầy kệ, giúp người mua có thêm thông tin trước khi lựa chọn.

Hiệu quả bước đầu cũng phản ánh qua sức mua trên thị trường. Lượng hàng hóa bán ra tại MM tăng trưởng trên hai con số, lượng khách hàng tăng hơn 10%, trong khi nhóm sản phẩm Tích xanh trách nhiệm ghi nhận mức tăng trưởng trên 20% mỗi năm.

“Chúng tôi kỳ vọng số lượng sản phẩm đạt chuẩn sẽ không chỉ dừng ở hơn 400 mà sẽ tăng lên hàng nghìn sản phẩm trong thời gian tới”, ông Toàn nói.

Mới đây, đơn vị này cũng đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) xác lập kỷ lục “Logo tạo hình bằng món salad lớn nhất với 100% nguyên liệu nông sản sử dụng đạt Tích xanh trách nhiệm”. Tác phẩm có kích thước 8m x 4m, được thực hiện hoàn toàn từ các loại rau, củ, quả đạt tiêu chí Tích xanh trách nhiệm do hơn 100 hộ nông dân tại các vùng trồng cung ứng.

Theo đại diện VietKings, giá trị của kỷ lục không chỉ nằm ở quy mô của tác phẩm mà còn ở thông điệp phát triển bền vững. Việc sử dụng 100% nông sản đạt tiêu chí Tích xanh trách nhiệm được xem là biểu tượng cho chuỗi cung ứng minh bạch, gắn kết trách nhiệm từ người sản xuất, nhà phân phối đến người tiêu dùng.

Tác phẩm salad xác lập kỷ lục Việt Nam được tạo hình từ 100% nguyên liệu nông sản đạt “Tích xanh trách nhiệm”.

Minh bạch để tạo niềm tin

Đối với doanh nghiệp sản xuất, việc tham gia chương trình đồng nghĩa với yêu cầu minh bạch cao hơn so với trước đây.

Ông Nguyễn Đình Thiết, Giám đốc Công ty Thực phẩm Fresco, cho biết trước đây việc truy xuất nguồn gốc chủ yếu phục vụ công tác quản lý nội bộ. Các hồ sơ về nguyên liệu, quy trình sản xuất đều được doanh nghiệp lưu giữ nhưng người tiêu dùng khó tiếp cận.

Khi tham gia Tích xanh trách nhiệm, thông tin về nguồn gốc sản phẩm được công khai để khách hàng có thể tra cứu nhanh chóng.

Theo ông Thiết, giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại là tạo sự yên tâm cho người tiêu dùng, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ. “Khi mọi thông tin đều minh bạch, khách hàng sẽ tin tưởng hơn vào chất lượng bữa ăn của gia đình”, ông nói.

Đến nay, Fresco đã kết nối với khoảng 10 nhà cung cấp cùng tham gia hệ sinh thái Tích xanh trách nhiệm. Tuy nhiên, theo ông, số lượng doanh nghiệp hiện vẫn còn khá khiêm tốn so với nhu cầu của thị trường.

Bà Huỳnh Thị Bích Vi, Giám đốc kênh siêu thị và khách hàng trọng điểm toàn quốc của Unilever Food Solutions, cho biết hiện đơn vị có khoảng 20 sản phẩm tại Việt Nam gắn nhãn Tích xanh.

Theo bà Vi, để tham gia chương trình, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, bình ổn giá và cam kết xử lý triệt để nếu xảy ra vấn đề liên quan đến chất lượng.

Trong suốt thời gian triển khai, doanh nghiệp cũng phối hợp với hệ thống phân phối để giữ ổn định giá bán nhằm bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng.

“Chúng tôi mong muốn cùng các đối tác xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, an toàn và bền vững từ nhà cung cấp đến người tiêu dùng cuối cùng”, bà Vi chia sẻ.

Nông sản từ các vùng sản xuất được kiểm soát về nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng trước khi đưa vào hệ thống phân phối.

Không chỉ dừng ở hệ thống bán lẻ hiện đại, Sở Công Thương TP.HCM cho biết mô hình Tích xanh trách nhiệm đang được nhiều địa phương đề xuất triển khai tại các chợ truyền thống. Một số gian hàng thí điểm đã cho thấy sức mua và doanh số cao hơn các quầy hàng thông thường nhờ tạo được niềm tin về chất lượng sản phẩm.

Song song đó, thành phố cũng đang xây dựng sàn giao dịch hàng hóa, trước mắt với mặt hàng thịt heo. Các tiêu chí đưa hàng hóa lên sàn có nhiều điểm tương đồng với yêu cầu của chương trình Tích xanh trách nhiệm, mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái cung ứng minh bạch từ sản xuất đến tiêu dùng.

Trong bối cảnh nhu cầu về thực phẩm an toàn, việc hình thành một cơ chế để doanh nghiệp tự cam kết, công khai thông tin và chịu sự giám sát liên tục được kỳ vọng sẽ giúp người tiêu dùng có thêm căn cứ để lựa chọn.

Xa hơn, đây cũng là động lực thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng minh bạch, nâng cao giá trị nông sản Việt và xây dựng niềm tin bền vững trên thị trường.

NGUYỄN LIẾN