Người Italy 'căm thù' cách ăn mỳ Ý với tương cà chua có phải do bảo thủ?

Ẩm thực Italy không đơn thuần là việc kết hợp các nguyên liệu để lấp đầy dạ dày, mà là di sản văn hóa được bảo vệ nghiêm ngặt qua nhiều thế hệ. Đối với người dân quốc gia hình chiếc ủng, một đĩa pasta hoàn hảo phải là sự giao thoa giữa tính tối giản và sự tươi ngon tuyệt đối.

Chính vì vậy, hình ảnh ai đó cầm chai tương cà công nghiệp hoặc đổ một lon sốt hay tương cà chua đóng hộp chế biến sẵn lên đĩa mỳ Ý được coi là thảm họa văn hóa. Người Italy không ghét cà chua, món mỳ Ý đẫm sốt cà chua là niềm tự hào của họ, nhưng họ thực sự “căm thù” phiên bản tương cà đóng hộp, công nghiệp hóa.

Nhiều du khách tinh nghịch thường trêu người Italy bằng cách cho tương cà.

Dưới đây là 5 lý do vì sao sự kết hợp này lại là điều cấm kỵ tối cao trong căn bếp của người Italy.

Triết lý mùa nào thức nấy

Nền tảng của ẩm thực Ý gói gọn trong hai chữ: Tươi ngon. Người Italy có thể dành cả buổi sáng để ra chợ chọn những quả cà chua San Marzano chín mọng, thơm lừng hương nắng vùng Địa Trung Hải, rồi tự tay ninh nhừ với dầu ô liu và húng tây.

Đối với họ, việc sử dụng tương cà chua đóng hộp thứ sản phẩm được sản xuất hàng loạt trong nhà máy, nằm trên kệ siêu thị cả tháng trời là một sự lười biếng khó chấp nhận. Tương cà đóng hộp tước đoạt đi linh hồn của món ăn. Vị chua thanh tự nhiên, hương thơm dịu nhẹ của quả tươi và sự biến chuyển tinh tế của hương vị theo từng mùa trong năm không còn nữa.

Ở Italia có rất nhiều loại cà chua khác nhau để đem đến các vị sốt độc đáo. (Ảnh: Lucas‘s Italia)

Tương cà phá vỡ cấu trúc hoàn hảo của sợi mỳ

Một trong những tiêu chuẩn vàng khi thưởng thức mỳ Ý là khái niệm Al dente, nghĩa là mỳ phải được luộc chín tới, khi cắn vào vẫn cảm nhận được độ dai nhẹ ở lõi. Sốt cà chua tự nhiên của người Italia có độ sệt vừa phải, bao bọc nhẹ nhàng quanh sợi mỳ.

Ngược lại, tương cà chua đóng hộp thường có hai dạng: Quá đặc do chứa nhiều chất làm dày (như tinh bột biến tính), hoặc quá loãng và nhiều nước bão hòa. Khi trộn với mỳ Ý, loại tương này sẽ làm sợi mỳ nhanh chóng bị bở nhão, mất đi kết cấu dai ngon chuẩn mực, biến một đĩa mỳ tinh tế thành một hỗn hợp súp bột thô kệch.

Quy tắc kết hợp nguyên liệu

Trong tâm thức của người Italy, mỗi loại pasta sinh ra là để dành riêng cho một loại sốt cụ thể. Họ không bao giờ đổ một loại sốt đặc sệt, nhiều thịt vào những sợi mỳ spaghetti mảnh mai, vì nước sốt sẽ tuột hết xuống đáy đĩa.

Tương cà chua đóng hộp công nghiệp thường được quảng cáo là dùng cho mọi loại mỳ, và chính sự đa dụng đại trà này lại là điều người Italy ghét nhất. Sự cẩu thả trong việc kết hợp bừa bãi giữa loại mỳ và loại tương đóng hộp sẵn có làm tổn thương quy tắc ăn uống mà các đầu bếp Ý đã đúc kết qua hàng trăm năm.

Sử dụng các loại tương cà chua công nghiệp sẽ làm giảm độ ngon của mỳ Ý. (Ảnh: Piatti)

Nỗi sợ đồng hóa văn hóa

Lý do sâu xa nhất khiến người Italy ”nổi giận“ với tương cà đóng hộp chính là nỗi sợ hãi về sự đồng hóa văn hóa. Những sản phẩm công nghiệp hóa, tiện lợi hóa đang tạo ra một thế hệ thực khách lầm tưởng rằng mỳ Ý là một món ăn nhanh, ngọt nồng và béo ngậy kiểu đồ ăn nhanh.

Đối với họ, nấu một nồi sốt cà chua từ những nguyên liệu thô là một nghi thức gia đình, là cách người mẹ truyền lại tình yêu nấu nướng cho con cái. Tương cà đóng hộp xuất hiện như một biểu tượng của lối sống vội vã, thực dụng, phá vỡ đi nét đẹp văn hóa quây quần bên bàn ăn truyền thống của người bản địa.

Tác hại của đường và chất bảo quản

Nếu thực khách nếm thử một thìa sốt cà chua tự chế biến tại Rome và một thìa tương cà chua đóng hộp kiểu Mỹ, sẽ nhận ra hai thế giới hoàn toàn khác biệt. Để kéo dài hạn sử dụng và đánh lừa vị giác, các loại sốt cà chua đóng hộp hoặc tương cà (ketchup) công nghiệp thường chứa một lượng đường khổng lồ, giấm nồng và các chất điều vị nhân tạo.

Nồi nước sốt cà chua là linh hồn của món mỳ Ý trong văn hóa ẩm thực Italy. (Ảnh: Sugodi)

Người Italy coi đây là một sự xúc phạm đối với vị giác. Sốt cà chua nguyên bản được nấu trong căn bếp, phục vụ cho món mỳ Ý có vị ngọt tự nhiên từ chính phần thịt quả được sên kỹ, chứ không phải vị ngọt sắc, gắt cổ của đường hóa học. Việc đưa những tạp chất này vào mỳ Ý làm mất đi sự cân bằng tinh tế của món ăn.

Nhìn bề ngoài, phản ứng của người Italia trước một lon sốt hay tương cà chua có vẻ cực đoan, nhưng đó chính là cách họ bảo vệ bản sắc của mình. Đằng sau sự bảo thủ đó là lời khẳng định mạnh mẽ rằng ẩm thực chân chính cần thời gian, sự tôn trọng nguyên liệu và một trái tim trân quý truyền thống, những thứ mà không một dây chuyền sản xuất hàng loạt nào có thể đóng gói vào trong một chiếc lon thiếc.

Hoàng Hà (Tổng hợp)