Người đàn ông tự nặn hai nốt trên tay, kéo ra giun rồng dài 20 cm

Đoạn giun rồng kéo ra từ cánh tay anh N.V.T. dài khoảng 10-15 cm do người nhà tự nặn.

Sáng 19/8, Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương, tiếp nhận anh N.V.T. (49 tuổi, xã Mậu A, tỉnh Lào Cai) đến khám tại khoa Ký sinh trùng với hai tổn thương sâu trên cánh tay trái.

Bệnh nhân thứ 44 mắc giun rồng ở Việt Nam

Anh T. tỉnh táo, không sốt, không đau, không còn ngứa. Trên cẳng tay trái có hai vị trí tổn thương, kèm vùng sưng nhẹ.

Theo lời kể, anh T. làm nghề nông nghiệp, bóc vỏ quế tại Lào Cai hơn 20 năm. Công việc thường xuyên phải vào rừng, anh có thói quen tắm suối và uống nước suối.

Khoảng 20 ngày trước, anh nhận thấy trên cánh tay trái xuất hiện hai nốt giống mụn, kèm cảm giác ngứa râm ran. Anh tự dùng cồn và nước muối để rửa nhưng tình trạng không cải thiện. Nghĩ có thể bị sâu quế chui vào da, anh không đi khám.

Khoảng một tuần trước khi đến bệnh viện, hai vị trí này bắt đầu sưng, tấy đỏ. Tối 17/8, người nhà nặn mụn cho anh. Từ nốt thứ nhất, họ kéo ra một đoạn màu trắng dài khoảng 10-15 cm. Ở nốt thứ hai, người nhà tiếp tục kéo nhẹ và lấy ra một đoạn màu trắng dài khoảng 20 cm.

Do nghi ngờ là giun hoặc sán, gia đình cho các đoạn này vào túi nylon rồi đốt và vứt bỏ.

Hai ngày sau, anh T. đến Bệnh viện Đặng Văn Ngữ kiểm tra. Kết quả siêu âm cho thấy tại 1/3 cẳng tay trái có tình trạng dày nhẹ lớp dưới da. Độ dày lớp dưới da bên trái khoảng 6-8 mm, trong khi bên phải cùng vị trí khoảng 1,3 mm. Hình ảnh cũng ghi nhận tăng âm dạng thâm nhiễm lan tỏa ở 1/3 giữa cẳng tay trái. Theo các bác sĩ, bệnh nhân được chẩn đoán mắc giun rồng, đây là ca bệnh thứ 44 ở Việt Nam.

TS.BS Trần Huy Thọ, Phó giám đốc Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, cho hay hiện bệnh giun rồng chưa có xét nghiệm giúp phát hiện nhiễm bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng. Việc chẩn đoán thường dựa vào biểu hiện lâm sàng và phát hiện giun trưởng thành khi chúng trồi ra khỏi da.

Bệnh cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phương pháp điều trị chủ yếu hiện nay là lấy toàn bộ con giun ra khỏi cơ thể, cần thực hiện thận trọng để tránh làm đứt giun.

Vùng tổn thương trên cánh tay anh N.V.T. sau khi người nhà tự nặn cho anh tối ngày 17/8.

Giun rồng có xu hướng di chuyển về phía da và tạo tổn thương trước khi chui ra ngoài. Trong một số trường hợp, con giun không thoát ra mà chết ở mô dưới da.

Không tự kéo giun ra khỏi da

TS.BS Trần Huy Thọ khuyến cáo người dân không tự ý dùng thuốc, chích, rạch hoặc phẫu thuật lấy giun khi nghi mắc bệnh. Thay vào đó, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử lý đúng cách.

Đặc biệt, khi lấy giun cần tránh làm đứt thân giun. Việc kéo mạnh khiến giun bị đứt có thể làm các thành phần trong cơ thể giun và ấu trùng được giải phóng, làm tăng phản ứng viêm tại đường di chuyển của giun cái và nguy cơ nhiễm trùng.

Tổn thương do giun rồng cũng có thể trở thành cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập, gây các biến chứng như nhiễm trùng vết thương, viêm mô tế bào, áp xe, nhiễm khuẩn khớp, uốn ván hoặc nặng hơn là nhiễm trùng máu. Những biến chứng này có thể gây tổn thương, biến dạng khớp và đe dọa tính mạng.

Khi nghi mắc bệnh, người dân cần giữ vùng tổn thương sạch, khô thoáng và hạn chế để vết thương tiếp xúc với nguồn nước. Đây là biện pháp quan trọng nhằm hạn chế ấu trùng phát tán ra môi trường và tiếp tục chu kỳ lây nhiễm.

Theo khoa Ký sinh trùng, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương, từ năm 2020 đến nay Việt Nam ghi nhận 43 trường hợp mắc giun rồng trước ca bệnh mới nhất này. Các trường hợp chủ yếu được phát hiện tại một số tỉnh miền núi phía Bắc, gồm Lào Cai 26 ca, Phú Thọ 14 ca và Thanh Hóa 3 ca.

Phần lớn người bệnh là nam giới và có thói quen ăn thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín.

Hình ảnh siêu âm trên cánh tay trái của bệnh nhân.

Giun rồng (Dracunculus medinensis) lây nhiễm cho người chủ yếu thông qua việc uống nước có chứa các loài giáp xác nhỏ, trong đó bọ chét nước (Cyclops) là vật chủ trung gian. Ngoài ra, việc ăn các động vật thủy sinh hoặc động vật khác chưa được nấu chín có mang ấu trùng cũng có thể là nguồn lây.

Sau khi vào cơ thể, ấu trùng phát triển thành giun trưởng thành. Giun cái sau đó di chuyển đến mô dưới da và thường tạo tổn thương, khiến người bệnh đau, ngứa hoặc xuất hiện vùng sưng trước khi giun chui ra ngoài.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ không qua khỏi trực tiếp do bệnh giun rồng rất thấp. Tuy nhiên, bệnh có thể gây đau đớn, làm suy giảm khả năng lao động và trong trường hợp có biến chứng, người bệnh có thể chịu những tổn thương hoặc khuyết tật kéo dài.

Bệnh hiện không có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất.

Người dân cần uống nước an toàn, tốt nhất là nước đã được đun sôi hoặc xử lý phù hợp; không ăn thực phẩm sống, tái hoặc chưa được nấu chín. Đồng thời, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay trước khi ăn và sau khi lao động.

Phương Anh

Ảnh: BVCC.