Người đàn ông suýt mất chân vì máy cắt rạ, làm gì để giữ cơ hội phục hồi chi thể?

Đứt lìa chân do tai nạn lao động

Theo TS.BS Lê Hồng Phúc, Trưởng Đơn vị phẫu thuật tạo hình, thẩm mỹ, Phó Trưởng Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Lồng ngực (Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế), thời gian gần đây, bệnh viện tiếp nhận nhiều trường hợp tai nạn lao động nghiêm trọng, trong đó có không ít ca bị đứt lìa chi do tai nạn máy móc cơ khí, cưa máy hoặc tai nạn trong quá trình sản xuất.

Theo bác sĩ Phúc, tai nạn lao động vẫn còn phổ biến, đặc biệt ở những trường hợp sử dụng lưỡi sắt và lao động trong môi trường thiếu trang bị bảo hộ an toàn.

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế xử trí thành công một trường hợp tai nạn lao động nghiêm trọng với tổn thương đứt lìa hoàn toàn 1/3 dưới cẳng chân, mang lại cơ hội bảo tồn chi thể cho người bệnh.

Các bác sĩ tiến hành ca phẫu thuật.

Khoảng 10h15 ngày 4/5, ông T.N.T. (69 tuổi, trú tại Quảng Trị, làm nghề nông) trong lúc cắt rạ sau mùa thu hoạch đã không may gặp tai nạn do máy cắt, gây đứt lìa hoàn toàn đoạn 1/3 dưới cẳng chân phải.

Ngay sau tai nạn, ông T. được người dân phát hiện, sơ cứu ban đầu và nhanh chóng đưa vào cấp cứu tại bệnh viện địa phương. Tại đây, bệnh nhân được băng ép cầm máu, đồng thời phần chi thể đứt rời được bảo quản đúng cách bằng phương pháp ướp lạnh trong túi nilon.

Nhận định đây là trường hợp chấn thương nặng cần can thiệp vi phẫu chuyên sâu, các bác sĩ đã chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế vào lúc 13h48 cùng ngày.

Ngay khi tiếp nhận tại Trung tâm Cấp cứu Đa khoa và Đột Quỵ, các bác sĩ kích hoạt quy trình "báo động đỏ", tiến hành làm các xét nghiệm cần thiết song song với việc chuyển thẳng bệnh nhân vào phòng mổ nhằm rút ngắn tối đa "thời gian vàng" cứu chi thể.

Ca phẫu thuật do TS.BS Lê Hồng Phúc cùng ê-kíp thực hiện. Sau gần 4 giờ phẫu thuật liên tục, ê-kíp nối lại thành công chi thể cho bệnh nhân. Sau phẫu thuật, chi thể hồng ấm, thời gian hồi lưu mao mạch dưới 2 giây, cho thấy tuần hoàn đã được tái lập tốt.

Hiện bệnh nhân đang được theo dõi, chăm sóc tích cực và hướng dẫn tập vận động từ ngày thứ 3 sau nối chi với thể trạng ổn định. Các bác sĩ nhận định, nếu diễn tiến thuận lợi, bệnh nhân có nhiều cơ hội hồi phục chức năng chi thể trong thời gian tới.

Thời gian "vàng" quyết định khả năng nối chi

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe & Đời sống, TS.BS Lê Hồng Phúc, với các trường hợp đứt lìa chân do tai nạn lao động, khả năng nối chi thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian đưa người bệnh đến viện, mức độ dập nát của phần chi đứt lìa, cách bảo quản chi sau tai nạn và tình trạng toàn thân của người bệnh.

Trong đó, "thời gian vàng" và cách bảo quản phần chi đứt lìa là yếu tố đặc biệt quan trọng, quyết định khả năng phục hồi sau phẫu thuật.

TS.BS Lê Hồng Phúc thăm hỏi bệnh nhân vừa được nối chi thành công.

Theo bác sĩ Phúc, thời gian vàng để cấp cứu và tiến hành phẫu thuật nối chi thường trong khoảng 6 đến 8 giờ sau đứt lìa. Nếu được bảo quản tốt, khoảng thời gian này có thể kéo dài hơn. Tuy nhiên, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để tăng khả năng thành công và phục hồi chức năng.

Khi xảy ra tai nạn đứt lìa chi, cần nhanh chóng cầm máu cho nạn nhân bằng băng ép hoặc garo đúng cách, sau đó đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Phần chi đứt lìa cần được bọc trong gạc hoặc khăn sạch, cho vào túi nilon kín rồi đặt túi vào thùng nước đá lạnh, tránh để phần chi tiếp xúc trực tiếp với nước hoặc đá nhằm hạn chế tổn thương mô.

TS.BS Lê Hồng Phúc cho biết, phẫu thuật khâu nối không chỉ nhằm cứu sống phần chi đứt lìa mà còn phải đồng thời phục hồi hệ thống gân cơ, xương, mạch máu và thần kinh.

Đặc biệt ở vùng bàn chân, việc khâu nối thần kinh chày sau có vai trò rất quan trọng trong phục hồi cảm giác cho bàn chân và gan chân.

Mức độ phục hồi vận động phụ thuộc vào tổn thương ban đầu, thời gian cấp cứu cũng như quá trình phục hồi chức năng sau phẫu thuật. Nếu điều trị và tập phục hồi tốt, người bệnh có thể hồi phục phần lớn chức năng chi thể.

Trong quá trình phục hồi, người bệnh cần kiên trì tập vật lý trị liệu, tái khám định kỳ để theo dõi quá trình lành xương, phục hồi chức năng gân cơ và cảm giác nhằm đạt khả năng vận động tốt nhất.

Hoàng Dũng