Người bệnh mạn tính nên làm gì khi quên uống thuốc?

1. Không phải trường hợp quên thuốc nào cũng xử trí giống nhau

Cách xử trí khi quên uống thuốc phụ thuộc vào loại thuốc đang sử dụng, thời gian đã quên bao lâu và khoảng cách đến liều kế tiếp. Vì vậy, người bệnh không nên áp dụng một nguyên tắc chung cho tất cả các loại thuốc.

Với nhiều loại thuốc điều trị bệnh mạn tính, nếu nhớ ra trong vòng vài giờ sau thời điểm cần uống, người bệnh có thể dùng ngay liều đã quên. Tuy nhiên, nếu đã gần đến thời gian uống liều tiếp theo, thông thường nên bỏ qua liều cũ và tiếp tục dùng thuốc theo lịch như bình thường.

Điều quan trọng là không tự ý suy đoán. Một số thuốc có khoảng điều trị hẹp hoặc cần duy trì nồng độ ổn định trong máu. Ví dụ, thuốc chống đông đường uống thế hệ mới (DOAC) và warfarin có cách xử trí khi quên liều khác nhau, vì vậy người bệnh cần tuân theo hướng dẫn riêng của bác sĩ hoặc tờ hướng dẫn sử dụng. Do đó, người bệnh nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc trao đổi với nhân viên y tế khi được kê đơn.

Sử dụng hộp chia thuốc có thể giúp hạn chế tình trạng quên thuốc ở người bệnh mạn tính.

2. Tuyệt đối không uống gấp đôi liều để 'bù'

Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi quên thuốc là uống gấp đôi liều ở lần tiếp theo với suy nghĩ có thể bù lại lượng thuốc đã thiếu. Trên thực tế, điều này có thể khiến nồng độ thuốc trong cơ thể tăng đột ngột và làm gia tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Ví dụ, uống quá liều thuốc hạ đường huyết có thể dẫn đến hạ đường huyết nguy hiểm; dùng quá nhiều thuốc hạ huyết áp có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt và tăng nguy cơ té ngã ở người cao tuổi. Tương tự, dùng quá liều một số thuốc điều trị tim mạch cũng có thể ảnh hưởng đến nhịp tim và chức năng của các cơ quan khác.

Bên cạnh đó, người bệnh cũng không nên tự ý thay đổi lịch uống thuốc vào ngày hôm sau để "cân bằng" số liều đã quên. Điều cần làm là quay trở lại lịch dùng thuốc thông thường càng sớm càng tốt, trừ khi có hướng dẫn khác từ bác sĩ.

3. Chủ động xây dựng thói quen để hạn chế quên thuốc

Quên uống thuốc xảy ra một vài lần có thể không gây hậu quả tức thì, nhưng nếu diễn ra thường xuyên, hiệu quả điều trị sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Huyết áp, đường huyết hay các chỉ số chuyển hóa có thể dao động nhiều hơn, từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng trong dài hạn.

Để hạn chế tình trạng này, người bệnh có thể đặt báo thức trên điện thoại, sử dụng hộp chia thuốc theo ngày hoặc gắn việc uống thuốc với một hoạt động cố định như ăn sáng hay đánh răng. Với những người lớn tuổi, người thân nên quan tâm, hỗ trợ để người bệnh duy trì tuân thủ điều trị.

Nếu thường xuyên quên thuốc hoặc cảm thấy phác đồ điều trị quá phức tạp, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được cân nhắc điều chỉnh sang các dạng thuốc có số lần sử dụng ít hơn trong ngày nếu phù hợp.

Người bệnh cũng nên mang theo danh sách các thuốc đang sử dụng khi đi khám hoặc nhập viện để bác sĩ đánh giá nguy cơ tương tác thuốc và điều chỉnh điều trị khi cần thiết.

Mời bạn đọc xem thêm:

ThS BS Nguyễn Thu Huyền