Người Bahnar Kon K'đĕh làm du lịch cộng đồng

Đưa câu chuyện vào trải nghiệm du lịch

Không ồn ào, không cầu kỳ, du lịch cộng đồng ở làng Kgiang níu chân du khách bằng những điều rất đỗi bình dị. Theo chân người dân địa phương đi qua từng nếp nhà, từng không gian sinh hoạt cộng đồng, tôi cảm nhận rõ sức sống của những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ của người Bahnar Kon K’đĕh vẫn hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Tiết mục biểu diễn cồng chiêng, xoang chào đón du khách tại Làng văn hóa du lịch cộng đồng Kgiang. Ảnh: D.Đ

Chuẩn bị đón đoàn khách từ Hà Nội đến tham quan, nghệ nhân Đinh Ponh (59 tuổi) cùng nhiều nghệ nhân tất bật treo những khung dệt lên vách nhà sàn. Ít phút nữa, họ sẽ tái hiện các công đoạn dệt thổ cẩm truyền thống trước du khách. Bà Ponh cho biết, trước đây, bà chỉ dệt vào những lúc nông nhàn, còn nay công việc này trở nên quen thuộc mỗi khi làng đón khách ghé thăm.

“Từ khi Công ty TNHH Dịch vụ du lịch A Ngưi mở các tour khám phá thiên nhiên, tìm hiểu văn hóa cộng đồng người Bahnar Kon K’đĕh, tôi và nhiều nghệ nhân trong làng thường được mời dệt thổ cẩm phục vụ du khách. Trong lúc dệt, chúng tôi sẽ thuyết minh về những hoa văn truyền thống trên tấm thổ cẩm, mỗi họa tiết đều gắn với các câu chuyện về thần linh, người anh hùng, cuộc sống lao động. Nhiều du khách rất thích thú khi được nghe và tìm hiểu về những câu chuyện ấy” - bà Ponh tâm sự.

Cách đó không xa, nghệ nhân Đinh Klaih (66 tuổi) cùng các thành viên đội cồng chiêng đang chuẩn bị cho buổi biểu diễn phục vụ khách tham quan. Theo ông Klaih, trước đây tiếng chiêng chủ yếu vang lên trong các dịp lễ hội của làng. Nay, mỗi khi có đoàn khách ghé thăm, đội cồng chiêng lại tập hợp để giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của người Bahnar Kon K’đĕh.

Du khách trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm và thưởng thức âm nhạc của người Bahnar Kon K’đĕh. Ảnh: D.Đ

Nếu như trước đây những làn điệu dân ca, múa xoang, nghề dệt thổ cẩm, đan đát, tạc tượng gỗ cùng nhiều phong tục của người Bahnar Kon K’đĕh chủ yếu hiện diện trong đời sống cộng đồng và các dịp lễ hội, thì nay những giá trị ấy đã trở thành sản phẩm trải nghiệm dành cho du khách khi đến làng Kgiang.

Chị Dương Minh Hương (26 tuổi, TP Hà Nội) chia sẻ: “Tôi từng trải nghiệm du lịch cộng đồng ở nhiều nơi, nhưng Kgiang mang đến cảm giác rất khác. Điều tôi thích nhất là sự mộc mạc, chân thật khi nghe bà con kể về văn hóa và cuộc sống của họ. Chuyến đi của chúng tôi trở nên rất đáng nhớ vì điều này”.

Phát huy giá trị văn hóa dân tộc

Có thể nói, điều làm nên thành công của Làng văn hóa du lịch cộng đồng Kgiang là sự tham gia chủ động của người dân trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Quá trình làm du lịch đã tạo thêm động lực để nhiều nghệ nhân, người cao tuổi truyền dạy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình cho thế hệ trẻ.

Là người am hiểu văn hóa dân gian của người Bahnar Kon K’đĕh, nghệ nhân Đinh Jram (68 tuổi) hiện còn nhớ đến 35 tác phẩm sử thi được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Nhiều năm qua, ông vẫn miệt mài kể lại những câu chuyện về nguồn gốc buôn làng, phong tục tập quán và quan niệm sống của dân tộc cho lớp trẻ và du khách.

“Trong các tác phẩm sử thi có lịch sử buôn làng, những bài học về cách sống và cách ứng xử của người Bahnar Kon K’đĕh. Tôi vẫn cố gắng ghi nhớ, kể lại cho lớp trẻ và du khách để những giá trị ấy tiếp tục được lưu giữ” - ông Jram bộc bạch.

Du khách hòa mình vào đêm lửa trại cùng người dân làng Kgiang. Ảnh: D.Đ

Cũng từ quá trình phát triển du lịch cộng đồng, nhiều người dân có thêm động lực tìm hiểu và gìn giữ văn hóa truyền thống. Được các nghệ nhân truyền dạy, anh Đinh Tum (46 tuổi) đã biết chế tác đàn t’rưng, đàn goong, đàn đá. “Tôi muốn tiếp tục gìn giữ nghề của cha ông để những âm thanh truyền thống của dân tộc mình ngày càng được nhiều người biết đến hơn, không bị mai một theo thời gian” - anh Tum nói.

Theo bà Ngô Thị Kiều Thảo - Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ du lịch A Ngưi, du lịch cộng đồng đã tạo thêm động lực để người dân làng Kgiang gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc mình. Đến nay, làng phát triển được 2 tổ dệt thổ cẩm, 2 nhóm đan đát, 4 đội cồng chiêng, xoang cùng nhiều hộ tham gia chế biến ẩm thực truyền thống và tạc tượng gỗ.

Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tập huấn kỹ năng làm du lịch cho người dân, vận động phục dựng một số lễ hội, nghề truyền thống và không gian sinh hoạt đặc trưng của người Bahnar Kon K’đĕh, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

DUY ĐĂNG