Ngoại ngữ cho lao động nghề du lịch

Tập huấn nâng cao năng lực ngoại ngữ cho những người lao động du lịch tại các làng nghề nón lá

Thiếu ngoại ngữ: Rào cản!

Đến làng hương Thủy Xuân (phường Thủy Xuân, TP. Huế), chúng tôi bắt gặp một đoàn khách nước ngoài đến tham quan, trải nghiệm. Trong khi hướng dẫn viên đang giới thiệu về lịch sử, nghề truyền thống thì có vị khách lại tìm đến nhân viên của tiệm để hỏi về những món đồ lưu niệm. Dù vị khách quốc tế vừa nói, vừa diễn tả bằng ngôn ngữ hình thể, nhân viên của tiệm vẫn chưa hiểu được nhu cầu của khách. Phải đến khi hướng dẫn viên hỗ trợ phiên dịch, hai bên mới có thể hiểu ý của nhau.

Sau đại dịch COVID-19, quy mô nguồn nhân lực du lịch của thành phố biến động mạnh, nhưng dần được bổ sung. Tuy nhiên, bên cạnh nguồn nhân lực chất lượng cao thì lực lượng lao động phổ thông, chưa qua đào tạo về chuyên môn kỹ thuật chiếm tỷ lệ lớn. Trong đó, hạn chế ngoại ngữ là thực trạng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp chất lượng phục vụ và trải nghiệm của khách.

Khảo sát của Sở Du lịch với 200 lao động dịch vụ du lịch năm 2023 (gồm người làm vận tải khách du lịch, tiểu thương tại các địa điểm du lịch, người lao động tại các làng nghề) cho thấy, 66% tự đánh giá năng lực ngoại ngữ của bản thân biết rất ít, 30% cho biết trình độ đủ để giao tiếp và chỉ 4% người lao động dịch vụ du lịch tham gia khảo sát có thể giao tiếp lưu loát.

Ông Lê Trung Hiếu, Chủ tịch UBND xã A Lưới 5 chia sẻ, ngoại ngữ là một rào cản lớn với người làm du lịch ở địa phương. Xã đang tìm cách tháo gỡ. Còn ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, ông Phạm Ngọc, Giám đốc Công ty cổ phần TM&DV Du lịch Thuận Hóa cho biết, ở nhiều điểm du lịch, để giao tiếp, phục vụ khách quốc tế hầu như phụ thuộc vào hướng dẫn viên.

Thực ra, không chỉ riêng những lao động tại các điểm du lịch cộng đồng, ngay tại các doanh nghiệp, ngoại ngữ của nhiều nhân viên vẫn còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng khả năng ngoại ngữ ở một số bộ phận như lễ tân, quản lý, còn những vị trí như buồng, bếp, bảo vệ… ít được quan tâm.

Nâng cao năng lực ngoại ngữ

Trước trăn trở về điểm yếu ngoại ngữ trong lao động nghề du lịch, giai đoạn 2024 - 2025, Sở Du lịch đã triển khai Đề án “Nâng cao năng lực ngoại ngữ cho lao động nghề du lịch tại TP. Huế (giai đoạn I)”.

Theo ông Võ Hoàng Liên Minh, Chánh Văn phòng Sở Du lịch, Sở đã phối hợp với Trường Cao đẳng Du lịch Huế tổ chức phối hợp biên soạn các bộ tài liệu tập huấn nâng cao năng lực ngoại ngữ tiếng Anh, gắn với đặc thù từng nhóm lao động trong lĩnh vực du lịch. Đến nay, ngành du lịch địa phương phối hợp với các đơn vị có liên quan đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho các lao động liên quan đến nghề du lịch.

Mặc dù đã có những giải pháp bước đầu để nâng cao năng lực ngoại ngữ cho những người làm du lịch, nhưng trước yêu cầu tăng nhanh về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng việc mở rộng quy mô thị trường và khả năng cạnh tranh của điểm đến, bài toán ngoại ngữ cho lao động nghề du lịch vẫn rất cần thêm giải pháp bền vững.

Theo Sở Du lịch, việc tiếp tục triển khai nội dung tập huấn tiếng Anh giao tiếp với vai trò là ngôn ngữ thông dụng trong hoạt động du lịch trong thời gian 2 năm tiếp theo là cần thiết, nhằm bảo đảm tính liên tục của đề án "Nâng cao năng lực ngoại ngữ cho lao động nghề du lịch tại TP. Huế". Đồng thời, tạo khoảng thời gian cần thiết để các đối tượng thụ hưởng chương trình đào tạo làm quen, tiếp cận và sử dụng hiệu quả ứng dụng (app) và trang thông tin điện tử (website) của đề án.

Bên cạnh vai trò của ngành du lịch, thì các doanh nghiệp, điểm du lịch cũng cần chủ động phối hợp các đơn vị đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho người lao động. Hiện nay, một ý tưởng dự án khá hay là cộng đồng người dân Huế nói tiếng Anh hướng đến xây dựng thành phố văn hóa và du lịch ASEAN, do Hội Lữ hành thành phố chủ trì. Ý tưởng dự án này hướng đến sẽ triển khai các hoạt động như: thành lập câu lạc bộ tiếng Anh cộng đồng, xây dựng tài liệu học tập thiết thực, phát triển ứng dụng học tiếng Anh, tổ chức các sự kiện và cuộc thi, mở các lớp tiếng Anh miễn phí hoặc chi phí thấp…

Theo ông Vũ Văn Chương, Phó Chủ tịch Hội Lữ hành thành phố, ý tưởng dự án tập trung vào nhóm đối tượng là những người làm trong lĩnh vực du lịch (hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, nhà hàng, lái xe…) tiểu thương tại chợ, cũng như sinh viên, cộng đồng người dân sẽ giúp cho đội ngũ nhân lực phục vụ du lịch tăng khả năng giao tiếp với du khách. Tuy nhiên, cần có sự quan tâm, ủng hộ của chính quyền địa phương và ngành du lịch, như cách mà tỉnh Khánh Hòa đã và đang làm hiệu quả.

Giám đốc Công ty cổ phần TM&DV Du lịch Thuận Hóa, ông Phạm Ngọc cho rằng, để giải quyết điểm yếu ngoại ngữ cho lao động du lịch cần một kế hoạch dài hạn, hợp lực nhiều phía. Trong đó, phát huy vai trò của doanh nghiệp tham gia, vận hành bởi chính họ hiểu khách cần gì. Cùng với đó, các điểm du lịch cũng cần kết hợp giải pháp vừa đào tạo vừa kết nối nguồn lực với những người có nền tảng ngoại ngữ để trở thành những thuyết minh viên điểm đến của địa phương.

Bài, ảnh: MINH TÂM