Nghiên cứu ở Trung Quốc phát hiện về mối liên hệ bất ngờ giữa ăn chay và tuổi thọ

Nhân viên y tế Trung Quốc thăm khám sức khỏe cho người cao tuổi ngay tại nhà riêng. Ảnh: Xinhua

Ăn chay từ lâu được xem là một lối sống lành mạnh, giúp giảm nguy cơ béo phì và các bệnh tim mạch. Theo trang tin Sixth Tone, một nghiên cứu theo hướng ngược lại của các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy với nhóm người cao tuổi nhất, đặc biệt là những người đã ngoài 80, chế độ ăn thuần chay không nhất thiết gắn liền với tuổi thọ cao hơn. Thậm chí, người ăn chay thuần còn có khả năng sống đến 100 tuổi thấp hơn so với những người có chế độ ăn đa dạng.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition, phân tích dữ liệu của hơn 5.200 người Trung Quốc từ 80 tuổi trở lên, tham gia Khảo sát dọc về sức khỏe và tuổi thọ người cao tuổi Trung Quốc trong giai đoạn 1998-2018.

Già hóa dân số nhanh đặt ra thách thức mới

Kết quả nghiên cứu được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đang đối mặt với quá trình già hóa dân số diễn ra rất nhanh. Nhóm người từ 80 tuổi trở lên là nhóm tăng nhanh nhất trong cơ cấu dân số già. Năm 2017, nhóm tuổi này chỉ chiếm khoảng 1,8% dân số, nhưng đến năm 2050, con số này được dự báo có thể tăng lên khoảng 8%.

Trước đây, nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn chay có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và béo phì. Tuy nhiên, rất ít nghiên cứu tập trung vào mối liên hệ giữa các chế độ ăn hạn chế hoặc loại bỏ thịt với khả năng sống thọ, đặc biệt là ở nhóm người rất cao tuổi.

Để đánh giá mối liên hệ này, nhóm nghiên cứu so sánh những người sống thọ ít nhất đến 100 tuổi với những người qua đời trước mốc tuổi này. Thông tin về thời điểm tử vong được xác minh thông qua người thân, bác sĩ hoặc các tổ dân phố. Bên cạnh đó, dữ liệu về chế độ ăn, chỉ số khối cơ thể (BMI) và lối sống cũng được thu thập thông qua bảng hỏi.

Những người tham gia được phân loại theo chế độ ăn gồm: ăn chay thuần (không sử dụng bất kỳ sản phẩm động vật nào), ăn chay có cá, ăn chay có trứng và sữa, và ăn tạp. Khi phân tích tổng thể, nhóm ăn chay – bao gồm cả chay thuần, chay có cá và chay có trứng sữa – ít có khả năng sống đến 100 tuổi hơn so với nhóm ăn tạp. Tuy nhiên, khi đi sâu vào từng nhóm cụ thể, chỉ nhóm ăn chay thuần cho thấy mối liên hệ nghịch có ý nghĩa thống kê với khả năng đạt đến tuổi 100.

Một phát hiện đáng chú ý khác là nguy cơ này chủ yếu xuất hiện ở những người ăn chay bị thiếu cân, tức có BMI dưới 18,5. Với những người ăn chay có cân nặng bình thường hoặc thừa cân, không ghi nhận sự khác biệt đáng kể về khả năng sống thọ so với nhóm ăn tạp.

Chế độ ăn cần phù hợp với tuổi già

Theo các tác giả, kết quả nghiên cứu phản ánh mối quan hệ tinh tế và phức tạp hơn giữa chế độ ăn và sức khỏe ở giai đoạn tuổi rất cao. Dù chế độ ăn chay thường giàu chất xơ và ít chất béo bão hòa, nhưng việc thiếu đa dạng thực phẩm và lượng protein thấp, những yếu tố được xem là quan trọng đối với quá trình lão hóa khỏe mạnh, có thể trở thành thách thức đối với người cao tuổi khi theo đuổi các chế độ ăn quá hạn chế.

Nhóm nghiên cứu cho rằng những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của một chế độ ăn cân bằng, kết hợp hợp lý giữa thực phẩm có nguồn gốc thực vật và động vật, nhằm hỗ trợ sức khỏe và tuổi thọ ở người cao tuổi. Các tác giả cũng kêu gọi cần có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu để xây dựng hướng dẫn dinh dưỡng phù hợp cho nhóm người ở độ tuổi rất cao, trong bối cảnh dân số toàn cầu tiếp tục già hóa nhanh chóng.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc