Nghiên cứu hé lộ điều bất ngờ về não bộ khi lái xe số sàn

Nhiều người yêu xe vẫn tin rằng lái xe số sàn không chỉ mang lại cảm giác điều khiển chân thực hơn mà còn buộc người lái tập trung hơn so với xe số tự động. Quan điểm này xuất phát từ nhận định của Giáo sư Ryuta Kawashima thuộc Đại học Tohoku, Nhật Bản cho rằng việc phối hợp chân côn, cần số và chân ga có thể kích thích vùng vỏ não trước trán vốn là khu vực đảm nhiệm khả năng tập trung, ra quyết định và ghi nhớ.

Người mới học lái xe số sàn phải dành nhiều nguồn lực nhận thức để điều khiển chân côn và sang số. Ảnh: Motorbiscuit

Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu công bố rộng rãi sử dụng hình ảnh não bộ để chứng minh trực tiếp sự khác biệt giữa người lái xe số sàn và số tự động. Do đó, đây vẫn được xem là một giả thuyết khoa học cần thêm bằng chứng xác thực. Dẫu vậy, một số nghiên cứu độc lập đã đưa ra những kết quả đáng chú ý.

Các nhà khoa học tại Đại học Ben-Gurion của Israel phát hiện người mới học lái xe số sàn phải tập trung nhiều vào việc điều khiển chân côn và sang số. Điều này khiến họ dễ bỏ sót biển báo hoặc giảm khả năng quan sát môi trường xung quanh do não bộ phải xử lý quá nhiều tác vụ cùng lúc. Nói cách khác, xe số sàn tạo ra khối lượng công việc lớn hơn cho não bộ, đặc biệt với người chưa có kinh nghiệm.

Ở chiều ngược lại, nghiên cứu từ Đại học Virginia của Mỹ trên nhóm thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) cho thấy những người tham gia có xu hướng tập trung tốt hơn và mắc ít lỗi mất chú ý hơn khi lái xe số sàn trên hệ thống mô phỏng. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây chỉ là nghiên cứu quy mô nhỏ và không thể kết luận xe số sàn phù hợp với tất cả mọi người.

Hộp số tự động giúp việc lái xe nhẹ nhàng hơn, đặc biệt trong điều kiện ùn tắc. Ảnh: Leasys

Trong khi đó, một bài tổng quan các nghiên cứu thần kinh học công bố năm 2023 cho thấy việc điều khiển ô tô chủ động luôn kích hoạt nhiều vùng não liên quan đến xử lý hình ảnh, phối hợp vận động, lập kế hoạch và ra quyết định. Điều này phản ánh việc lái xe vốn là một hoạt động nhận thức phức tạp, bất kể sử dụng loại hộp số nào.

Thực tế, xe số sàn buộc người lái liên tục phối hợp tay, chân, quan sát tốc độ, vòng tua động cơ và điều kiện giao thông để lựa chọn thời điểm chuyển số phù hợp. Trong khi đó, hộp số tự động đảm nhận phần lớn công việc này, giúp việc lái xe nhẹ nhàng hơn, đặc biệt trong điều kiện ùn tắc.

Từ các nghiên cứu hiện nay, giới khoa học đồng thuận rằng lái xe số sàn khiến não bộ phải hoạt động nhiều hơn, đặc biệt với người mới lái. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên kết luận xe số tự động khiến người lái dễ mất tập trung hơn. Đến nay chưa có cơ sở dữ liệu tai nạn giao thông quy mô lớn phân loại theo loại hộp số hay có bằng chứng đủ mạnh để chứng minh nhận định này.

Nguyên nhân chính dẫn đến mất an toàn phổ biến được ghi nhận hiện nay vẫn là hành vi của người điều khiển như sử dụng điện thoại, thiếu quan sát hoặc vi phạm quy định giao thông. Cuối cùng, yếu tố quyết định sự an toàn vẫn là ý thức, kỹ năng và sự tập trung của người cầm lái, chứ không phải loại hộp số được trang bị trên xe.

Theo Autoindustriya

Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tới Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Ngô Minh