Nghĩa tình - nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững

Đó không chỉ là tình cảm đã bền bỉ nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc qua bao thế hệ, mà còn được xác lập là một trong những phẩm chất cốt lõi của con người Việt Nam thời kỳ mới, được ban hành theo Quyết định số 1189/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Lực lượng thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Điều đáng suy ngẫm là trong tám phẩm chất cốt lõi làm nên chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới - yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo thì “nghĩa tình” không phải một khái niệm mới được đặt ra.

Đó là một mạch nguồn đã chảy xuyên suốt lịch sử dân tộc, được kết tinh từ các giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình, thể hiện khát vọng vươn lên cùng tinh thần cống hiến vì cộng đồng và đất nước. Chuẩn mực, xét cho cùng, không phải điều gì xa lạ áp đặt từ trên xuống, mà chính là việc gọi tên, hệ thống hóa những gì tốt đẹp mà cha ông ta đã sống, đã truyền lại qua bao thế hệ.

Và Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính là minh chứng sinh động cho việc những giá trị ấy đang được chuyển hóa thành hành động.

Theo số liệu do Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ công bố, cả nước hiện còn trên 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, trên 300.000 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin. Những con số nặng trĩu, gắn với nỗi lòng khắc khoải của nhiều thân nhân anh hùng liệt sĩ, mà trong số đó có không ít người nay đã tuổi cao, sức yếu, mang theo khát vọng tìm lại người thân suốt cả cuộc đời mình.

Chính vì lẽ đó, Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai với tinh thần “chạy đua với thời gian”, bởi mỗi ngày trôi qua có thể mở ra một cơ hội đoàn tụ, mỗi liệt sĩ được tìm thấy và quy tập về là thêm một gia đình khép lại nỗi ngóng trông kéo dài hàng chục năm.

“Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” - hai câu thành ngữ ấy đã theo người Việt suốt bao thế hệ, nay được nhắc lại không phải như một khẩu hiệu, mà như một lời nhắc nhở rằng nghĩa tình chưa bao giờ là chuyện của quá khứ.

Nó được thể hiện qua từng chuyến xe chở hài cốt liệt sĩ về lại quê hương, qua từng giọt máu xét nghiệm ADN của thân nhân đang mong ngóng, qua sự phối hợp không quản ngại của bộ đội, cựu chiến binh, nhân dân từ Bắc chí Nam.

Có những giá trị chuẩn mực có thể thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của xã hội. Nhưng cũng có những giá trị càng đi qua thời gian càng chứng minh sức sống bền bỉ. Nghĩa tình là một giá trị như thế. Trong thời đại chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và khát vọng phát triển hùng cường, Việt Nam cần những con người sáng tạo, bản lĩnh, trách nhiệm.

Nhưng trước hết, đó phải là những con người biết trân trọng lịch sử, biết tri ân sự hy sinh của các thế hệ đi trước và biết sống vì cộng đồng. Bởi lẽ, một dân tộc chỉ có thể bước nhanh về phía tương lai khi không để ai bị lãng quên trong quá khứ.

Suy cho cùng, sức mạnh nội sinh của một quốc gia không chỉ được tạo nên từ kinh tế, khoa học hay công nghệ, mà còn được bồi đắp từ những giá trị văn hóa cốt lõi. Và nghĩa tình, như bao đời nay, vẫn là một trong những nền móng bền vững nhất của dân tộc Việt Nam.

TỊNH UYỂN