Nghị quyết 57-NQ/TW: Chuyển đổi xanh trên nền tảng số cho Cà Mau

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, phát biểu khai mạc Hội thảo.

Hội thảo là diễn đàn kết nối, nơi các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và các đối tác phát triển cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và cùng tìm kiếm những hướng tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tiễn của Cà Mau cũng như toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hội thảo là sự kiện có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Hội thảo còn tạo không gian trao đổi giữa cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp thiết thực phục vụ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh, chuyển đổi xanh trên nền tảng số đã trở thành xu thế tất yếu đối với mọi quốc gia, địa phương và doanh nghiệp. Đây là mô hình phát triển kết hợp giữa chuyển đổi số và tăng trưởng xanh nhằm khai thác hiệu quả các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư để thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng bền vững, nâng cao năng suất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Theo ông Ngô Vũ Thăng, đối với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có Cà Mau, mô hình chuyển đổi xanh trên nền tảng số càng có ý nghĩa quan trọng. Đây là những địa phương chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn, sạt lở bờ biển, bờ sông, ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên...

Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng thủy sản, quản lý rừng ngập mặn, quan trắc môi trường, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản và xây dựng chính quyền số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí sản xuất, bảo vệ hệ sinh thái và gia tăng giá trị cho các ngành kinh tế chủ lực. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là hướng đi chiến lược để Cà Mau xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế số và phát triển bền vững trong dài hạn.

Với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành, các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế, Hội thảo đã mang lại nhiều góc nhìn mới, nhiều kinh nghiệm thực tiễn và những đề xuất có giá trị đối với sự phát triển của Cà Mau cũng như vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại hội thảo, các đại biểu đã cùng chia sẻ, phân tích, làm rõ các chủ trương, chính sách của Trung ương về phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời đánh giá những cơ hội, thách thức và đề xuất các cơ chế đặc thù phù hợp với điều kiện của Đồng bằng sông Cửu Long và tỉnh Cà Mau trong quá trình triển khai thực hiện; nhất là đề xuất các giải pháp khả thi để thúc đẩy chuyển đổi sản xuất theo hướng tuần hoàn, gia tăng giá trị, giảm phát thải và phát triển bền vững…

Phó Giáo sư Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí-Viện trưởng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ cho rằng, Cà Mau là một địa phương có vị trí đặc biệt quan trọng ở cực Nam của Tổ quốc, đồng thời là một trong những địa phương thể hiện rõ nét các tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, thay đổi hệ sinh thái và những yêu cầu mới trong quản lý tài nguyên.

Với những lợi thế đặc biệt về kinh tế biển, thủy sản, rừng ngập mặn, năng lượng tái tạo và các hệ sinh thái tự nhiên có giá trị cao, Cà Mau có nhiều tiềm năng để trở thành một không gian thực tiễn cho việc thử nghiệm và phát triển các mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu.

PGS.TS Văn Phạm Đăng Trí, Viện trưởng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ, phát biểu tại Hội thảo.

Phó Giáo sư Tiến sĩ Văn Phạm Đăng Trí-Viện trưởng Viện Mekong, Đại học Cần Thơ chia sẻ thêm, từ góc nhìn khoa học và tư vấn chính sách, Viện Mekong cho rằng chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện về công nghệ mới hay giảm phát thải, mà là quá trình chuyển đổi phương thức phát triển và quản trị dựa trên tri thức, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và sự phối hợp giữa nhiều bên liên quan.

Trong quá trình đó, khoa học đóng vai trò cung cấp bằng chứng và tri thức; công nghệ tạo ra các giải pháp, công cụ và nền tảng hỗ trợ quản trị, giám sát và ra quyết định hiệu quả; còn chính sách giữ vai trò định hướng, tạo lập môi trường thuận lợi để các sáng kiến được triển khai và nhân rộng một cách bền vững.

Tại Hội thảo, Thạc sĩ Nguyễn Công Quốc-Chi Cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau) cho biết, Cà Mau xác định phát triển thủy sản ứng dụng công nghệ cao là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của ngành hàng thủy sản.

Tỉnh Cà Mau đã tập trung phát triển các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao, nuôi tuần hoàn, nuôi an toàn sinh học, mô hình tôm - rừng, tôm - lúa và sản xuất theo hướng sinh thái, hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, xây dựng chuỗi giá trị "Tôm Cà Mau 4.0", phát triển vùng nuôi gắn với chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế; khuyến khích áp dụng công nghệ tuần hoàn, tiết kiệm nước, giảm phát thải và xử lý chất thải trong quá trình sản xuất.

Theo Chi cục Thủy sản, Cà Mau luôn quan tâm trong việc xây dựng vùng nguyên liệu và chứng nhận quốc tế. Cụ thể, các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu đã chú trọng phát triển vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế như Naturland, EU Organic, Canada Organic, Selva Shrimp, Mangrove Shrimp, Bio Suisse, Seafood Watch, BAP, ASC...

Đến nay, toàn tỉnh đã có 48 chuỗi liên kết giữa các doanh nghiệp, các hợp tác xã, hộ dân trong tỉnh thực hiện với các đối tác khác với diện tích liên kết và chứng nhận đạt 38.169 ha đạt chứng nhận quốc tế, gần 8.000 hộ tham gia, khẳng định vị thế của thương hiệu “Tôm Cà Mau” trên thị trường toàn cầu.

Song song đó, tỉnh còn tăng cường đầu tư hệ thống quan trắc môi trường, cảnh báo dịch bệnh, kiểm soát chất lượng con giống và chuyển giao quy trình nuôi an toàn sinh học; qua đó từng bước chuyển từ phương thức quản lý theo kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu số, góp phần giảm rủi ro, nâng cao hiệu quả sản xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu.

Tiến sĩ Thái Trường Giang đến từ Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau cho rằng, đối với Cà Mau, yêu cầu chuyển đổi xanh mang tính cấp bách và mang tính đặc thù sâu sắc. Với đặc thù địa hình thấp trũng, ba mặt giáp biển và cơ cấu kinh tế phụ thuộc lớn vào tự nhiên, các rủi ro đa chiều từ sụt lún, xâm nhập mặn và cực đoan khí hậu đang gây áp lực toàn diện lên chuỗi cung ứng nông - lâm - thủy sản, hạ tầng và sinh kế.

Việc ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng thủy sản là hướng đi chiến lược để Cà Mau xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế số và phát triển bền vững trong dài hạn.

Tiến sĩ Thái Trường Giang nhận định, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc ứng dụng công nghệ một cách dàn trải, mà là năng lực nhận diện đúng bài toán, tập trung nguồn lực và kiến tạo các giải pháp có địa chỉ ứng dụng thực tiễn.

Trong quá trình đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò kết nối: Biến tài nguyên thành dữ liệu có thể quản trị; biến dữ liệu thành quyết định; biến kết quả nghiên cứu thành công nghệ, quy trình và tiêu chuẩn; biến phụ phẩm thành nguồn nguyên liệu; đồng thời chuyển giá trị sinh thái của sản phẩm thành lợi thế thị trường…

Tin, ảnh: Chanh Đa