Nghệ An triển khai giải pháp bảo đảm an toàn đập, hồ chứa trước nguy cơ mưa lũ cực đoan do El Nino

Nghệ An có hơn 1.000 hộ đập lớn nhỏ, đóng vai trò trọng yếu trong việc cung cấp nước sinh hoạt, phục vụ nông nghiệp và phòng chống thiên tai.

UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Công văn số 8753/UBND-NN ngày 15/7/2026 giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn đập và vùng hạ du hồ chứa thủy lợi, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 25/7/2026.

Tại công văn số 7721/BNNMT-TL ngày 14/7/2026 về việc đảm bảo an toàn hồ đập và vùng hạ du hồ chứa thủy lợi cho biết, theo dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng El Nino đang ảnh hưởng đến nước ta và dự báo cường độ sẽ tiếp tục tăng dần trong 3 tháng tới, duy trì cường độ mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026.

El Nino là nguyên nhân chính gây thiếu hụt lượng mưa, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các đợt mưa lũ cực đoan với cường độ rất lớn tập trung trong thời gian ngắn. Điều này dẫn đến dòng chảy về các hồ chứa tăng đột biến, mực nước trong hồ dâng rất nhanh, đặc biệt là tại các hồ chứa vừa và nhỏ. Nhiều hồ chứa có khả năng chuyển từ trạng thái thiếu nước sang đầy nước và phải điều tiết lũ chỉ sau một trận mưa, gây khó khăn lớn cho công tác vận hành và bảo đảm an toàn công trình.

Để chủ động ứng phó với mưa lũ cực đoan, bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy lợi và vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và Bộ: Quyết liệt triển khai Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư; Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ; Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT ngày 22/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các văn bản hướng dẫn liên quan đến công tác an toàn đập, hồ chứa và quy trình vận hành hồ chứa quan trọng đặc biệt, liên tỉnh.

Mưa lũ diễn biến phức tạp trong năm 2025 khiến Nghệ An thiệt hại nặng nề về tài sản. (Ảnh tư liệu)

Cùng với đó, chỉ đạo các đơn vị quản lý, khai thác đập, hồ chứa thực hiện nghiêm quy định pháp luật; thực hiện phân cấp quản lý theo quy định về phân cấp, phân quyền và thẩm quyền chính quyền địa phương 2 cấp; rà soát, củng cố năng lực các tổ chức khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu.

Tổ chức kiểm tra, đánh giá và họp hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước cấp tỉnh đúng quy định. Các địa phương chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp xã, các đơn vị khai thác đập, hồ chứa thực hiện đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền.

Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, có giải pháp bảo vệ an toàn công trình và hạ du, tuyệt đối hạn chế tích nước đối với các hồ chứa không đảm bảo an toàn.

Đồng thời, rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành, bổ sung các nội dung chỉ đạo mới. Kiểm tra, đánh giá toàn diện tình trạng an toàn vận hành trong mọi tình huống. Bảo đảm hệ thống cấp điện (chính và dự phòng), máy đóng mở, thiết bị nâng hạ cửa van, hệ thống giám sát vận hành luôn sẵn sàng. Vận hành thử cửa van, thiết bị điều khiển; duy trì ổn định hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng.

Xây dựng kịch bản vận hành linh hoạt ứng với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn; cập nhật bản tin dự báo để điều chỉnh kịch bản phù hợp, giúp giảm lũ hiệu quả cho hạ du.

Duy trì trực ban nghiêm túc, sẵn sàng ứng phó sự cố ngay từ giờ đầu với phương án "4 tại chỗ" và thông báo kịp thời cho chính quyền, người dân vùng hạ du để đảm bảo an toàn.

Việt Hòa