Nghệ An hoàn thiện quy trình công bố giá vật liệu xây dựng sát thị trường

Báo giá liên Sở Xây dựng - Tài chính là công cụ để Nhà nước xác định giá trước khi lập dự toán đầu tư xây dựng, là căn cứ để điều chỉnh giá khi thị trường có biến động lên xuống bất thường. Tuy nhiên, thời gian qua, giá cả thị trường có nhiều biến động nhưng báo giá liên sở chưa cập nhật kịp thời.

Giá các loại đá khai thác tại mỏ, cùng giá vật liệu xây dựng tăng cao ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các công trình, dự án trọng điểm (Ảnh: Dây chuyền sản xuất đá ở một mỏ đá trên địa bàn Nghệ An).

Trước vấn đề này, ngành chức năng Nghệ An đang xây dựng bộ quy chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp địa phương để chuẩn hóa các bước khi tiến hành khảo sát, công bố giá.

Ông Nguyễn Trọng Quang, Trưởng phòng Kinh tế kế hoạch Sở Xây dựng Nghệ An, cho biết: Ngày 13/7, liên Sở Xây dựng - Tài chính đã ký ban hành công bố giá liên sở quý II/2026. Trong đợt này, chúng tôi có cập nhật thêm một số nhà cung cấp mới, một số mỏ vật liệu vừa đưa vào khai thác. Đồng thời, cập nhật chính xác giá các loại vật liệu tại thời điểm thu thập thông tin.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2026, việc báo giá và quản lý giá vật liệu xây dựng được thực hiện theo Nghị định 206/2026/NĐ-CP và Thông tư 37/2026/TT-BXD hướng dẫn chi tiết về mặt chuyên môn, phương pháp khảo sát, công bố thông tin.

Việc xác định giá vật liệu xây dựng được tổng hợp từ cơ sở dữ liệu quốc gia, công bố giá của địa phương, báo giá của nhà sản xuất, nhà cung cấp và dữ liệu từ các công trình tương tự.

Vật giá tăng khiến các nhà thầu thua lỗ, phải thi công cầm chừng. Việc kịp thời điều chỉnh báo giá liên sở là giải pháp hữu hiệu hỗ trợ doanh nghiệp.

Những quy định, hướng dẫn mới này sẽ giúp chủ đầu tư và các đơn vị liên quan dễ dàng xác định giá vật liệu đến công trình, đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với thực tế thị trường.

Một cán bộ trực tiếp làm công tác thống kê, xây dựng báo giá liên sở (thuộc Sở Xây dựng Nghệ An) cho biết: Việc các cơ quan Nhà nước kiểm soát chặt hơn các vấn đề liên quan đến nguồn gốc xuất xứ, hàng hóa, trữ lượng khai thác và kê khai thuế ở tất cả các khâu đã góp phần minh bạch quá trình mua bán. Đây là một trong những yếu tố then chốt giúp thu thập thông tin về giá bán các sản phẩm được sát với giá thị trường.

Minh chứng là có mặt hàng giảm giá sau khi giá xăng dầu giảm, ví dụ như: giá cước vận tải, giá bốc xếp hàng, giá một số loại vật liệu xây dựng tại mỏ ở khu vực Đô Lương, Nam Đàn, Thanh Chương - nơi có nguồn cung dồi dào.

Tuy nhiên, theo vị cán bộ này, ở những khu vực có nhu cầu cao, nguồn cung chưa đáp ứng kịp thời, nhất là vùng giáp ranh với Thanh Hóa, giá vẫn neo ở mức cao.

Để có những công bố giá sát thị trường (định kỳ theo mỗi quý) và kịp thời công bố khi có biến động giá bất thường, Sở Xây dựng đang dự thảo quy chế phối hợp giữa các đơn vị để xin ý kiến các sở ngành địa phương.

Tiến tới tham mưu cho UBND tỉnh ban hành bộ quy chế phối hợp đầy đủ các bước, vai trò, nhiệm vụ các đơn vị để áp dụng khi thực hiện khảo sát, công bố giá liên sở.

Cùng đó, sẽ thuê đơn vị tư vấn để hỗ trợ khảo sát, thu thập thông tin về giá một cách đầy đủ và minh bạch hơn. Đây được xem là bước đi tiên phong, chủ động của Nghệ An, nhằm hướng tới hoàn thiện quy trình công bố giá vật liệu xây dựng sát với diễn biến thị trường.

Như Báo Xây dựng đã phản ánh, từ tháng 3/2026, biến động địa chính trị và đứt gãy vận tải biển đã khiến giá xăng dầu và giá nhiều mặt hàng tăng cao.

Ở trong nước, hầu hết các mặt hàng đều biến động tăng với biên độ lớn, trong đó có giá các loại vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, việc công bố giá vật liệu của liên sở (Sở Xây dựng - Sở Tài chính) ở một số địa phương chậm trễ và không bắt kịp giá thị trường.

Việc này đã gây ra các hệ lụy nghiêm trọng, như: Đứt gãy tiến độ dự án các dự án trọng điểm do giá vật tư mua thực tế cao hơn 10 - 30% giá dự toán, hàng loạt nhà thầu thi công lâm vào cảnh "càng làm, càng lỗ"; kéo theo đó là nguy cơ dự án phải đội vốn, chậm tiến độ, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội…

Để giải bài toán này Chính phủ đã ban hành Nghị định 206/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Sau đó, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 37/2026/TT-BXD hướng dẫn phương pháp xác định định mức dự toán và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.

Văn Thanh