Ngày khám bệnh khác lạ của nam bác sĩ trẻ ở TP.HCM

Tôi là bác sĩ chuyên khoa I Tăng Phước Quân (31 tuổi), công tác tại Trạm Y tế phường Xuân Hòa. Tôi chọn gắn bó với y tế cơ sở bởi tôi tin vào giá trị của việc chăm sóc sức khỏe ngay từ trong cộng đồng. Ở đây, chúng tôi có thể nhìn thấy bệnh từ khi còn là những dấu hiệu rất sớm, can thiệp kịp thời trước khi nó trở nên nặng nề.

Từ cuối tháng 2, Trạm Y tế phường Xuân Hòa bắt đầu triển khai thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn - y tế gia đình”. Mỗi trạm được chia thành nhiều đội, phụ trách một nhóm hộ gia đình cụ thể. Chúng tôi cũng dần quen với công việc khác lạ hơn, bắt đầu từ những bước chân gõ cửa từng nhà để đưa y tế tiếp cận trực tiếp với người dân.

Trước mỗi buổi khám là khâu chuẩn bị quen thuộc. Một chiếc máy tính bảng để nhập dữ liệu, bộ phát wifi luôn bật sẵn, cùng các thiết bị đo sinh hiệu như máy đo huyết áp, nhiệt độ, đường huyết và bộ dụng cụ sơ cấp cứu cơ bản. Bộ câu hỏi khảo sát đã tích hợp trong phần mềm thay cho những xấp giấy tờ cồng kềnh như trước đây.

Chúng tôi di chuyển chủ yếu bằng xe máy cho thuận tiện. Trạm Y tế phường Xuân Hòa được chia thành 6 đội, mỗi đội phụ trách khoảng 7.000 hộ dân. Mỗi tuần, đội sẽ xuống cộng đồng khoảng 2-3 lần. Một ngày, chúng tôi đặt mục tiêu thăm khám khoảng 10 trường hợp.

Khi vào nhà bệnh nhân, trước hết là quét mã CCCD để truy xuất thông tin, sau đó lần lượt đo các chỉ số sinh hiệu như huyết áp, mạch, nhiệt độ, SpO2, đồng thời hỏi thêm về bệnh lý, thói quen sinh hoạt và những yếu tố nguy cơ như hút thuốc hay uống rượu. Tất cả dữ liệu được cập nhật ngay vào sổ sức khỏe điện tử, để người dân có thể chủ động tra cứu lại trên VNeID khi cần.

Ưu tiên của chúng tôi vẫn là người cao tuổi, đặc biệt là người trên 60 tuổi hoặc sức khỏe yếu. Mỗi đội đều có sẵn danh sách quản lý người cao tuổi trên địa bàn, trong đó có thông tin về sức khỏe và khả năng di chuyển. Từ danh sách này, chúng tôi sắp xếp thứ tự thăm khám, những trường hợp không thể đi lại sẽ được đến trước. Như trong buổi hôm nay, đội ưu tiên hai trường hợp thuộc nhóm này.

Một ca khám thường kéo dài khoảng 15 phút. Thời gian không nhiều, nhưng đủ để chúng tôi nắm được thông tin cần thiết, đánh giá các yếu tố nguy cơ và trao đổi hướng chăm sóc với người bệnh. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, tùy mức độ mà chúng tôi có cách xử trí phù hợp.

Một trường hợp điển hình trong buổi khám bệnh tại cộng đồng của chúng tôi là ông Nguyễn Văn Hòa, 85 tuổi. Ông có khối u tuyến tiền liệt, từng được thăm khám ở tuyến trên nhưng vì tuổi cao, thể trạng không còn cho phép nên chỉ có thể điều trị bảo tồn. Ống thông bàng quang đã gắn bó với ông suốt khoảng 5 năm qua.

Chỉ số huyết áp tại thời điểm kiểm tra là 170/100 mmHg, tôi điều chỉnh tăng liều thuốc để kiểm soát tốt hơn. Phần lớn thời gian tôi dành để trao đổi với người nhà về việc chăm sóc ống thông, từ cách vệ sinh đến theo dõi các dấu hiệu bất thường, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng.

Những trường hợp cần làm thêm xét nghiệm sẽ được chỉ định cụ thể. Nếu bệnh nhân không thể di chuyển, chúng tôi sẽ hỗ trợ tại nhà. Với các tình huống nhẹ, có thể can thiệp ngay tại chỗ bằng thuốc cơ bản. Nếu cần theo dõi lâu dài, người bệnh sẽ được hướng dẫn đến Trạm Y tế phường để tiếp tục điều trị theo bảo hiểm. Với ca nặng hơn, chúng tôi sẽ chuyển lên tuyến trên để đảm bảo được can thiệp kịp thời.

Sau mỗi chuyến đi, điều ở lại với tôi nhiều nhất là nụ cười hạnh phúc và những lời cảm ơn của người dân. Những lần đi như thế giúp tôi nhìn rõ được thực tế sức khỏe của người bệnh, họ đang sống thế nào, dùng thuốc ra sao, vướng ở đâu. Những chi tiết này không nằm hết trong hồ sơ.

Với tôi, việc đưa dịch vụ y tế đến tận nhà người dân ở TP.HCM là một bước đi có ý nghĩa rõ ràng. Sau đại dịch Covid-19, vai trò của y tế cơ sở càng hiện lên cụ thể hơn. Khi chúng tôi có thể chủ động tiếp cận người dân, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, việc xử trí cũng kịp thời hơn, qua đó giảm biến chứng và phần nào giảm áp lực cho tuyến trên.

Khương Nguyễn - Nguyễn Thuận - Kỳ Duyên