Ngành Y không phải là con đường để 'giàu nhanh'

Bác sĩ tại khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Hà Nội. Ảnh minh họa: Việt Linh.

Tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp - Future Fest, PGS.TS.BS Đặng Thị Ngọc Dung, người có 40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, đã đưa ra những góc nhìn chân thực về ngành Y nói riêng và lĩnh vực sức khỏe nói chung.

Không phải con đường nhàn hạ

Theo PGS.TS.BS Đặng Thị Ngọc Dung, ngành Y luôn hot nhưng không phải là con đường “nhàn hạ”. Về thu nhập, đây là lĩnh vực có thể đảm bảo cuộc sống, nhưng không phải lựa chọn để nhanh chóng đạt mức thu nhập cao.

"Ai cũng thích nhiều tiền, có nhà lầu, xe hơi. Nhân sự ngành Y có thể đạt được điều này nhưng không nhiều", bác sĩ Dung nói.

Để có được thu nhập ổn định, người học phải trải qua quá trình đào tạo kéo dài từ bậc đại học đến sau đại học, đồng thời xác định tinh thần học tập suốt đời. So với nhiều lĩnh vực khác, lộ trình đào tạo ngành Y dài và khắt khe hơn.

Ở các ngành như kinh tế, sinh viên thường học đại học 4 năm, sau đó có thể học tiếp thạc sĩ và từng bước thăng tiến, khoảng 4-8 năm đã có thể đảm nhận vị trí quản lý.

Trong khi đó, với ngành Y, thời gian đào tạo bác sĩ kéo dài ít nhất 6 năm. Sau khi tốt nghiệp, người học chưa thể hành nghề ngay mà phải tiếp tục học thêm khoảng 12 tháng để được cấp chứng chỉ hành nghề. Chỉ khi có chứng chỉ này, bác sĩ mới chính thức được khám, chữa bệnh và có thu nhập.

Không dừng lại ở đó, sau 1-2 năm làm việc, nhiều người tiếp tục học chuyên khoa, thạc sĩ hoặc tiến sĩ. Trong suốt quá trình hành nghề, bác sĩ bắt buộc phải tham gia đào tạo liên tục tối thiểu 24 giờ mỗi năm theo quy định của Bộ Y tế. Nếu không đáp ứng, bác sĩ có thể bị thu hồi chứng chỉ hành nghề. Thông thường, phải sau khoảng 10 năm làm nghề, thu nhập mới cải thiện hơn.

Bà Đặng Thị Ngọc Dung, tiến sĩ Viện Karolinska, Thụy Điển. Ảnh: Ngọc Bích.

Xét về tính ổn định, bác sĩ Dung nhận định ngành Y có thể mang lại công việc lâu dài nếu người làm nghề lựa chọn gắn bó, không thường xuyên thay đổi môi trường giữa khu vực công và tư.

Tuy nhiên, đây không phải là công việc nhàn hạ. Đặc thù nghề nghiệp đòi hỏi cường độ làm việc cao, mang theo nhiều rủi ro và luôn phải đối mặt với sự sinh tử của bệnh nhân. Tại các bệnh viện tuyến trung ương, một bác sĩ có thể khám 70-80 bệnh nhân mỗi ngày, vừa chẩn đoán vừa kê đơn điều trị. Bất kỳ lĩnh vực nào trong ngành Y, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng.

"Quá trình làm việc tích tụ áp lực vô hình, không phải ai cũng dễ dàng nhận ra ngay từ đầu. Nếu không thích nghi được, nhiều người có thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí kiệt sức", bác sĩ Dung chia sẻ.

Dù vậy, ngành Y vẫn là lĩnh vực "có nhiều danh tiếng và hào quang". Đây là ngành được xã hội tôn trọng bởi gắn liền với việc bảo vệ sức khỏe và sự sống con người.

Trong lĩnh vực sức khỏe không chỉ có bác sĩ, mà còn nhiều chuyên ngành khác. Ảnh: Việt Linh.

Tương lai ngành Y

Với học sinh đang phân vân chọn ngành Y, vị chuyên gia khuyên các em nên tìm hiểu bản thân, tìm hiểu ngành nghề để có lựa chọn phù hợp.

Chia sẻ kỹ hơn, bác sĩ Dung chỉ ra lĩnh vực sức khỏe không chỉ có bác sĩ, mà còn có nhiều chuyên ngành khác như Điều dưỡng, Dược lý, Dược học, Kỹ thuật y sinh... Nhân lực lĩnh vực sức khỏe có thể phân thành 4 nhóm, tương ứng với các trình độ đào tạo.

Nhóm thứ nhất là đào tạo ngắn hạn, thực hành nhanh, phục vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản. Nghề nghiệp có thể là kỹ thuật viên chăm sóc da, xoa bóp, bấm huyệt, phục hồi chức năng cơ bản, nhân viên y tế công cộng...

Nhóm thứ hai là kỹ thuật bậc trung cấp, cao đẳng, hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi và vận hành hệ thống y tế. Nhóm này gồm các ngành như điều dưỡng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức, vật lý trị liệu...

Nhóm thứ ba là chuyên môn đại học và sau đại học, phục vụ chẩn đoán, điều trị và quản lý sức khỏe. Các hướng đào tạo bao gồm bác sĩ, dược sĩ và các chuyên gia lâm sàng. Nhóm bác sĩ tiếp tục phân hóa thành nhiều chuyên ngành như bác sĩ đa khoa, bác sĩ chuyên khoa, bác sĩ y học dự phòng, bác sĩ răng hàm mặt...

Nhóm thứ tư được dự báo phát triển mạnh trong tương lai là nghiên cứu công nghệ cao trong y học, với sự tham gia của các nhà khoa học y sinh, chuyên gia trí tuệ nhân tạo trong y tế, chuyên gia dữ liệu y tế, kỹ sư thiết bị y tế, kỹ thuật y sinh...

Hiện nay, một chiến lược mới của y học Việt Nam là chuyển dịch từ y học điều trị sang y học dự phòng, từ chữa bệnh sang phòng bệnh.

Bác sĩ Dung chỉ ra trong bức tranh tương lai của ngành Y, lĩnh vực xét nghiệm được xem là một trong những trụ cột quan trọng, khi cung cấp khoảng 70% cơ sở cho các quyết định lâm sàng.

Song song đó, xu hướng phát triển nổi bật của y học hiện đại là công nghệ sinh học và y học chính xác, bao gồm các ứng dụng như công nghệ tế bào, tế bào gốc và công nghệ gen trong chẩn đoán sớm cũng như điều trị các bệnh lý phức tạp.

Ngọc Bích