Ngành da giày nỗ lực giữ đà tăng trưởng

Một cơ sở trưng bày, giới thiệu sản phẩm da giày. Ảnh: KHÁNH HÒA

Giữ vững vị thế trong chuỗi cung ứng

Ông Phan Hải, Giám đốc Công ty TNHH Giày BQ nhìn nhận, Việt Nam là một trong những quốc gia đứng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu da giày với các thị trường chủ lực như Mỹ, EU, Dubai… Bên cạnh đó, các thị trường như Hà Lan, Bỉ, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc duy trì quy mô ổn định, góp phần đa dạng hóa đầu ra sản phẩm. Điều này cho thấy chuỗi cung ứng da giày ở nước ta đang gắn kết sâu hơn với hệ thống thương mại, không chỉ dừng lại ở quan hệ mua bán thuần túy.

Ông Nguyễn Xuân Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất chế biến kinh doanh xuất nhập khẩu Hương Quế cho biết, ngay những tháng đầu năm công ty đã xuất khẩu sang thị trường Dubai 15.000 đôi dép sử dụng trong các khách sạn, khu nghỉ mát. Đồng thời, ở thị trường trong nước, nhu cầu về dép đi trong khách sạn và dạo biển cùng một số mặt hàng lưu niệm, quà tặng là dép, lót giày hương quế cũng tăng lên từ 7,5 - 8% so cùng kỳ năm 2025.

Trong bức tranh tăng trưởng chung của ngành da giày thì khu vực doanh nghiệp trong nước đang có dấu hiệu bứt tốc khi đơn hàng vẫn tăng và xuất khẩu vẫn giữ được đà ổn định.

Các cơ chế, chính sách hỗ trợ ngành da giày và việc thực thi các hiệp định thương mại tự do phát huy hiệu quả, trở thành đòn bẩy thúc đẩy ngành da giày liên tục phát triển. Đây cũng là tín hiệu tích cực, cho thấy năng lực nội tại của ngành đang từng bước được củng cố. Bên cạnh đó, sức tiêu dùng nội địa tăng trong dịp lễ, Tết cùng với đà phục hồi từ các ngành dịch vụ du lịch – khách sạn, xây dựng cũng góp phần đem lại đơn hàng cho các đơn vị sản xuất, kinh doanh ở nhóm ngành này.

Bài toán nội địa hóa

Dù nền tảng tăng trưởng vẫn được duy trì, nhưng năm 2026 được dự báo là giai đoạn nhiều thử thách đối với ngành da giày. Đó là áp lực từ chi phí sản xuất gia tăng, bao gồm nguyên phụ liệu, logistics và năng lượng. Lợi thế cạnh tranh về giá, vốn là điểm mạnh truyền thống của da giày Việt Nam đang dần suy giảm khi chi phí lao động tăng, trong khi các đối thủ truyền thống như Ấn Độ, Indonesia và Trung Quốc tiếp tục cải thiện năng lực sản xuất. Cạnh tranh không còn chỉ ở giá mà chuyển sang tốc độ giao hàng, tính linh hoạt và mức độ tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, các thị trường lớn như Mỹ, EU ngày càng siết chặt quy định về môi trường, truy xuất nguồn gốc buộc các doanh nghiệp khi xuất khẩu hàng hóa phải đáp ứng; việc thực thi các hiệp định thương mại tự do mặc dù mở ra cơ hội lớn về thuế quan, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về quy tắc xuất xứ.

Trong khi đó, tỷ lệ nội địa hóa của ngành hiện chưa cao, chủ yếu tập trung ở các khâu có giá trị gia tăng thấp khiến doanh nghiệp dễ bị động trước biến động chuỗi cung ứng.

“Xu hướng phát triển hiện nay của ngành da giày nước ta là tập trung nâng cao giá trị gia tăng, xanh hóa sản xuất và phát triển bền vững. Ngành đang giữ tốc độ tăng trưởng tích cực ở cả thị trường trong nước cũng như xuất khẩu. Trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng và các rào cản kỹ thuật ngày càng siết chặt thì sức bền của doanh nghiệp sẽ quyết định khả năng duy trì đà tăng trưởng”, ông Phan Hải nhìn nhận.

Trước bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp hoạt động trong ngành giày da nhận định không thể tiếp tục dựa vào mô hình gia công thuần túy với nhân công giá rẻ mà phải tập trung tăng tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và nâng cao khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ là những yêu cầu cấp thiết đang đặt ra. Đồng thời, thay vì chạy theo sản lượng, ngành hướng tới giá trị, tính bền vững và khả năng thích ứng với biến động thương mại toàn cầu. Việc nâng cao giá trị gia tăng thông qua đầu tư thiết kế, phát triển thương hiệu riêng và tham gia sâu hơn vào các khâu có hàm lượng kỹ thuật cao là hướng đi tất yếu.

Theo ông Phan Hải, chuyển đổi xanh là điều kiện bắt buộc khi người tiêu dùng hiện đại không còn mua sắm vì chạy theo số lượng hay giá rẻ, mà họ hướng đến chất lượng, trải nghiệm và giá trị bền vững. Đơn vị phải tính đến phương án áp dụng mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, sử dụng vật liệu tái chế và triển khai kinh tế tuần hoàn, giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng, nâng cao vị thế cạnh tranh dài hạn.

Riêng đối với thị trường trong nước, không chỉ đầu tư về thương hiệu mà cần giải quyết bài toán sản phẩm với giá thành thì mới hy vọng nâng cao năng lực cạnh tranh.

KHÁNH HÒA