Ngân hàng tìm cách gỡ khó huy động vốn

Trả lời PV Báo Điện tử VTC News, lãnh đạo một ngân hàng thương mại lớn chia sẻ, hiện nay, việc huy động vốn tại ngân hàng đang gặp nhiều khó khăn. Lượng tiền gửi của người dân, hộ kinh doanh đang giảm khá mạnh. Trong khi đó, đây là nguồn vốn quan trọng để ngân hàng kinh doanh.

Đại diện một ngân hàng khác cũng thừa nhận, việc huy động vốn của ngân hàng này cũng đang gặp khó. Lượng vốn huy động đang giảm, điều này khiến cho chi phí huy động vốn của ngân hàng gia tăng dẫn đến biên lãi ròng (NIM) bị thu hẹp.

Lượng tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang giảm khá mạnh. (Ảnh: B.L)

Báo cáo tài chính mới đây của nhiều ngân hàng thể hiện, lượng tiền gửi đang giảm khá rõ nét.

Điển hình như ngân hàng BIDV, lượng tiền gửi trong quý I/2026 của ngân hàng này đã giảm hơn 82.000 tỷ đồng so với quý IV/2025, tương đương mức giảm gần 3,7%.

Techcombank cũng có lượng tiền gửi trong quý I/2026 giảm tới 19.000 tỷ đồng so với quý IV/2025, tương đương mức giảm hơn 3%.

Ngân hàng TPBank có lượng tiền gửi trong quý I/2026 giảm hơn 12.000 tỷ đồng so với quý IV/2025, tương đương mức giảm khoảng 4,3%.

Ngân hàng SeABank cũng có lượng tiền gửi trong quý I/2026 giảm gần 6.000 tỷ đồng so với quý IV/2025, tỷ lệ giảm khoảng hơn 3%.

Lượng tiền gửi giảm cả trăm nghìn tỷ đồng. (Ảnh: Đại Việt)

Loạt ngân hàng khác cũng có lượng tiền gửi giảm như: MBBank, Sacombank, ACB, Nam Á Bank, VietBank, PGBank, Saigonbank.

Trước tình hình huy động vốn gặp khó khăn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã đưa ra nhiều giải pháp Động thái đáng chú ý nhất trong năm 2026 chính là việc điều chỉnh quy định về tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR).

Cụ thể, theo Thông tư 08/2026/TT-NHNN, các ngân hàng được phép tính lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR. Điều này giúp các ngân hàng có thêm dư địa vốn, giảm áp lực phải tăng mạnh lãi suất huy động để hút tiền gửi.

Đánh giá về ý nghĩa của việc ban hành quy định nói trên, Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) cho rằng, NHNN chính thức ban hành hướng dẫn cho phép tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính với tỷ trọng 20% trong công thức LDR, qua đó mang ý nghĩa tích cực đối với nhóm ngân hàng quốc doanh.

VPBankS cho rằng, đây là biện pháp tình thế nhằm hạ nhiệt áp lực thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng, trong bối cảnh tăng trưởng tiền gửi khách hàng toàn hệ thống vẫn chậm, chưa tới 1% trong quý I/2026, trong khi tín dụng tăng 3,2%.

Ông Trần Thăng Long, chuyên gia kinh tế tài chính nhận định, muốn điều tiết thanh khoản hiệu quả thì NHNN phải thường xuyên “bơm” hoặc “hút” tiền qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), tái cấp vốn và tín phiếu nhằm đảm bảo thanh khoản hệ thống, tránh tình trạng căng thẳng vốn cục bộ giữa các ngân hàng.

Bên cạnh đó, việc duy trì mặt bằng lãi suất cũng là điều rất quan trọng. Các cơ quan quản lý cần định hướng cho các ngân hàng tiết giảm chi phí, hạn chế cuộc đua lãi suất huy động quá mức. Mục tiêu là vừa giữ được nguồn tiền gửi trong hệ thống, vừa tránh đẩy lãi suất cho vay tăng cao, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

“Thông tư 08 là một giải pháp rất tốt giúp tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại Nhà nước. Chính phủ và NHNN tiếp tục cho phép các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank giữ lại lợi nhuận hoặc phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Việc này giúp nâng cao năng lực cung ứng tín dụng”, ông Long nói.

Theo ông Long, về dài hạn, Việt Nam cần phát triển thị trường vốn để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Điển hình như việc phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán và các quỹ đầu tư để doanh nghiệp có thêm kênh huy động vốn ngoài ngân hàng. Điều này giúp giảm áp lực huy động vốn lên hệ thống ngân hàng.

Cũng theo ông Long, việc chống “vàng hóa” và “đô la hóa” cũng rất cần thiết. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục định hướng hạn chế tình trạng nắm giữ vàng, ngoại tệ như một kênh tích trữ. Qua đó khuyến khích dòng tiền ở lại hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

Đồng quan điểm với ông Long, bà Nguyễn Thúy Hằng, chuyên gia phân tích tài chính của Mirae Asset chia sẻ thêm, các giải pháp nói trên chủ yếu là hỗ trợ kỹ thuật, không tạo ra tiền gửi mới mà chỉ giúp sử dụng nguồn vốn hiệu quả hơn. Chính vì vậy, muốn huy động vốn một cách bền vững cần có giải pháp tăng thu nhập của người dân. Tăng trưởng kinh tế thực sự cần tạo ra lượng tiền nhàn rỗi mới.

“Ngoài ra, muốn huy động vốn hiệu quả thì niềm tin vào đồng Việt Nam cần được gia tăng. Bên cạnh đó, các kênh đầu tư cạnh tranh như bất động sản, vàng, chứng khoán không hút quá nhiều dòng tiền trên thị trường”, bà Hằng nói.

ĐẠI VIỆT