Ngăn chặn gần 4.000 tỷ đồng giao dịch nghi gian lận

Khách hàng giao dịch tại Hội sở chính Vietcombank. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Hệ thống giám sát và phòng ngừa rủi ro trong thanh toán của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã hỗ trợ cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,1 triệu lượt đã chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo, qua đó ngăn chặn tổng giá trị giao dịch lên tới gần 4.000 tỷ đồng.

Theo NHNN, kết quả này đạt được thông qua việc triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO), góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ khách hàng trước các hành vi lừa đảo, gian lận trong hoạt động thanh toán.

Không chỉ tăng cường an toàn hệ thống, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tiếp tục ghi nhận đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026. Trong 2 tháng đầu năm, tổng giao dịch TTKDTM tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, giao dịch qua Internet tăng 73,09% về số lượng, qua điện thoại di động tăng 34,37%, trong khi thanh toán qua mã QR tăng hơn 20%.

Các hệ thống thanh toán cốt lõi cũng duy trì tăng trưởng mạnh. Giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng và tới 69,07% về giá trị; qua hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tăng 43,74% về số lượng.

Trong khi đó, xu hướng giảm sử dụng tiền mặt ngày càng rõ nét. Đến cuối tháng 2/2026, toàn thị trường có 20.772 ATM, giảm 2,68% so với cùng kỳ, trong khi số lượng POS đạt 761.793 thiết bị, tăng 1,36%. Giao dịch qua ATM giảm 6,4% về số lượng nhưng vẫn tăng nhẹ về giá trị, cho thấy người dân đang dần chuyển sang các phương thức thanh toán số.

Song song với đó, việc triển khai thực hiện Quyết định 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tính đến ngày 20/3/2026, toàn ngành ngân hàng đã đối chiếu sinh trắc học hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân có ví điện tử cũng đã được xác thực sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip.

Công tác làm sạch dữ liệu được đẩy mạnh với sự phối hợp của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06). Đến nay, 29 tổ chức tín dụng và 11 tổ chức trung gian thanh toán đã ký kết triển khai, trong đó phần lớn đã gửi dữ liệu để đối soát, làm sạch thông tin khách hàng.

Ngoài ra, 28 ngân hàng và 4 tổ chức trung gian thanh toán đã triển khai liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng qua ứng dụng VNeID, góp phần thúc đẩy chi trả an sinh không dùng tiền mặt.

Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam cũng đã phối hợp với C06 đối soát khoảng 57 triệu lượt hồ sơ khách hàng, làm sạch khoảng 44,5 triệu hồ sơ trong cơ sở dữ liệu tín dụng, nâng cao độ chính xác và an toàn của hệ thống.

NHNN cho biết thời gian qua đã không ngừng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) và phát triển ngân hàng số. Nhiều chính sách quan trọng đang được xây dựng, sửa đổi, trong đó có Nghị định về TTKDTM và các quy định liên quan đến giám sát hệ thống thanh toán, dịch vụ trung gian thanh toán.

Cùng với đó, các chương trình, kế hoạch lớn về chuyển đổi số tiếp tục được triển khai, nổi bật là việc thực hiện Đề án 06, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ thanh toán hiện đại, an toàn, tiện ích.

Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cấp hạ tầng thanh toán, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường các giải pháp bảo mật, đồng thời đẩy mạnh truyền thông, giáo dục tài chính nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính của người dân.

Lê Phương/bnews/vnanet.vn