Lãi suất liên ngân hàng tăng sốc, áp lực vốn quay lại hệ thống

Lãi suất liên ngân hàng chịu sức ép sau khi các ngân hàng đồng loạt tăng lãi suất huy động. Ảnh minh họa.

Lãi suất liên ngân hàng biến động, áp lực thanh khoản gia tăng

Trước đó, trong phiên giao dịch hôm 30-3, lãi suất cho vay kỳ hạn qua đêm (kỳ hạn cho vay chủ yếu) biến động bất thường, có lúc tăng vọt lên lúc tăng vọt lên 16%, sau đó giảm ngược về lại 9,87%. Mặt bằng lãi suất qua đêm chỉ khoảng 4,5% trong tuần trước.

Nhìn chung, lãi suất liên ngân hàng tăng cho thấy thanh khoản hệ thống đang có dấu hiệu căng thẳng, nhưng chủ yếu hiện nay được đánh giá chỉ mang tính thời điểm.

Tuy nhiên cũng có điểm khác biệt khi quy mô hỗ trợ trên thị trường mở (OMO) của nhà điều hành với các tổ chức tín dụng đang thu hẹp. Dư nợ trên OMO giảm xuống còn 247.000 tỉ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức gần 500.000 tỉ đồng trong tháng trước.

Yếu tố này đi cùng với áp lực vốn vào thời điểm cuối quí là nguyên nhân chính khiến lãi suất liên ngân hàng biến động, theo đánh giá của nhóm phân tích Công ty chứng khoán Maybank.

Trong khi đó, trên thị trường 1, tức huy động thị trường huy động tiền gửi từ dân cư cũng đang sôi động khi tất cả các ngân hàng đồng loạt tăng lãi suất ở các kỳ hạn. Ngay cả nhóm ngân hàng có cơ sở tiền gửi tốt cũng lần lượt tăng lên, chủ yếu là ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Do đó, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nhiều khả năng mặt bằng lãi suất liên ngân hàng cũng có thể phải điều chỉnh theo.

“Mặc dù mức tăng đột biến của lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng chỉ mang tính tạm thời, chúng tôi kỳ vọng mặt bằng lãi suất chung sẽ nhích lên vùng 6% - 7%, so với mức trung bình 5,4% trong quí 4-2025”, nhóm phân tích Công ty chứng khoán Maybank bình luận.

Lãi suất thị trường liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm (màu vàng) bắt đầu xu hướng tăng, dù chưa đạt đỉnh như thời điểm đầu tháng 2 vừa qua. Nguồn: MSVN.

Có thể thấy áp lực thanh khoản và cân đối vốn của hệ thống ngân hàng bắt đầu tăng dần từ nửa cuối năm 2025 cho đến nay. Bắt đầu từ một số ngân hàng quy mô nhỏ, cho đến việc đồng loạt tăng nhu cầu vốn để đáp ứng cho tăng trưởng cho vay. Điều này cũng ảnh hưởng đến việc các ngân hàng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng với chi phí cao hơn và ngày càng nhiều hơn.

Chính sách tiền tệ điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn

Từ đó đến nay, trong giai đoạn sau của năm 2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tăng thêm thanh khoản của hệ thống thông qua kênh nghiệp vụ thị trường mở và kênh tái cấp vốn. Lý do có thể vì không muốn lãi suất tăng quá nhanh và thể hiện lựa chọn lấy mục tiêu tăng trưởng làm ưu tiên.

Sau đó, NHNN đã điều chỉnh chính sách để lãi suất ở mức cao hơn và kiểm soát tăng trưởng tín dụng chặt chẽ hơn nhằm hỗ trợ tỷ giá. Điều này cho thấy sự điều chỉnh chính sách theo hướng quay trở lại ưu tiên ổn định hơn so với tăng trưởng “ở một mức độ nhất định”.

Theo nhóm phân tích Công ty chứng khoán Maybank, hiện Việt Nam đang chịu áp lực tỷ giá gia tăng khi đồng đô la Mỹ tăng 2,4% từ đầu tháng đến nay, trong bối cảnh rủi ro lạm phát cao hơn và kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) suy giảm.

Trong bối cảnh này, việc thắt chặt thanh khoản nội địa và duy trì mặt bằng lãi suất cao hơn là cần thiết để NHNN bảo vệ sự ổn định của tiền đồng mà không làm suy giảm dự trữ ngoại hối. Ngoài ra, dư nợ OMO giảm cho thấy mức độ hỗ trợ của NHNN đang thấp hơn, qua đó phản ánh xu hướng cởi mở hơn đối với một môi trường lãi suất cao.

Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam, đánh giá cơ quan quản lý luôn bám sát thị trường và can thiệp liên tục, hữu hiệu quả các kênh sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ khác nhau.

Hiện nay, xu hướng tăng lãi suất đến từ nhu cầu tín dụng ở mức cao và nhiều yếu tố khác như thanh khoản tiền đồng (khi nhà đầu tư nước ngoài liên tục bán ròng); lượng tiền duy trì tại hệ thống ngân hàng cũng cần thêm thời gian để bổ sung. Trong đó kỳ vọng về việc giải ngân đầu tư công để kích hoạt dòng tiền mới.

Theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng OCB, trên thị trường liên ngân hàng trong hai tháng qua có nhiều lúc lãi suất tăng rất mạnh, tuy nhiên điểm kỳ vọng ở đây là Ngân hàng nhà nước sẽ linh hoạt và chủ động để không tạo ra nhiều biến động quá lớn trên thị trường.

Các chuyên gia trong ngành cũng đồng thuận về việc Chính phủ và NHNN có nhiều công cụ đủ mạnh mẽ để giải quyết tình trạng căng thẳng thanh khoản trong hệ thống ngân hàng trong trường hợp cần thiết, nhưng hành động sẽ mang tính thận trọng, đặc biệt là trong bối cảnh diễn biến địa chính trị phức tạp như hiện nay.

Dũng Nguyễn