Ngăn chặn buôn lậu, hàng giả từ gốc

Đội Quản lý thị trường số 14 kiểm tra kho hàng mỹ phẩm tại Hà Nội.

Ẩn chứa đằng sau phương thức mua bán này là cơ hội để những lời quảng cáo thổi phồng che khuất các yếu tố cần thiết về nguồn gốc, thành phần, chất lượng và trách nhiệm của người bán.

Thời gian qua, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện nhiều vụ sản xuất, kinh doanh sản phẩm giả, thậm chí cả thuốc chữa bệnh cũng bị làm giả. Điều đáng lo ngại, phần lớn các sản phẩm này đều không rõ thành phần nguyên liệu, không qua kiểm nghiệm chất lượng nhưng vẫn được đóng gói, gắn nhãn và quảng cáo như hàng chính hãng. Khi những sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe bị làm giả, hậu quả không chỉ dừng ở thiệt hại kinh tế, mà còn có thể gây biến chứng, làm chậm quá trình điều trị và đe dọa tính mạng người sử dụng.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia), trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng, đơn vị, địa phương đã bắt giữ, xử lý hơn 67.000 vụ vi phạm, tăng 36,15% so với cùng kỳ; thu nộp ngân sách nhà nước hơn 9.647 tỷ đồng, tăng 49,36%; khởi tố 1.512 vụ án với 2.570 đối tượng.

Tuy nhiên, thực tế tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đang thay đổi nhanh về địa bàn, loại hình, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó phát hiện và kiểm soát. Đáng lo ngại hơn, vi phạm đang dịch chuyển mạnh lên thương mại điện tử, nơi các gian hàng có thể nhanh chóng đóng, mở dưới tên khác, chứng cứ dễ bị xóa, trong khi dòng tiền và hàng hóa đi qua nhiều tầng trung gian.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng, đơn vị, địa phương đã bắt giữ, xử lý hơn 67.000 vụ vi phạm, tăng 36,15% so với cùng kỳ; thu nộp ngân sách nhà nước hơn 9.647 tỷ đồng, tăng 49,36%; khởi tố 1.512 vụ án với 2.570 đối tượng.

Tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo 389 quốc gia mới đây, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thời gian tới phải được cả hệ thống chính trị xác định là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ tập trung vào các đợt cao điểm. Từng địa bàn cần nhận diện đúng tuyến, mặt hàng và đối tượng trọng điểm; tăng cường sự phối hợp giữa Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, cơ quan thuế và chính quyền cơ sở. Mỗi vụ việc phải được điều tra, ngăn chặn tận gốc sản xuất, kho chứa, đường vận chuyển, dòng tiền, mạng lưới phân phối và người đứng sau, thay vì chỉ dừng ở lô hàng bị thu giữ.

Riêng đối với thương mại điện tử, cần buộc các nền tảng xác thực danh tính người bán, lưu giữ dữ liệu giao dịch, tiếp nhận phản ánh, phối hợp cơ quan chức năng và kịp thời gỡ bỏ sản phẩm vi phạm. Cùng với đó là xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất, trước hết đối với thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, phân bón và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Một yêu cầu không thể xem nhẹ là phải thường xuyên kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm mọi hành vi tiếp tay, bảo kê, bao che, làm ngơ hoặc đùn đẩy nhiệm vụ, để xảy ra “khoảng trống trách nhiệm” trong lực lượng thực thi. Hiệu quả của công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả không chỉ được đo bằng số vụ xử lý hay số tiền thu nộp ngân sách. Các cơ quan chức năng kiên quyết điều tra đến cùng thay vì chỉ xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự với những tổ chức, cá nhân liên quan, vụ việc nghiêm trọng.

MINH DŨNG