Ngăn chặn bạo lực gia đình, bảo vệ người yếu thế

Thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, từ tháng 10/2025 đến nay, ngành Kiểm sát đã thụ lý gần 190 vụ án cố ý gây thương tích với khoảng 250 bị can, trong đó có khoảng 10% liên quan đến bạo lực gia đình. Những cán bộ tòa án, viện kiểm sát, công an tham gia giải quyết, xử lý nhiều vụ án bạo lực gia đình nên có góc nhìn tương đối đầy đủ về thực trạng, tình hình này. Thực tế cho thấy, dưới mái nhà tưởng như êm ấm, nhiều người phải chịu cảnh bạo lực bằng các hành vi đánh đập, xúc phạm bằng lời nói, tra tấn về tinh thần…

Tòa án nhân dân khu vực 4 - Bắc Ninh xét xử một vụ án liên quan đến bạo lực gia đình.

Nạn nhân của bạo lực gia đình thường là người vợ và những đứa con. Người vợ thường yếu thế hơn trong gia đình cả về tài chính, công việc, sức khỏe và tiếng nói. Nhiều người vợ vì đi làm dâu nên không có nhà để ở, không đủ điều kiện chăm sóc con nên chọn cách nhẫn nhịn để các con chung có đầy đủ bố mẹ. Sự cam chịu ấy có khi kéo dài trong nhiều năm mà không được giải quyết, tạo thành gánh nặng cho người phụ nữ, đến khi không thể chịu đựng được nữa mới quyết định ly hôn.

Ngày 6/3 vừa qua, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Bắc Ninh đã thụ lý và giải quyết vụ án hôn nhân gia đình giữa ông L.V.Đ (sinh năm 1958) và bà T.T.X (sinh năm 1960) ở xã Đông Phú. Ông bà kết hôn từ năm 1988, có ba con gái, không có con trai. Ông Đ là con trưởng trong gia đình, do áp lực phải có người nối dõi tông đường nên thường xuyên mâu thuẫn và xúc phạm vợ, đỉnh điểm là nhiều lần đánh đập, chửi bới vợ con. Sau đó, ông Đ có quan hệ tình cảm với người phụ nữ khác, mục đích nhằm sinh con trai, trong khi bà X tuổi cao không còn khả năng sinh nở. Do ông Đ được thừa hưởng toàn bộ tài sản bố mẹ để lại, bà X phụ thuộc kinh tế, tuổi cao, không có công việc ổn định nên đã nhẫn nhịn chịu nhiều thiệt thòi hàng chục năm trời.

Thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh cho thấy, từ tháng 10/2025 đến nay, ngành kiểm sát đã thụ lý gần 190 vụ án cố ý gây thương tích với khoảng 250 bị can, trong đó có khoảng 10% liên quan đến bạo lực gia đình.

Một trường hợp khác là chị D.T.H (sinh năm 1983) ở xã Bắc Lũng. Do không thể chịu đựng thêm, chị đã nộp đơn ly hôn chồng là anh H.V.T (sinh năm 1982). Qua tìm hiểu, anh H.V.T là người lười lao động, ham chơi, thường xuyên tụ tập bạn bè ăn nhậu, uống rượu. Đáng lên án hơn, sau khi sử dụng rượu, anh H.V.T thường xuyên bạo hành, đánh đập chị D.T.H, thậm chí có lần chị phải đi bệnh viện cấp cứu.

Qua thực tiễn hoạt động xét xử các vụ án hôn nhân gia đình, các cán bộ tòa án nhận thấy có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình. Trong đó, bất bình đẳng giới là một trong những yếu tố lớn. Mặc dù xã hội ngày càng có cái nhìn tích cực hơn về vai trò và giá trị của người phụ nữ nhưng vẫn còn không ít gia đình giữ tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Nhiều nam giới tự đề cao vai trò của bản thân, hình thành tính gia trưởng và cho rằng mình có quyền áp đặt, thậm chí bạo lực đối với phụ nữ. Không hiếm trường hợp bạo lực gia đình xuất phát từ việc người vợ không sinh được con trai, dẫn đến việc người chồng hoặc gia đình chồng chửi mắng, mỉa mai, hạ nhục, thậm chí đánh đập vì cho rằng “không biết đẻ con trai”.

Mặt khác, sự đấu tranh của nhiều phụ nữ trước tệ nạn bạo hành gia đình vẫn còn yếu và nhiều hạn chế. Họ mang tâm lý “xấu chàng hổ ai”, lo sợ bị bạn bè, hàng xóm chê cười, sợ “vạch áo cho người xem lưng”. Nhiều người cho rằng vợ cãi lời chồng là hư hỏng nhưng khi người chồng đánh vợ lại bị xem như một cách “dạy vợ”.

Đơn cử trường hợp Phan Văn Minh (32 tuổi), trú tại tổ dân phố Xuân Đông, phường Tân Tiến - đối tượng vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam về tội “Hành hạ vợ, con”. Trước đó, ngày 24/2, Công an phường Tân Tiến tiếp nhận tin báo về việc cháu P.T.M.T. (13 tuổi), trú tại tổ dân phố Xuân Đông, phường Tân Tiến bị bố đẻ là Phan Văn Minh có hành vi trói và dùng tay, chân, chổi quét nhà đánh gây thương tích, bầm tím nhiều chỗ trên cơ thể. Tại cơ quan công an, đối tượng Minh khai nhận, trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến ngày 22/2 đã 4 lần đánh, hành hạ con và vợ đang mang thai là chị N.T.T (33 tuổi). Qua lời kể của người dân địa phương, Minh là đối tượng có tính côn đồ, khi vợ và con làm trái ý là đánh đập, hành hạ dã man.

Đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 4 - Bắc Ninh cho biết, để ngăn ngừa bạo lực gia đình cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và toàn xã hội. Trong đó, công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, xây dựng gia đình văn hóa, tiến bộ cần được chú trọng. Khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình, người dân cần kịp thời thông tin đến cơ quan chức năng và chính quyền địa phương để có biện pháp ngăn chặn, xử lý theo quy định pháp luật.

Ngăn chặn bạo lực gia đình không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của cả cộng đồng, từ đó bảo vệ người yếu thế, xây dựng mỗi gia đình thực sự là tổ ấm an toàn, tiến bộ và văn minh.

Quốc Phương