Nga âm thầm phát triển đối thủ đáng gờm của 'sát thủ' tàng hình B-21 Raider Mỹ

Theo các nhà nghiên cứu liên kết với tình báo Ukraine tại InformNapalm, tin tặc đã thu thập được một lượng lớn tài liệu nội bộ từ OKBM, một doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ của Nga. Các tài liệu được cho là bao gồm bản vẽ kỹ thuật, hợp đồng sản xuất và nhiều thông số liên quan đến chương trình máy bay ném bom PAK DA, cũng như một số bộ phận của tiêm kích tàng hình Su-57.

Mô phỏng máy bay ném bom tàng hình PAK DA của Nga. (Nguồn: RSM)

Trong số những dữ liệu bị tiết lộ có các chi tiết liên quan đến hệ thống truyền động thủy lực và hộp số dùng cho khoang vũ khí bên trong của PAK DA. Các tài liệu cũng cho thấy lịch trình sản xuất kéo dài tới năm 2027 và hé lộ rằng ngành công nghiệp hàng không Nga vẫn phải dựa vào các máy công cụ CNC nhập khẩu từ nước ngoài, để chế tạo những linh kiện hàng không có độ chính xác cao.

PAK DA là gì?

PAK DA là chương trình phát triển máy bay ném bom chiến lược thế hệ mới của Nga, được thiết kế để thay thế các máy bay ném bom Tu-95 đã phục vụ nhiều thập kỷ. Trong tương lai, nó cũng có thể đảm nhận một phần vai trò của phi đội Tu-160.

Không giống những máy bay ném bom tốc độ cao truyền thống, PAK DA được định hướng theo mô hình "cánh bay" tàng hình, tương tự triết lý thiết kế của B-21 Raider Mỹ. Máy bay được kỳ vọng sẽ mang cả vũ khí hạt nhân lẫn tên lửa hành trình thông thường, đồng thời có khả năng tích hợp các loại tên lửa siêu thanh trong tương lai.

Điểm được nhấn mạnh nhiều nhất trong thiết kế của PAK DA không phải tốc độ mà là khả năng hoạt động bí mật trong thời gian dài cùng tầm bay rất xa, cho phép thực hiện các nhiệm vụ chiến lược xuyên lục địa.

Những tài liệu rò rỉ nói lên điều gì?

Đối với nhiều nhà phân tích, các tài liệu mới càng củng cố nhận định rằng ngành công nghiệp quốc phòng Nga vẫn chưa thể hoàn toàn thoát khỏi sự phụ thuộc vào công nghệ và thiết bị sản xuất nước ngoài, bất chấp nhiều năm theo đuổi chính sách thay thế nhập khẩu.

Theo các thông tin bị rò rỉ, việc sản xuất các linh kiện hàng không có độ chính xác cao vẫn cần đến các hệ thống CNC nhập khẩu. Đây cũng là vấn đề từng được cho là ảnh hưởng tới tiến độ của nhiều chương trình vũ khí hiện đại khác, bao gồm cả tiêm kích tàng hình Su-57.

Nguyên nhân một phần xuất phát từ việc nhiều dự án hàng không tiên tiến của Nga được thiết kế trong giai đoạn quan hệ với phương Tây còn thuận lợi hơn, khi việc tiếp cận công nghệ và linh kiện nước ngoài dễ dàng hơn hiện nay.

Kể từ năm 2022, Moscow đã đẩy mạnh nội địa hóa chuỗi sản xuất, nhưng đây là quá trình tốn kém và phức tạp. Trong bối cảnh xung đột tại Ukraine vẫn tiếp diễn, Nga cũng phải ưu tiên nguồn lực cho những hệ thống phục vụ trực tiếp chiến trường, thay vì tập trung toàn bộ cho các chương trình chiến lược dài hạn như PAK DA.

Đối với máy bay tàng hình, yêu cầu kỹ thuật đặc biệt khắt khe. Chỉ một sai lệch nhỏ trong quá trình chế tạo cũng có thể ảnh hưởng tới khả năng giảm tín hiệu radar. Vì vậy, việc thiếu các hệ thống sản xuất tiên tiến trong nước có thể tạo ra những thách thức đáng kể đối với cả chương trình PAK DA lẫn Su-57.

Chương trình kéo dài suốt nhiều năm

Ý tưởng phát triển PAK DA đã được Nga công bố từ cuối những năm 2000. Trong suốt hơn một thập kỷ qua, Moscow nhiều lần thông báo về các bước tiến như thử nghiệm động cơ, chế tạo nguyên mẫu hoặc chuẩn bị sản xuất.

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có nguyên mẫu bay hoàn chỉnh nào được trình diễn công khai.

Các tài liệu mới bị rò rỉ cho thấy, chương trình dường như vẫn đang tập trung vào việc lắp ráp các mẫu thử nghiệm phục vụ thử nghiệm mặt đất. Một số báo cáo thậm chí mô tả chiếc máy bay vẫn trong giai đoạn lắp ráp các bộ phận riêng lẻ.

Điều này tạo nên sự tương phản đáng chú ý với B-21 Raider của Mỹ, vốn đã thực hiện chuyến bay đầu tiên từ năm 2023. Trong khi đó, máy bay ném bom tàng hình H-20 của Trung Quốc vẫn được giữ bí mật, nhưng nhiều đánh giá cho rằng chương trình này đang tiến gần tới giai đoạn hoàn thiện hơn so với PAK DA.

Vì sao Nga chưa vội đưa PAK DA vào hoạt động?

Theo các đánh giá được đưa ra từ những tài liệu rò rỉ, Nga hiện dường như ưu tiên hiện đại hóa phi đội Tu-160 hơn là thúc đẩy nhanh chương trình PAK DA.

Nhiều tài liệu cho thấy, các máy bay Tu-160 đang được nâng cấp liên tục, trong khi PAK DA vẫn tiến triển với tốc độ tương đối chậm.

Những chiếc Tu-160 hiện đại hóa vẫn có thể phóng tên lửa hành trình từ khoảng cách hàng nghìn km, cho phép tấn công mục tiêu mà không cần xâm nhập sâu vào vùng phòng không đối phương.

Thực tế chiến trường Ukraine cũng cho thấy tên lửa tầm xa đang đóng vai trò cực kỳ quan trọng, trong khi việc phát triển và sản xuất một máy bay ném bom tàng hình thế hệ mới đòi hỏi nguồn ngân sách khổng lồ.

Trong bối cảnh kinh phí quốc phòng phải ưu tiên cho các nhu cầu chiến sự, việc kéo dài tuổi thọ của những nền tảng hiện có như Tu-160 được xem là giải pháp thực tế hơn.

Xuân Minh