NASA chuẩn bị đưa phi hành đoàn trở lại Mặt trăng sau hơn nửa thế kỷ

Tên lửa SLS và tàu Orion trên bệ phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ). Nguồn: Reuters.

Theo kế hoạch, 4 phi hành gia gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada sẽ khởi hành trên tàu vũ trụ Orion, được phóng bằng tên lửa siêu nặng Space Launch System (SLS). Hành trình dự kiến kéo dài khoảng 10 ngày, trong đó phi hành đoàn sẽ bay vòng quanh Mặt trăng trước khi quay trở lại Trái đất.

Đây là chuyến bay thử nghiệm có phi hành đoàn đầu tiên thuộc chương trình Artemis — dự án kế nhiệm chương trình Apollo từng đưa con người đặt chân lên Mặt trăng trong giai đoạn 1969–1972. Khác với các sứ mệnh hạ cánh trước đây, Artemis II chỉ bay quanh Mặt trăng nhằm kiểm tra các hệ thống quan trọng như hỗ trợ sự sống, điều hướng, liên lạc và khả năng vận hành tổng thể của tàu trước khi tiến tới các chuyến đáp xuống bề mặt.

Trên thực tế, lần gần nhất con người bay tới Mặt trăng là sứ mệnh Apollo 17 vào năm 1972. Vì vậy, Artemis II được xem là bước trung gian quan trọng trước mục tiêu đưa phi hành gia trở lại khu vực cực Nam của Mặt trăng vào cuối thập niên 2020 — khu vực được cho là chứa băng nước, nguồn tài nguyên có thể hỗ trợ việc xây dựng các căn cứ lâu dài trong tương lai.

Không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, chương trình Artemis còn được giới chức Mỹ xem là một phần của chiến lược không gian dài hạn. Trong bối cảnh cạnh tranh không gian ngày càng gia tăng, đặc biệt khi Trung Quốc đạt nhiều tiến triển với các tàu thăm dò robot và đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt trăng vào khoảng năm 2030, Washington coi việc duy trì hiện diện ngoài Trái đất là ưu tiên chiến lược. Hiện Mỹ vẫn là quốc gia duy nhất từng đưa con người lên một thiên thể ngoài Trái đất.

Về mặt khoa học, các nhà nghiên cứu cho rằng, Mặt trăng đóng vai trò như nơi lưu giữ những dấu vết lịch sử của hệ Mặt trời, giúp giới khoa học tìm hiểu quá trình hình thành các hành tinh. Do đó, NASA xem việc thiết lập sự hiện diện lâu dài trên Mặt trăng là bước đệm cần thiết trước những sứ mệnh phức tạp hơn tới Sao Hỏa — nơi các nhà khoa học hy vọng có thể tìm thấy dấu hiệu của sự sống cổ đại.

NASA cũng kỳ vọng chương trình Artemis sẽ thúc đẩy sự hình thành của “nền kinh tế Mặt trăng”, bao gồm các hoạt động thương mại tương lai như khai thác tài nguyên, cung cấp năng lượng, hệ thống liên lạc và dịch vụ vận chuyển ngoài Trái đất.

Dự kiến, Artemis II sẽ được phóng trong khoảng từ ngày mùng 1 đến mùng 6 tháng 4, tùy thuộc điều kiện thời tiết tại bang Florida. Sứ mệnh này được xem là bước khởi đầu cho kế hoạch đưa con người trở lại Mặt trăng và mở ra chương mới trong hành trình khám phá không gian của nhân loại.

Thanh Trúc