Não mô cầu xâm lấn kèm nhiễm khuẩn huyết, chiến sĩ 22 tuổi tổn thương gan mật

Mới sốt cao, đau đầu đã nhanh chóng nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng

Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Bệnh viện TWQĐ 108) vừa tiếp nhận một bệnh nhân là chiến sĩ Đ, 22 tuổi, nhập viện trong tình trạng sốt cao 39°C, rét run, mệt mỏi, xuất hiện đau đầu dữ dội, sợ ánh sáng, nôn nhiều và rối loạn tiêu hóa.

Tại thời điểm nhập viện, các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân không chỉ mắc bệnh do não mô cầu xâm lấn thể viêm màng não kèm nhiễm khuẩn huyết, mà còn có tổn thương gan - mật và rối loạn đông máu, phản ánh tình trạng nhiễm trùng huyết nặng và nguy cơ suy đa tạng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Bệnh nhân đã điều trị tại tuyến dưới nhưng không cải thiện và được chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện TWQĐ 108.

Sau khi hội chẩn, các bác sĩ Khoa Bệnh lây đường hô hấp đã triển khai điều trị theo phác đồ chuẩn với kháng sinh đặc hiệu, thuốc chống dày dính màng não, kiểm soát rối loạn đông máu, bảo vệ gan - dạ dày, bù dịch và hỗ trợ dinh dưỡng, đồng thời theo dõi sát các chức năng sống.

Cùng với đó, đội ngũ điều dưỡng Khoa liên tục theo dõi các dấu hiệu sinh tồn (mạch, huyết áp, nhịp thở, nhiệt độ, lượng dịch vào - ra), thực hiện các biện pháp điều trị theo y lệnh, hạ sốt, hướng dẫn chế độ ăn lỏng, dễ tiêu và chăm sóc tinh thần cho người bệnh, giúp bệnh nhân an tâm và tuân thủ phác đồ điều trị.

Sau 3 ngày kết hợp điều trị và chăm sóc toàn diện, bệnh nhân đã ổn định - Ảnh BVCC

Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân hết sốt, giảm đau đầu, hết nôn, không còn sợ ánh sáng và tiếng động; các chỉ số sinh tồn ổn định, chức năng gan và tình trạng đông máu cải thiện rõ rệt. Nhờ được phát hiện sớm và xử trí kịp thời, tình trạng bệnh tiến triển tốt, không xuất hiện biến chứng nguy hiểm.

Kết quả này cho thấy hiệu quả tích cực của mô hình kết hợp chặt chẽ giữa điều trị y khoa và chăm sóc toàn diện.

Bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm nhất, ai có nguy cơ mắc?

Bệnh do não mô cầu xâm lấn (Invasive meningococcal disease – IMD) do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh (nói chuyện, ho, hắt hơi). Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm nhất, có thể biểu hiện dưới nhiều thể khác nhau như: Viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc phối hợp cả hai.

Bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng gáy, sợ ánh sáng… và có thể tiến triển rất nhanh sang sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, đe dọa trực tiếp tính mạng con người.

Theo thống kê từ năm 2015 đến 2025, Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện TWQĐ 108 đã tiếp nhận hơn 10 ca bệnh do não mô cầu xâm lấn.

Riêng trong năm 2025, Khoa đã điều trị 5 bệnh nhân, trong đó có trường hợp diễn biến rất nặng, nguy kịch với viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng, đòi hỏi điều trị hồi sức tích cực và phối hợp đa chuyên khoa.

Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Viện Lâm sàng các bệnh truyền nhiễm, Bệnh viện TWQĐ 108 nơi tiếp nhận các ca bệnh do não mô cầu xâm lấn - Ảnh BVCC

Trong năm 2025, Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Viện Lâm sàng các bệnh truyền nhiễm, Bệnh viện TWQĐ 108 đã tiếp nhận và điều trị 5 ca bệnh do não mô cầu xâm lấn.

Bệnh do não mô cầu xâm lấn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất ở trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên từ 14 đến 23 tuổi, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm. Một nhóm nguy cơ đặc biệt cần lưu ý là chiến sĩ mới, tân binh trong các đơn vị quân đội.

Đây là lực lượng trẻ, sinh hoạt tập trung, mật độ cao, cường độ huấn luyện lớn, trong giai đoạn đầu thích nghi môi trường dễ suy giảm sức đề kháng. Những điều kiện này tạo thuận lợi cho vi khuẩn não mô cầu lây lan và gây bệnh bùng phát nhanh trong đơn vị.

Trên thực tế, đã ghi nhận những trường hợp bệnh do não mô cầu xâm lấn diễn biến tối cấp, rơi vào sốc nhiễm khuẩn và tử vong chỉ trong vòng 24 giờ, thậm chí trước khi được chuyển đến bệnh viện. Điều đó cho thấy bệnh có thể tấn công và cướp đi sinh mạng của người trẻ khỏe chỉ trong thời gian rất ngắn nếu bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị.

Đại tá, TS Vũ Viết Sáng, Viện trưởng Viện Lâm sàng các bệnh truyền nhiễm, kiêm Chủ nhiệm khoa Bệnh lây đường hô hấp cho biết: Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cổ cứng, nôn nhiều, đặc biệt là ban xuất huyết dưới da, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Ở trẻ nhỏ, chỉ một biểu hiện quấy khóc bất thường, bỏ bú hay lơ mơ cũng có thể là tín hiệu sớm của một bệnh cảnh rất nặng.

Bệnh do não mô cầu xâm lấn không chỉ đe dọa tính mạng mà còn có thể để lại nhiều di chứng nặng nề như điếc, liệt, suy giảm trí tuệ hoặc hoại tử phải cắt cụt chi. Vì vậy, chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và tiếp cận y tế kịp thời là yếu tố then chốt để bảo vệ người bệnh và cộng đồng.

Người dân, đặc biệt là chiến sĩ mới trong các đơn vị quân đội cần chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh các nhóm A, C, Y, W135 hoặc nhóm B (tùy vùng dịch), giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, không dùng chung đồ cá nhân và đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ, điều này không chỉ là bảo vệ bản thân, mà còn là trách nhiệm với đơn vị và xã hội.

Điều dưỡng Nguyễn Thị Nhạn, Trần Thị Thu Thảo (Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện TWQĐ 108)

Điều dưỡng Nguyễn Thị Nhạn, Trần Thị Thu Thảo