Nam thanh niên nguy kịch vì bệnh viêm màng não do não mô cầu tiến triển nhanh

Ban xuất huyết trên cơ thể người bệnh.

Một trường hợp viêm màng não do não mô cầu vừa được ghi nhận tại Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai. Viêm màng não do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tiến triển nhanh và có thể gây biến chứng nặng, đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn. Bệnh cần được khoanh vùng sớm và có các biện pháp phòng ngừa khẩn cấp.

Theo thông tin của các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, ngày 8/1, bệnh nhân có triệu chứng mệt mỏi, ớn lạnh, tự truyền dịch ở nhà không đỡ. Ngày 10/1, bệnh nhân sốt tăng, phát ban xuất huyết ở vùng cổ ngực, mệt nhiều, không đau đầu và được người nhà đưa vào nhập viện. Tiền sử bệnh nhân viêm gan B nhiều năm có điều trị, viêm loét, polyp dạ dày và gout mới phát hiện.

Nghi ngờ nguy cơ nhiễm viêm màng não do não mô cầu, các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai đã nhanh chóng thực hiện cách ly người bệnh, làm xét nghiệm máu, dịch ngoáy họng, chọc dịch não tủy để chẩn đoán xác định; đồng thời sử dụng kháng sinh đặc hiệu cho vi khuẩn.

Kết quả hình ảnh soi vi khuẩn điển hình và PCR dương tính với Neisseria meningitidis-não mô cầu. Những người tiếp xúc gần với bệnh nhân gồm người nhà, nhân viên y tế cũng đã được cảnh báo và uống thuốc dự phòng. Ngoài ra, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai cũng thông báo cho các cơ quan chức năng theo nội dung Thông tư 54/2015/TT-BYT ban hành ngày 28/12/2015.

Bệnh nhân được chẩn đoán mắc viêm màng não do não mô cầu, theo dõi nhiễm khuẩn huyết, xuất huyết tiêu hóa do loét thực quản, giảm tiểu cầu/viêm gan B mạn. Bệnh nhân thở máy và được Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai theo dõi, điều trị đặc hiệu với sự phối hợp sát sao của liên chuyên khoa Vi sinh, Huyết học truyền máu, Thần kinh, Chẩn đoán hình ảnh, Tiêu hóa, Dinh dưỡng… trực thuộc Bệnh viện Bạch Mai.

Sáng 15/1, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản, hết sốt, tỉnh táo, tiến triển tốt.

Nói thêm về bệnh viêm màng não do não mô cầu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Đây là bệnh do vi khuẩn gây dịch nguy hiểm nhóm B, Nesseiria meningitisis cư trú ở hầu họng gây ra, lây qua đường giọt bắn, thường xảy ra ở các khu vực đông dân cư như doanh trại quân đội, ký túc xá, khu tập thể, trường học…

Dịch não tủy có màu đục của bệnh nhân và kết quả soi có song cầu gram âm hình hạt cà phê dấu hiệu đặc trưng của vi khuẩn não mô cầu.

Đối tượng mắc chủ yếu là người trẻ tuổi, những người chưa có miễn dịch, tiêm phòng. Tỷ lệ người mang trùng không triệu chứng dao động từ 5-20%, cao nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên (23,7%).

Đây chính là “ổ chứa” âm thầm nhưng nguy hiểm, dễ dàng phát tán dịch nếu không có biện pháp phòng ngừa chủ động bởi thường có liên quan các hành vi nguy cơ như hút thuốc lá, hôn, tụ tập đông người, đi bar/pub... Mặt khác, những người này hoàn toàn không biết rằng họ đang mang trong mình mầm bệnh có thể gây tử vong cho người khác.

Bệnh thường diễn biến nhanh gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, nặng hơn gây suy đa tạng và có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, di chứng nặng nề vẫn tồn tại ở người khỏi bệnh như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó nhóm B, A, C, Y, W là nguyên nhân gây bệnh phổ biến nhất tại Việt Nam và trên thế giới. Vaccine là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để chủ động phòng bệnh. Hiện có hai loại vaccine quan trọng: Bexsero (GSK, Italia): phòng nhóm B. Menactra (Sanofi, Mỹ): phòng các nhóm A, C, Y, W-135.

Chuyên gia này khuyến cáo, người dân, đặc biệt trẻ em và thanh thiếu niên cần tiêm đầy đủ và kết hợp cả hai loại vaccine theo đúng phác đồ để tạo lớp bảo vệ toàn diện trước các nhóm vi khuẩn nguy hiểm đang lưu hành.

Đồng thời, khi có các triệu chứng nghi ngờ nhiễm viêm màng não do não mô cầu như sốt, mệt mỏi, lơ mơ, nhận thức chậm, ban xuất huyết dưới da cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, cần phải khoanh vùng khu vực ca bệnh, những người tiếp xúc với người bệnh, có biện pháp cảnh báo, theo dõi, phòng bệnh.

THIÊN LAM