Nắng nóng, người bệnh suy tim cần làm gì để phòng biến chứng nguy hiểm?

Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt không chỉ gây cảm giác mệt mỏi, khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe tim mạch. Đặc biệt, ở những người mắc suy tim, thời tiết nóng bức có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, làm gia tăng nguy cơ nhập viện cấp cứu, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách.

Người bệnh suy tim cần thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp trong mùa nắng nóng nhằm giảm áp lực cho tim và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Khi thời tiết quá nóng, cơ thể sẽ kích hoạt nhiều cơ chế điều hòa thân nhiệt như giãn mạch máu ngoại vi và tăng tiết mồ hôi.

Những phản ứng sinh lý này khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu đến da, giúp cơ thể giải phóng nhiệt. Điều đó đồng nghĩa với việc trái tim vốn đã suy yếu phải làm việc quá sức. Bên cạnh đó, tình trạng đổ mồ hôi nhiều còn khiến cơ thể mất nước và các chất điện giải quan trọng như natri, kali, magie. Nếu không được bổ sung hợp lý, người bệnh có thể gặp các rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp, chóng mặt, ngất xỉu hoặc làm nặng thêm tình trạng suy tim.

Một nguy cơ khác không thể xem nhẹ là hiện tượng máu bị cô đặc do mất nước. Khi lượng nước trong cơ thể giảm, độ nhớt của máu tăng lên, làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Đây là yếu tố nguy hiểm có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ não hoặc thuyên tắc mạch máu. Đối với những người từng đặt stent động mạch vành, thay van tim nhân tạo hoặc có tiền sử bệnh tim mạch nặng, nguy cơ này càng đáng lo ngại.

Uống nước đúng cách - nguyên tắc quan trọng hàng đầu

Nhiều người cho rằng trời nóng cần uống thật nhiều nước. Tuy nhiên, đối với người bệnh suy tim, việc bổ sung nước cần được thực hiện một cách khoa học. Nếu uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn, lượng dịch trong cơ thể tăng đột ngột sẽ tạo thêm gánh nặng cho tim, khiến tình trạng khó thở và phù nề trở nên nghiêm trọng hơn. Ngược lại, nếu hạn chế nước quá mức, cơ thể dễ rơi vào tình trạng mất nước, tụt huyết áp và rối loạn điện giải.

Do đó, người bệnh nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày thay vì uống nhiều cùng một lúc. Nhu cầu nước cụ thể cần được điều chỉnh dựa trên mức độ suy tim, chức năng thận và chỉ định của bác sĩ điều trị. Trong những ngày nắng nóng, nếu phải hoạt động ngoài trời hoặc ra nhiều mồ hôi, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn điều chỉnh lượng nước phù hợp.

Suy tim là bệnh lý mạn tính cần được theo dõi lâu dài.

Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gắt

Người bệnh tim mạch nên hạn chế tối đa việc ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ. Đây là thời điểm nhiệt độ môi trường ở mức cao nhất, tia cực tím hoạt động mạnh và nguy cơ sốc nhiệt gia tăng.

Nếu bắt buộc phải ra ngoài, người bệnh cần:

Đội mũ rộng vành hoặc sử dụng ô che nắng.
Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt.
Đeo kính chống nắng.
Uống đủ nước trước khi ra ngoài.
Tránh vận động gắng sức.
Không tập thể dục quá sức trong mùa hè

Hoạt động thể chất đều đặn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, việc tập luyện cần được điều chỉnh phù hợp.

Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để điều hòa thân nhiệt. Nếu vận động mạnh, tim sẽ phải bơm máu nhanh hơn và làm việc nhiều hơn, từ đó làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các cơn đau thắt ngực, rối loạn nhịp tim hoặc suy tim cấp.

Người bệnh nên ưu tiên tập luyện trong nhà hoặc vào sáng sớm, chiều muộn khi thời tiết mát mẻ hơn. Các hình thức vận động nhẹ nhàng như đi bộ chậm, đạp xe tại chỗ, yoga hoặc các bài tập giãn cơ thường được khuyến khích.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, hồi hộp, choáng váng hoặc mệt mỏi bất thường trong khi tập luyện, cần dừng ngay và liên hệ cơ sở y tế để được hỗ trợ.

Ăn nhạt để giảm gánh nặng cho tim

Chế độ ăn uống đóng vai trò rất quan trọng trong việc kiểm soát suy tim. Muối là một trong những yếu tố khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích tuần hoàn và tạo áp lực lớn lên tim. Vì vậy, người bệnh suy tim cần hạn chế ăn mặn, giảm lượng muối trong khẩu phần hằng ngày theo khuyến cáo của bác sĩ.

Ngoài ra, nên hạn chế:

Thực phẩm chế biến sẵn.
Đồ hộp.
Thức ăn nhanh.
Các món nhiều dầu mỡ.
Thực phẩm chứa nhiều đường.

Thay vào đó, nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và thực phẩm giàu chất xơ. Đây là những nhóm thực phẩm có lợi cho tim mạch, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Tránh lạm dụng cà phê, nước tăng lực và rượu bia

Nhiều người có thói quen sử dụng cà phê hoặc nước tăng lực để chống lại cảm giác mệt mỏi trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, các loại đồ uống chứa caffeine có thể làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp tạm thời và gây mất nước.

Rượu bia cũng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng tim mạch. Do đó, người bệnh suy tim nên hạn chế tối đa các loại đồ uống này. Thay vào đó, có thể lựa chọn nước lọc, nước trái cây ít đường hoặc nước dừa với lượng phù hợp theo khuyến cáo của bác sĩ.

Khám sức khỏe định kỳ và nhận biết dấu hiệu cảnh báo

Mùa hè là thời điểm các biến cố tim mạch có xu hướng gia tăng. Vì vậy, người bệnh suy tim cần duy trì tái khám định kỳ theo lịch hẹn để được đánh giá tình trạng bệnh và điều chỉnh thuốc khi cần thiết.

Đặc biệt, cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như:

Khó thở tăng lên hoặc khó thở khi nghỉ ngơi.
Đau tức ngực kéo dài.
Tim đập nhanh hoặc loạn nhịp.
Chóng mặt, ngất xỉu.
Phù chân tăng nhanh.
Tăng cân bất thường trong vài ngày.
Mệt mỏi nghiêm trọng.

Việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời các dấu hiệu bất thường sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Suy tim là bệnh lý mạn tính cần được theo dõi lâu dài. Trong những ngày nắng nóng, việc chủ động bảo vệ sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh, tuân thủ điều trị và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ chức năng tim và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS Nguyễn Thị Thảo