Nắng nóng, bóng đá... trở thành 'mồi lửa' nguy hiểm cho đột quỵ

Cấp cứu tăng mạnh trong những ngày nắng nóng

ThS.BS Đặng Tuấn Dũng, Phó phòng Cấp cứu 1, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nắng nóng kéo dài số lượng bệnh nhân nhập viện do say nắng, sốc nhiệt, mất nước tăng mạnh.

Có thời điểm, đơn vị tiếp nhận khoảng hơn 300 ca cấp cứu mỗi ngày, tăng khoảng 30% so với ngày thường. Nhiều trường hợp là thanh niên trẻ tuổi, người lao động khỏe mạnh nhập viện trong tình trạng mệt lả, say nắng, tăng thân nhiệt, thậm chí hôn mê hoặc co giật, đặc biệt, nắng nóng không chỉ gây sốc nhiệt mà còn làm gia tăng nguy cơ đột quỵ não và các biến cố tim mạch nguy hiểm.

Trung tâm đột quỵ Bạch Mai luôn tiếp nhận các ca cấp cứu đột quỵ trong đêm - Ảnh minh họa BVCC

BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, hiện đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam ở cả nam và nữ. Mỗi năm, Trung tâm tiếp nhận khoảng 12.000 đến 13.000 bệnh nhân đột quỵ, chủ yếu là các ca bệnh nặng, phức tạp từ tuyến cơ sở vệ tinh chuyển lên.

Có người hoàn toàn khỏe mạnh sau đi nắng về tắm ngay và phải cấp cứu do đột quỵ. Hoặc có người đi ngoài nắng về vào phòng điều hòa lạnh cũng khiến cơ thể gục ngã khi thay đổi nhiệt độ đột ngột.

BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng phân tích, nhiệt độ môi trường tăng cao khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua mồ hôi. Tình trạng này làm giảm thể tích tuần hoàn, tăng độ nhớt của máu và thúc đẩy hình thành cục máu đông - nguyên nhân hàng đầu gây nhồi máu não.

Bên cạnh đó, cơ thể phải liên tục giãn mạch, tăng tiết mồ hôi để giải nhiệt, khiến hệ tim mạch hoạt động quá tải. Ở những người có bệnh nền tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu hoặc tiền sử đột quỵ, nguy cơ biến cố mạch máu não càng tăng cao.

Khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh có thể gây phản xạ sốc lạnh, khiến mạch máu co thắt, huyết áp tăng vọt, làm tăng nguy cơ nhồi máu não hoặc xuất huyết não.

Thăm khám cho bệnh nhân đột quỵ tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định - Ảnh BVCC

Nhồi máu cơ tim đang trẻ hóa

Không chỉ đột quỵ, các bệnh lý tim mạch cấp tính cũng có xu hướng tăng trong mùa nắng nóng.

Theo TS.BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó trưởng khoa Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, số ca nhồi máu cơ tim cấp đang có xu hướng tăng đáng lo ngại. Nếu trước đây bệnh viện tiếp nhận trung bình khoảng 7 ca mỗi tuần thì trong hai tuần gần đây con số này đã tăng lên khoảng 12 ca mỗi tuần, tương đương mức tăng 42%.

Đáng chú ý, nhồi máu cơ tim không còn là căn bệnh của người cao tuổi. Hiện khoảng 38% bệnh nhân nhập viện vì nhồi máu cơ tim cấp là người dưới 50 tuổi. Bệnh viện từng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân mới 33 tuổi bị nhồi máu cơ tim dù không hút thuốc lá, không tăng huyết áp hay đái tháo đường.

TS.BS Nguyễn Văn Tuyến, Viện trưởng Viện Thần kinh, Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, tại Việt Nam, người dưới 45 tuổi chiếm khoảng 7,2% số ca đột quỵ. Trong năm 2025, khoảng 10-15% người bệnh điều trị tại khoa là người trẻ.

Đáng lo ngại hơn, đột quỵ đang xuất hiện ở cả trẻ em. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận nhiều trường hợp đột quỵ ở trẻ nhỏ và vị thành niên. Trong đó có bệnh nhi mới 8 tuổi bị nhồi máu não do bóc tách động mạch não giữa bên phải và một bệnh nhi sinh năm 15 tuổi bị chảy máu não do vỡ dị dạng thông động - tĩnh mạch.

Thức khuya xem bóng đá cũng làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch

Bên cạnh thời tiết nắng nóng, các chuyên gia cũng cảnh báo thói quen thức khuya xem bóng đá trong mùa giải có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Theo TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, mùa World cup năm nay diễn ra 104 trận đấu với mật độ dày đặc. Nhiều người thức khuya liên tục để theo dõi các trận đấu.

“Thức khuya, ăn uống thất thường sẽ làm thay đổi nhịp sinh học của cơ thể. Đây là yếu tố thúc đẩy tăng huyết áp, ảnh hưởng hệ mạch máu, làm tăng nguy cơ đột quỵ não và nhồi máu cơ tim” - TS.BS Minh Công cảnh báo.

Theo TS.BS Minh Công, không chỉ thiếu ngủ, những cảm xúc mạnh trong quá trình theo dõi bóng đá cũng có thể trở thành yếu tố kích hoạt các biến cố tim mạch. Sự hồi hộp, căng thẳng, tức giận hoặc thất vọng khi đội bóng yêu thích thi đấu không như kỳ vọng có thể khiến huyết áp tăng đột ngột, làm tăng nguy cơ xảy ra các tai biến nguy hiểm.

Làm thủ tục cho các ca nhập viện đột quỵ trong đêm tại Bạch Mai - Ảnh BVCC

Nhận diện sớm đột quỵ để không bỏ lỡ "giờ vàng"

TS.BS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ (Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo, đột quỵ xảy ra rất đột ngột, tuy nhiên có những trường hợp bề ngoài có vẻ bình thường nhưng não bộ thực chất đang “kêu cứu”. Một số dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý:

Mất thị lực đột ngột: Nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt. Nhiều người nhầm là bệnh mắt, đến khi phát hiện đột quỵ thì đã quá “giờ vàng”.

Chóng mặt dữ dội: Cảm giác mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng, khác với chóng mặt thông thường.

Đau đầu “sét đánh”: Cơn đau dữ dội, đột ngột, có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Trong cấp cứu, xử lý đột quỵ vuột mất thời gian là sẽ mất não. Cứ một phút trôi qua sẽ có khoảng 2 triệu tế bào não chết đi. Vì thế, lúc này việc đầu tiên cần làm là gọi ngay cấp cứu. Tuyệt đối không tự xử lý theo các phương pháp dân gian truyền miệng từ chích lễ 10 đầu ngón tay, bắt gió, xoa dầu gió, nặn chanh vào miệng đến uống các loại thuốc không rõ nguồn gốc…

BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ thăm khám cho người bệnh điều trị tại Trung tâm - Ảnh BVCC

Chủ động phòng ngừa từ những thói quen hằng ngày

Để ngăn ngừa đột quỵ hiệu quả, theo các chuyên gia, điều tiên quyết là kiểm soát các yếu tố nguy cơ hàng đầu như tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng mỡ máu, rung nhĩ theo chỉ định của bác sĩ.

Vào mùa hè nên hạn chế ra ngoài vào trời những lúc nắng gắt, đặc biệt là người cao tuổi. Nếu bắt buộc phải ra đường, cần trang bị mũ, nón rộng vành, mặc quần áo dài tay.

Dùng máy điều hòa chỉ nên khống chế nhiệt độ ở khoảng 27 độ C, chênh lệch trong và ngoài phòng tốt nhất không nên vượt quá 7 độ C. Cần uống đủ nước, đảm bảo 1,5 – 2 lít mỗi ngày để đề phòng máu tăng đặc dẫn tới hình thành huyết khối (cục máu đông).

Nếu muốn tắm sau khi đi nắng về, tốt nhất nên đợi thân nhiệt dần ổn định lại, ngồi nghỉ từ 15 – 20 phút. Sau đó, hãy lau người trước cho cơ thể thích ứng với nhiệt độ của nước rồi mới bắt đầu tắm toàn thân.

Khi thức giấc vào sáng sớm không bật dậy ngay lập tức. Bạn nên tuân theo nguyên tắc 2-2-1: Thức dậy, nằm trên giường trong 2 phút; sau đó ngồi dậy và ở trên giường thêm 2 phút; rồi hạ chân xuống giường trong một phút và đứng dậy, đi lại.

Mời độc giả xem thêm video Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí 350.000 đồng/lượt:

(Nguồn: Nhân Dân)

Thúy Nga