Nâng giá trị nông sản vùng đồng bào DTTS

Trước đây, việc chăm sóc vườn cà phê của bà con chủ yếu dựa vào kinh nghiệm là chính

Từ thay đổi thói quen sản xuất

Sinh ra trong gia đình nhiều năm gắn bó với cây cà phê, anh Liêng Hot Hoàng Đức (tổ dân phố Đạ Nghịt) cũng nối nghiệp cha mẹ khi lập gia đình và ra ở riêng. Trước đây, việc chăm sóc vườn cà phê của gia đình chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Sản lượng mỗi năm không ổn định, giá bán phụ thuộc vào thương lái.

Năm 2024, khi Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp và du lịch Đạ Nghịt đi vào hoạt động, anh tham gia liên kết để học hỏi cách làm mới. Thông qua HTX, anh được tập huấn kỹ thuật tỉa cành, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, ứng phó thiên tai và được hỗ trợ cây giống, phân bón cùng các loại cây trồng xen như hồng, mận. Điều anh Đức cảm nhận rõ nhất là sự thay đổi trong cách nghĩ. Từ chỗ làm theo kinh nghiệm, nay mọi công đoạn đều được thực hiện theo quy trình, từ chăm sóc đến thu hoạch. “Quy trình tập huấn rất kỹ nên người trẻ và người lớn tuổi đều có thể làm theo. Năm nay tôi hi vọng sẽ có một vụ cà phê đạt năng suất, chất lượng tốt hơn”, anh Đức chia sẻ.

Ghi chép đầy đủ quy trình kỹ thuật để tiện theo dõi

Theo bà Cil Anh Đào - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Dịch vụ nông nghiệp và du lịch Đạ Nghịt, HTX không chỉ liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản mà còn hướng tới thay đổi tư duy canh tác của đồng bào DTTS. Khi người dân áp dụng đúng kỹ thuật, giá trị mang lại sẽ cao hơn so với sản xuất theo kinh nghiệm.

Hiện HTX có 5 thành viên, liên kết với 45 hộ dân canh tác hơn 35 ha cà phê tại tổ dân phố Đạ Nghịt và Păng Tiêng. Theo bà Đào, khó nhất là thay đổi tập quán sản xuất. Tuy nhiên, thông qua nhiều đợt tập huấn và sự đồng hành thường xuyên của hợp tác xã, nhiều hộ đã dần chăm sóc vườn cây theo quy trình từ cưa đốn, bón phân, tỉa cành đúng thời điểm, xử lý cỏ và chú trọng thu hái trái chín thay vì thu hoạch đồng loạt như trước. Những đổi thay này góp phần nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng hạt cà phê và giúp sản phẩm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Thành viên Tổ hợp tác cà phê Chư Mui giới thiệu sản phẩm đến khách hàng

Mở rộng giá trị từ liên kết

Ngoài chuyển giao kỹ thuật, HTX còn hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho các hộ dân với giá cao hơn thị trường từ 3.000 - 5.000 đồng/kg. Các diện tích liên kết cũng đang được hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, tạo điều kiện mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hiệu quả của liên kết sản xuất cũng được thể hiện rõ tại Tổ hợp tác cà phê Chư Mui với 7 thành viên canh tác gần 15 ha cà phê. Các hộ cùng áp dụng một quy trình sản xuất thống nhất và xây dựng thương hiệu chung thay vì sản xuất riêng lẻ. Sản phẩm Cà phê Chư Mui cũng đã được công nhận OCOP 3 sao, từng bước khẳng định thương hiệu cà phê do chính đồng bào K’ho xây dựng.

Nông dân được hướng dẫn ủ phân bón

Tổ trưởng Liêng Jrang Ha Hoang cho biết, tổ hợp tác canh tác theo hướng hữu cơ, hạn chế sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật để giữ hương vị tự nhiên của hạt cà phê, đồng thời bảo vệ đất và môi trường. Mọi liên kết giúp các hộ nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo ông Hồ Công Định - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân phường Lang Biang - Đà Lạt, cà phê vẫn là cây trồng chủ lực giúp đồng bào DTTS ở Đạ Nghịt và Păng Tiêng ổn định cuộc sống. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ mở rộng vùng sản xuất, vùng trồng cà phê; tăng cường liên kết với các HTX, tổ hợp tác để ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây cũng là hướng đi để đồng bào DTTS phát triển kinh tế bền vững ngay trên chính vùng đất quê hương.

Hồng Thắm .