Đồ dùng học tập phủ kín thị trường, phụ huynh thắt chặt chi tiêu hơn

Đồ dùng học sinh sôi động trên sàn TMĐT

Từ combo giá rẻ đến học cụ tích hợp AI

Ngay từ đầu tháng 6, nhiều hệ thống bán lẻ đã dành khu vực riêng cho hàng tựu trường. Những dãy kệ tập vở, bút viết, hộp bút, balo, bình nước, đồng phục được đưa ra vị trí dễ nhìn, đi kèm bảng giảm giá và quà tặng. Không khí mua sắm tăng dần từ cuối tháng 7, nhất là vào buổi tối và cuối tuần, khi phụ huynh tranh thủ đưa con đi chọn đồ trước thời điểm khai giảng.

Theo Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, sức mua đồ dùng học tập tại một số siêu thị đã tăng từ một đến hai lần so với ngày thường, doanh thu toàn hệ thống tăng khoảng 10-15% so với cùng kỳ. Nguồn cung được bảo đảm, chưa xuất hiện tình trạng khan hàng hay tăng giá đột biến.

Tại Thanh Hóa, đến ngày 24/7, lượng sách và đồ dùng học tập bán ra tại các nhà sách được khảo sát đã đạt trên 50% lượng hàng nhập về, cho thấy mùa mua sắm năm nay khởi động khá sớm.

Hàng hóa không chỉ nhiều mà còn được chia thành nhiều phân khúc. Khảo sát tại các nhà sách ở TP. Hồ Chí Minh cho thấy tập học sinh phổ biến có giá từ 8.000-20.000 đồng/quyển, bút bi từ 5.000-20.000 đồng/cây. Balo học sinh loại phổ thông có giá khoảng 300.000 đồng, trong khi các dòng chống gù, chống thấm hoặc có bánh xe kéo thường từ 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng.

Đại diện Fahasa cho biết mặt bằng giá một số loại văn phòng phẩm và dụng cụ học tập năm nay tăng khoảng 5-10% do chi phí vận chuyển và các yếu tố đầu vào tăng.

Trên các sàn thương mại điện tử, khoảng giá được kéo giãn mạnh hơn. Những combo gồm bút bi, bút chì, tẩy, gọt bút và thước được rao bán từ hơn 10.000 đồng, bộ có hộp bút hoặc nhiều phụ kiện dao động từ vài chục nghìn đến hơn 200.000 đồng. Một số combo lớn dành cho học sinh lớp 1, có thêm túi hoặc balo, được chào bán ở mức 300.000-400.000 đồng.

Khảo sát ngày 6/8 trên một gian hàng Shopee cho thấy combo đồ dùng học tập cơ bản có giá 12.800 đồng, ghi nhận hơn 10.000 lượt bán tích lũy. Combo 10 bút chì giá 15.800 đồng có hơn 100.000 lượt bán. Đây không phải doanh số riêng của mùa tựu trường năm nay, nhưng phần nào cho thấy sức hút của nhóm sản phẩm giá thấp và tâm lý chuộng mua theo bộ. Trên Lazada, Tiki, những từ khóa như “combo đồ dùng học tập”, “đồ dùng lớp 1”, “hộp bút cute” hay “balo chống gù” cũng trả về nhiều trang sản phẩm với đủ mức giá, kiểu dáng và xuất xứ.

Sự cạnh tranh không còn dừng ở giá bán. Các thương hiệu đang đầu tư nhiều hơn vào thiết kế, nhân vật bản quyền và trải nghiệm sử dụng. Bộ sưu tập học cụ Pokémon do Thiên Long phối hợp cùng Fahasa phát triển gồm bút, thước, gôm, sổ, nhãn vở, túi bút và balo được trưng bày ở vị trí nổi bật. Những sản phẩm mang hình Hello Kitty hoặc thiết kế theo phong cách Nhật Bản, Hàn Quốc cũng xuất hiện nhiều trong mùa tựu trường.

Đáng chú ý, một số nhà sách đã đưa robot gia sư AI lên kệ. Sản phẩm có thể giao tiếp bằng tiếng Việt và tiếng Anh, hỗ trợ trẻ luyện nói, kể chuyện, nhắc lịch học và tham gia trò chơi tương tác. Theo ghi nhận, thiết bị này thu hút nhiều học sinh trải nghiệm và được nhân viên bán hàng giới thiệu là một trong những sản phẩm công nghệ được quan tâm trong mùa tựu trường. Sự xuất hiện của robot AI cho thấy ranh giới giữa đồ dùng học tập, thiết bị giáo dục và sản phẩm giải trí đang dần thu hẹp.

Nhiều mặt hàng phục vụ học sinh được rao bán trên nhiều nền tảng

Khuyến mại dày, phụ huynh vẫn cân nhắc từng món

Nguồn hàng phong phú tạo thêm lựa chọn, nhưng cũng khiến cuộc cạnh tranh giữa các nhà sách, siêu thị và sàn thương mại điện tử quyết liệt hơn. Nhiều hệ thống triển khai chương trình “Back to School” từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9, áp dụng giảm giá trực tiếp, tặng quà theo hóa đơn hoặc mua nhiều được tặng thêm sản phẩm. Có mặt hàng giảm tới 50%; tập học sinh được áp dụng chương trình mua 8 tặng 4 hoặc mua 4 tặng 2.

Tuy nhiên, khuyến mại sâu không đồng nghĩa phụ huynh mua sắm thoải mái hơn. Khảo sát của NielsenIQ cho thấy, trong năm 2025, có 63% người tiêu dùng Việt Nam thận trọng và thắt chặt chi tiêu, tăng so với mức 57% của năm trước. Hiện trong những tháng đầu năm 2026 dù chưa có con số thống kê cụ thể nhưng ghi nhận chung trên thị trường mua sắm, người mua không cắt bỏ hoàn toàn những nhu cầu thiết yếu, nhưng dành nhiều thời gian hơn để so sánh giá, cân nhắc độ bền và giá trị sử dụng.

Tâm lý này thể hiện khá rõ trong mùa tựu trường. Trên nhiều hội nhóm, các phụ huynh chia sẻ nhiều cách để tiết kiệm chi tiêu. Với gia đình có hai con đang đi học, riêng tiền quần áo, sách vở và đồng phục có thể lên tới vài ba triệu đồng. Để giảm áp lực, nhiều người chọn mua sớm, chia nhỏ các khoản chi và ưu tiên những sản phẩm đang giảm giá. Những món cần dùng ngay như tập vở, bút viết, đồng phục được mua trước; balo, hộp bút hay bình nước chỉ được thay khi đã hỏng hoặc không còn phù hợp.

Không ít phụ huynh cũng phải thuyết phục con tiếp tục dùng chiếc balo, hộp bút của năm học trước dù trẻ muốn đổi sang mẫu mới. Những hình ảnh bắt mắt, nhân vật hoạt hình nổi tiếng và sản phẩm đang thịnh hành dễ hấp dẫn học sinh, nhưng người quyết định chi tiền vẫn phải tính đến nhiều khoản khác như đồng phục, bảo hiểm, tài liệu học tập và chi phí sinh hoạt. Vì thế, một món đồ còn tốt thường được giữ lại thay vì mặc định thay mới sau mỗi năm học.

Thực tế này cho thấy, khuyến mại không còn là yếu tố đủ sức khiến phụ huynh mở hầu bao. Trong bối cảnh chi phí đầu năm học dồn dập, cách mua sắm đang chuyển từ thay mới đồng loạt sang lựa chọn có tính toán, ưu tiên những món thật sự cần và tiếp tục sử dụng đồ còn tốt. Thị trường vì thế sôi động về nguồn cung, nhưng mỗi quyết định mua hàng lại trở nên thận trọng hơn.

Đức Thuận