Nâng cao kỹ năng sử dụng mạng xã hội: Từ nhận thức đến hành động

Thiếu tá Phan Hoàng Sử, cán bộ Công an phường Trấn Biên tuyên truyền kỹ năng sử dụng mạng xã hội cho học sinh trên địa bàn phường. Ảnh: C.T.V

Trước thực tế này, Công an thành phố Đồng Nai cùng các ngành chức năng đang đẩy mạnh tuyên truyền, trang bị kỹ năng sử dụng MXH an toàn, văn minh, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh.

Khoảng trống trong nhận thức của người sử dụng

MXH đang hiện diện trong hầu hết hoạt động học tập, làm việc và giao tiếp hằng ngày. Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi, không ít người vẫn thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin, dễ tiếp tay cho tin giả hoặc vô tình vi phạm pháp luật.

Thực tế cho thấy, không ít người vẫn có thói quen chia sẻ thông tin theo cảm tính mà không kiểm chứng nguồn gốc; dễ dàng bấm vào các đường link lạ, tham gia các hội nhóm thiếu lành mạnh hoặc vô tình tiếp tay cho việc lan truyền các thông tin xấu, độc gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội.

Như vụ xảy ra tại phường Long Hưng (thành phố Đồng Nai) vào giữa tháng 7-2026, ông N.D.L. đã nhiều lần đăng tải, chia sẻ các bài viết sai sự thật về lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng công an trên Facebook. Sau quá trình xác minh, ngày 13-7, Công an phường đã xử phạt vi phạm hành chính ông L. 12,5 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng MXH để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật.

Ngoài ra, lực lượng công an tại các địa phương đã phát hiện nhiều tài khoản thường xuyên chia sẻ, bình luận các nội dung bịa đặt, xuyên tạc, cổ súy cho các thông tin xấu, độc từ hệ thống các trang phản động.

Ngày 14-7, Công an xã Tà Lài phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố Đồng Nai) xác minh trường hợp ông N.M.L. (41 tuổi, ở xã Tà Lài) có hành vi theo dõi, tương tác (like) trên kênh “Thời báo” của các đối tượng phản động lưu vong hoạt động chống phá Nhà nước trên không gian mạng. Qua làm việc, ông L. thừa nhận do thiếu hiểu biết, chưa nhận thức đầy đủ về tính chất, mức độ nguy hại của các nội dung xấu, độc nên đã có hành vi như trên và cam kết không tái phạm.

Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn

Nếu như trước đây, công tác bảo đảm an ninh trật tự chủ yếu được thực hiện trên địa bàn dân cư thì hiện nay, không gian mạng đã trở thành một mặt trận mới. Thực tế này đòi hỏi Công an thành phố Đồng Nai phải chuyển từ việc “xử lý hậu quả” sang “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, lấy tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và kỹ năng của người dân làm giải pháp trọng tâm.

Từ ngày 20-5 đến 17-6-2026, Công an thành phố Đồng Nai đã làm việc với gần 400 trường hợp; trong đó xử phạt vi phạm hành chính 7 trường hợp và giáo dục, răn đe 385 trường hợp. Sau khi được tuyên truyền, giải thích, các trường hợp này đều nhận thức được sai phạm, tự nguyện gỡ bỏ nội dung vi phạm, rời khỏi các hội nhóm phản động và cam kết không tái phạm.

Đại tá Nguyễn Phương Đằng, Phó Giám đốc Công an thành phố Đồng Nai cho rằng: Sự đồng hành của đội ngũ người có sức ảnh hưởng (KOLs) là nguồn lực quan trọng trong công tác định hướng dư luận xã hội, lan tỏa thông tin tích cực và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Đại tá Nguyễn Phương Đằng mong muốn mỗi KOL phát huy hơn nữa trách nhiệm xã hội, sử dụng sức ảnh hưởng của mình để góp phần xây dựng “niềm tin số”, tạo nên “lá chắn mềm” bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên số.

Thiếu tá Phan Hoàng Sử, cán bộ Công an phường Trấn Biên cho biết: Thông qua các buổi tuyên truyền, lực lượng công an đã xây dựng nhiều tình huống thực tế giúp học sinh dễ tiếp cận, ghi nhớ kỹ năng xử lý và tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Trong khi đó, tại Đồn Công an Khu công nghiệp Nhơn Trạch, lực lượng công an chủ động theo dõi, phát hiện một số tài khoản Facebook đăng tải nội dung có dấu hiệu lừa đảo trong các nhóm cộng đồng địa phương. Ngay sau khi phát hiện, đơn vị đã kịp thời tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, nâng cao cảnh giác và tránh các hành vi vi phạm pháp luật không đáng có.

Còn tại xã Định Quán, lực lượng công an cũng thường xuyên tổ chức các chương trình tuyên truyền pháp luật giúp đoàn viên, thanh niên và người dân nâng cao kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, bảo vệ thông tin cá nhân khi sử dụng MXH.

Xây dựng môi trường mạng an toàn không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý hay lực lượng công an mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc đẩy mạnh tuyên truyền trong trường học, khu dân cư, doanh nghiệp và cộng đồng đang góp phần nâng cao kỹ năng số, ý thức chấp hành pháp luật, hướng tới xây dựng không gian mạng văn minh, an toàn, phục vụ hiệu quả quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đồng Nai.

Trần Danh