Nâng cao hiệu quả lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia Khơi thông nguồn lực cho công nghiệp nông thôn

“Vốn mồi” tiếp sức hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn

Vừa qua, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo "Nâng cao hiệu quả về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia".

Tại đây,Cục trưởng Nguyễn Thị Lâm Giang cho biết, khuyến công là một trong những chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Những năm qua, công tác khuyến công được triển khai rộng khắp trên cả nước và đạt nhiều kết quả tích cực. Nguồn kinh phí khuyến công quốc gia đã hỗ trợ hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, đầu tư máy móc thiết bị và phát triển sản phẩm. Nhiều hoạt động đào tạo nghề, truyền nghề, tư vấn phát triển sản xuất và xúc tiến thương mại cũng được triển khai. Nhờ đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành và nhân rộng. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và cơ sở công nghiệp nông thôn từng bước được nâng cao. Nhiều sản phẩm địa phương đã vươn ra thị trường trong nước và quốc tế.

Ông Lê Tuấn Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết, giai đoạn 2021 - 2025, bình quân mỗi năm ngân sách nhà nước bố trí 140 - 150 tỷ đồng cho hoạt động khuyến công. Đây là nguồn “vốn mồi”, tuy không lớn, song đã góp phần tạo sức lan tỏa, kích thích đầu tư xã hội và thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã có nhiều thay đổi. Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, hệ thống pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công, tổ chức chính quyền địa phương, cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và các quy định liên quan đã được sửa đổi, bổ sung. Yêu cầu về phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số ngày càng cao. Vì vậy, một số quy định hiện hành về khuyến công đã phát sinh khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công Nguyễn Thị Lâm Giang phát biểu. Ảnh: Hạnh Nhung

Bên cạnh đó, yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch và siết chặt kỷ luật tài chính đòi hỏi tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức quản lý và tổ chức thực hiện. Thực tiễn cho thấy còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện như: lập kế hoạch khuyến công gắn với nhu cầu địa phương; chất lượng hồ sơ đề án; tiến độ thực hiện và giải ngân; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan; công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sau đầu tư; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi, tổng hợp kết quả; và nội dung, mức chi các hoạt động khuyến công quốc gia...

Cập nhật chính sách theo yêu cầu phát triển mới

Ông Lê Tuấn Anh cho biết, với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về tài chính - ngân sách, Bộ Tài chính luôn xác định bảo đảm nguồn lực cho hoạt động khuyến công là nhiệm vụ quan trọng. Cùng với đó, việc quản lý, sử dụng kinh phí phải tuân thủ các nguyên tắc của pháp luật về ngân sách nhà nước, bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai và minh bạch.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng và ban hành các cơ chế quản lý kinh phí khuyến công. Trong đó có Thông tư số 28/2018/TT-BTC hướng dẫn lập, quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công; Thông tư số 64/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý nguồn kinh phí này.

Tuy nhiên, theo ông Lê Tuấn Anh, một số quy định hiện hành đã bộc lộ những điểm cần cập nhật để phù hợp với thực tiễn. Chính sách khuyến công hiện không chỉ hướng tới hỗ trợ trực tiếp các cơ sở công nghiệp nông thôn, tiểu thủ công nghiệp mà còn nhằm huy động các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư phát triển sản xuất.

Bên cạnh đó, Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP về khuyến công đã bổ sung nhiều nội dung mới để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay. Đáng chú ý là các hoạt động hỗ trợ chuyển đổi số trong công tác khuyến công; xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ; hỗ trợ truyền nghề, phổ biến kinh nghiệm phát triển nghề; hỗ trợ đầu tư công nghệ và thiết bị xử lý chất thải tại các cụm công nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.

Để cập nhật các quy định mới của Nghị định số 235 và đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương xây dựng thông tư mới thay thế Thông tư số 28/2018/TT-BTC và Thông tư số 64/2024/TT-BTC.

Dự thảo Thông tư mới gồm 13 điều, giảm 2 điều so với quy định hiện hành. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng cũng được rà soát, cập nhật đầy đủ theo quy định của Nghị định số 45/2012/NĐ-CP và Nghị định số 235/2025/NĐ-CP.

Đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh, trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, lĩnh vực công thương được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Do đó, việc ưu tiên nguồn lực cho hoạt động khuyến công có ý nghĩa thiết thực trong hỗ trợ phát triển sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Hạnh Nhung