Nam nghệ sĩ trẻ trúng tuyển Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh bằng kỷ luật và bản lĩnh sân khấu

Bản lĩnh được định hình từ những cột mốc sớm

Duy Anh từng tốt nghiệp thủ khoa hệ Trung cấp 9 năm Piano và tốt nghiệp hệ Đại học tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam với điểm chuyên ngành tuyệt đối. Anh giành Giải Ba tại Cuộc thi Piano Quốc tế Mozart Thái Lan năm 2014 và Cuộc thi Piano Quốc tế Hà Nội năm 2015 khi là thí sinh nhỏ tuổi nhất bảng thi.

Duy Anh trong buổi biểu diễn tại Hà Nội.

Một trong những dấu mốc quan trọng là lần trình diễn Concerto Piano số 23 của Mozart cùng Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội, cũng như tham gia công diễn tác phẩm đương đại Trio “Cafe Music” của nhà soạn nhạc Paul Schoenfield tại Hà Nội. Dịp Tết Nguyên Đán vừa qua, Duy Anh trúng tuyển chương trình Thạc sĩ Biểu diễn Piano tại Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh với học bổng đầu vào, đồng thời nhận học bổng toàn phần từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Anh chia sẻ: “Nếu phải mô tả phong cách hiện tại, tôi nghĩ đó là mạch lạc, tiết chế và chín chắn. Tôi không tìm cảm xúc bằng cách cố tình ‘đẩy’ mọi thứ lên cao, mà xây dựng một trục tư duy rõ ràng để âm nhạc tự phát triển đúng logic của nó. Cấu trúc phải được nhìn thấy, câu nhạc phải được 'tạo hình' tự nhiên và cách xử lý phải có chủ đích. Bên cạnh đó, sự tiết chế không làm âm nhạc “lạnh” đi, mà giúp cảm xúc xuất hiện đúng lúc và có sức nặng hơn. Với tôi, chín chắn là khi mỗi nốt nhạc có lý do để tồn tại và thuyết phục được người nghe bằng chiều sâu.”

Duy Anh trong buổi biểu diễn tại Hà Nội.

Hành trình tìm cá tính và rèn một cái đầu “tỉnh”

Những năm đầu theo học chuyên nghiệp, Duy Anh không phải là cái tên nổi bật ngay lập tức. Nhưng thay vì xem đó là giai đoạn khó khăn, anh coi đó là quá trình tìm cách tiếp cận phù hợp với âm nhạc cổ điển. Khi chưa gọi tên được cá tính của mình, anh nghe rất nhiều bản thu của cùng một tác phẩm từ các nghệ sĩ khác nhau, rồi tự phân tích vì sao bản này thuyết phục hơn, màu sắc âm thanh được tạo ra thế nào, cách xử lý các bè trong cấu trúc phức tạp ra sao, “phrasing” và nhịp độ được tổ chức như thế nào.

Anh ấn tượng với các bản “Sonata” của Beethoven qua phần thể hiện của Friedrich Gulda, Daniel Barenboim hay Annie Fischer; hoặc các tác phẩm của Debussy qua cách chơi của Marc-André Hamelin. “Tôi học theo để hiểu chuẩn mực, hiểu ngôn ngữ và tích lũy vốn biểu đạt. Khi nền tảng đủ chắc và tai nghe đủ tinh, những gì mình học được sẽ tự lọc lại. Cá tính xuất hiện một cách tự nhiên, không cần gồng để khác biệt.”

Duy Anh cùng Nhạc trưởng nổi tiếng người Argentina, Darío Ntaca

Song song với việc tự học, anh tiếp thu góp ý từ giảng viên để điều chỉnh kỹ thuật và cách đọc bản nhạc. Theo anh, cá tính nghệ thuật không phải là sự khác lạ bề ngoài, mà là kết quả của một quá trình tích lũy và chọn lọc nghiêm túc.

Với Duy Anh, chơi nhạc cổ điển cần một cái đầu “tỉnh”, tức là làm chủ quyết định thay vì bị thói quen dẫn dắt. Mỗi buổi tập của anh đều bắt đầu bằng một câu hỏi cụ thể: hôm nay giải quyết vấn đề gì. Anh tránh việc chơi đi chơi lại chỉ để tạo cảm giác yên tâm. Thay vào đó, anh chia nhỏ vấn đề, tập riêng từng đoạn khó, đặc biệt chú ý tập phần đánh của tay trái để tránh xu hướng thuộc bài “dựa” vào tay phải.

Duy Anh trong buổi gặp gỡ và trò chuyện cùng Huyền thoại Piano thế giới Martha Argerich

Anh thường thu âm lại các đoạn ngắn do mình chơi, nghe như một người thính giả để tự phản biện: tuyến giai điệu đã nổi chưa, đối thoại giữa các bè có rõ ràng không, cao trào đã được đẩy hợp lý chưa. “Nghe lại giúp tôi gạt bỏ cảm tính và sửa đúng vấn đề.” Sự tỉnh táo còn đến từ kỷ luật năng lượng: đặt giới hạn cho mỗi lần lặp lại và biết dừng đúng lúc. Theo anh, đôi khi dừng lại đúng thời điểm quan trọng hơn cố thêm một giờ trong trạng thái thiếu tập trung.

Sân khấu và bước ngoặt Royal Academy

Có thời điểm Duy Anh học song song ba trường đại học. Trong quỹ thời gian bị chia nhỏ, anh không chọn cách tập nhiều mà tập đúng và có hệ thống. Mỗi ngày đều có khung giờ cố định dành cho piano, được lên lịch như một công việc chuyên nghiệp. Anh tập chậm, tập phân tích và coi bản nhạc như một văn bản cần nghiên cứu kỹ lưỡng, nơi mỗi câu nhạc đều phải có ý nghĩa.

Duy Anh trong buổi biểu diễn cùng các nghệ sĩ

Trước những buổi biểu diễn lớn, anh không tự tạo áp lực bằng cách nghĩ đến đánh giá của khán giả. Anh chuẩn bị bằng kỷ luật. Về chuyên môn, anh chia tác phẩm thành các điểm then chốt, kiểm soát chuyển động, nhịp thở và cách đặt âm thanh để khi nốt nhạc đầu tiên vang lên đã có ý nghĩa rõ ràng. Về tâm lý, anh tập trung vào chất lượng âm nhạc mình tạo ra thay vì phản ứng bên ngoài. “Đánh giá là việc của người nghe. Việc của tôi là làm cho từng câu nhạc có lý do tồn tại.” Những ngày cận diễn, anh chủ động giảm tối đa công việc dễ gây phân tán để giữ mạch tư duy liền mạch.

Chương trình dự thi vào Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh trải dài từ Bach, Mozart đến Chopin, Schumann và Bartók. Theo Duy Anh, thử thách không chỉ nằm ở kỹ thuật mà ở việc giữ được một trục tư duy thống nhất khi đặt các phong cách khác nhau cạnh nhau. Anh coi môi trường quốc tế là một không gian cạnh tranh đúng nghĩa, nơi người nghệ sĩ không chỉ được đánh giá ở việc chơi hay mà còn ở khả năng phát triển lâu dài qua các buổi hòa nhạc, dự án nghệ thuật và dấu ấn cá nhân.

Duy Anh trong buổi biểu diễn tại Thụy Sĩ

Sinh ra trong gia đình không có truyền thống nghệ thuật, Duy Anh từng không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn khi quyết định theo đuổi con đường biểu diễn. Anh chọn cách thuyết phục bằng sự nghiêm túc và kết quả cụ thể. “Năng khiếu có thể giúp mình bắt đầu nhanh hơn, nhưng chính kỷ luật, tư duy và sự bền bỉ mới là thứ giúp mình đi xa.”

Ảnh: NVCC