Năm 2026, khoảng 50% dân số được khám sức khỏe định kỳ

Ngày 13-3, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức hội thảo phổ biến Luật Phòng bệnh và lấy ý kiến dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn luật tại Hà Nội.

Khám sức khỏe miễn phí cho người trên địa bàn TP Hà Nội. Ảnh: Nguyễn Trường

Theo quy định của Luật Phòng bệnh, từ năm 2026 sẽ ưu tiên khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các nhóm dễ tổn thương như người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính và người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Từ năm 2028, chương trình sẽ mở rộng để thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí hằng năm cho các đối tượng còn lại.

Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết dự thảo nghị định đề xuất triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh miễn phí cho người dân theo lộ trình từ năm 2026. Phạm vi khám và danh mục sàng lọc sẽ do Bộ Y tế ban hành, người dân được khám tổng quát và tầm soát một số bệnh phổ biến theo hướng dẫn chuyên môn.

Về đối tượng, chương trình chia thành hai nhóm. Nhóm cán bộ, công chức và người lao động đang làm việc theo hợp đồng tiếp tục được khám sức khỏe định kỳ theo quy định của Luật An toàn vệ sinh lao động, với kinh phí do ngân sách nhà nước hoặc người sử dụng lao động chi trả. Nhóm còn lại là người dân không thuộc diện lao động theo luật này sẽ được ngân sách nhà nước hỗ trợ để khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí.

Theo ông Đức, mục tiêu là toàn bộ người dân được tiếp cận khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh, song nguồn kinh phí có thể đến từ nhiều kênh như ngân sách nhà nước, quỹ BHYT, kinh phí của đơn vị sử dụng lao động hoặc các nguồn tài trợ hợp pháp.

Dự tính, cùng với khoảng 24 triệu người lao động được khám sức khỏe định kỳ theo quy định hiện hành và khoảng 20 triệu người thuộc nhóm ưu tiên, năm 2026 có thể đạt khoảng 50% dân số được khám sức khỏe và sàng lọc bệnh. Chương trình tiếp tục mở rộng trong năm 2027 và hướng tới bao phủ toàn bộ người dân từ năm 2028.

Giải thích thêm về nhóm bệnh tầm soát, ông Đức cho biết địa phương sẽ căn cứ mô hình bệnh tật để xây dựng kế hoạch khám phù hợp. "Ví dụ với nhóm trung niên hoặc người cao tuổi, việc sàng lọc có thể tập trung vào các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gout hoặc bệnh tuyến tiền liệt, nhằm nâng cao hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực"- ông Đức nói.

Việc khám sàng lọc miễn phí sẽ ưu tiên nhóm yếu thế, trước khi mở rộng toàn dân

Việc tổ chức khám có thể thực hiện tại các cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép hoặc thông qua các đoàn khám lưu động, miễn đáp ứng đủ điều kiện về nhân lực, chuyên môn và giấy phép hành nghề.

Theo dự thảo, ngân sách nhà nước có thể được phân bổ thông qua quỹ BHYT để kiểm soát chi phí. Việc lập kế hoạch và dự toán do UBND các cấp thực hiện, còn cơ quan bảo hiểm chủ yếu đảm nhận vai trò kiểm soát chi.

Dự thảo cũng giao chính quyền địa phương, đặc biệt cấp xã, chủ động tổ chức triển khai. Sau đợt khám đầu tiên, địa phương sẽ căn cứ kết quả và mô hình bệnh tật tại cộng đồng để xây dựng danh mục tầm soát phù hợp cho các năm tiếp theo.

N.Dung