Mỹ truy quét gian lận thương mại, thu hồi hơn 1 tỷ USD

Cảng container Long Beach ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo lực lượng đặc nhiệm, con số trên bao gồm các khoản tiền thu hồi từ các vụ án hình sự và dân sự như tiền phạt, các khoản dàn xếp, bồi thường, tịch thu tài sản và các khoản thiệt hại trong những vụ việc đang chờ xét xử. Trong đó, chỉ khoảng 150 triệu USD liên quan đến các vụ án đang trong quá trình xử lý.

Chính quyền Mỹ coi việc thực thi các quy định thương mại là một phần trọng tâm trong nỗ lực tăng thu thuế quan và xử lý các doanh nghiệp bị cáo buộc tìm cách lách các quy định thương mại của Mỹ.

Lực lượng đặc nhiệm do Bộ Chiến tranh Mỹ và Bộ An ninh Nội địa Mỹ đứng đầu, được thành lập đúng thời điểm các mức thuế quan trong chương trình “Ngày Giải phóng” của Tổng thống Donald Trump chính thức có hiệu lực sau thời gian trì hoãn, với mức thuế lên tới 50% đối với hàng hóa từ một số quốc gia. Tuy nhiên, sau đó Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết rằng tổng thống không có đủ thẩm quyền để áp đặt các mức thuế này.

Mức thuế cao đã tạo động lực tài chính lớn hơn để các nhà nhập khẩu tìm cách giảm số thuế phải nộp. Một số doanh nghiệp áp dụng các biện pháp hợp pháp, như điều chỉnh sản phẩm để được xếp vào nhóm thuế khác hoặc sử dụng các kho ngoại quan do hải quan quản lý nhằm trì hoãn thời điểm nộp thuế.

Tuy nhiên, điều này cũng có thể đã khiến nhiều nhà nhập khẩu chuyển sang các phương thức gian lận bất hợp pháp. Theo ước tính trong một phân tích của ngân hàng Goldman Sachs năm 2025, hành vi trốn thuế quan cuối cùng có thể ảnh hưởng tới hàng hóa nhập khẩu trị giá hơn 200 tỷ USD của Mỹ và làm giảm khoảng 40 tỷ USD nguồn thu thuế quan trong dài hạn.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng những hình thức gian lận phổ biến nhất gồm khai báo sai giá trị hàng hóa, làm giả xuất xứ và trung chuyển hàng hóa qua nước thứ ba có mức thuế thấp hơn.

Theo các chuyên gia, dấu hiệu nghi vấn về hành vi trốn thuế quan có thể được nhận thấy qua chênh lệch giữa giá trị hàng hóa nhập khẩu mà Mỹ ghi nhận từ một quốc gia và giá trị hàng hóa mà quốc gia đó báo cáo đã xuất khẩu sang Mỹ trong cùng một khoảng thời gian.

Bản phân tích cũng cho rằng tác động của tình trạng này có thể thấp hơn nếu các biện pháp ngăn chặn hành vi trốn thuế của chính quyền phát huy hiệu quả.

Vụ việc giúp lực lượng đặc nhiệm vượt mốc 1 tỷ USD là một doanh nghiệp nhập khẩu trang sức của Mỹ bị truy tố vì khai báo sai nước xuất xứ và chuyển các sản phẩm vàng nhập khẩu qua quốc gia có mức thuế thấp hơn.

Theo cáo trạng được nộp lên Tòa án Liên bang khu vực Bắc Illinois, số trang sức này có tổng giá trị ước tính hơn 240 triệu USD, liên quan tới khoản thất thu thuế quan khoảng 13,6 triệu USD.

Ông Colin McDonald, Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ kiêm người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm, phát biểu: “Quan điểm của Bộ vẫn không thay đổi: nếu khai báo sai mã phân loại hàng hóa hoặc làm giả xuất xứ nhằm trốn tránh thuế, bất kể các mức thuế đó được ban hành vào thời điểm nào hay thay đổi ra sao theo thời gian, chúng tôi sẽ điều tra và truy tố”.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc