Mỹ gấp rút đóng thêm chiến hạm khi ưu thế trên biển bị thách thức

Arleigh Burke Flight III là phiên bản hiện đại nhất của dòng tàu khu trục Arleigh Burke, thiết kế ra đời từ cuối thời Chiến tranh Lạnh và hiện vẫn là lực lượng chủ lực của hạm đội tàu chiến mặt nước Hải quân Mỹ.

Tàu khu trục lớp Arleigh Burke. (Nguồn: MW)

Flight III được xem là bước nâng cấp toàn diện của lớp Arleigh Burke, tập trung vào việc tăng cường năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa, trong khi vẫn sử dụng thân tàu và hệ thống động lực đã được kiểm chứng qua nhiều thập kỷ hoạt động.

Trọng tâm của phiên bản mới là radar AN/SPY-6(V)1 thế hệ mới, kết hợp với hệ thống quản lý tác chiến Aegis Baseline 10. Sự kết hợp này giúp tàu cải thiện đáng kể khả năng phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các mục tiêu hiện đại như tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, máy bay chiến đấu tiên tiến và các đòn tấn công đường không quy mô lớn.

Chiếc Flight III đầu tiên, USS Jack H. Lucas, đã được Hải quân Mỹ đưa vào biên chế từ tháng 12/2025 và hiện đóng vai trò tàu thử nghiệm, đánh giá năng lực của toàn bộ lớp tàu mới.

Chia sẻ về radar AN/SPY-6, Kỹ thuật viên sonar trưởng Nicholas Cederblom ví sự khác biệt giữa hệ thống mới và thế hệ trước giống như "chuyển từ điện thoại nắp gập sang iPhone".

Ông cho biết, hệ thống mới vẫn thực hiện các chức năng cơ bản như trước, nhưng sở hữu nhiều khả năng vượt trội hơn hẳn. Theo ông, USS Jack H. Lucas nhìn bề ngoài gần như không khác các tàu khu trục Arleigh Burke khác, song sự thay đổi lớn nhất nằm ở các hệ thống điện tử bên trong và đội ngũ vận hành được đào tạo để khai thác tối đa công nghệ mới.

Hiện Huntington Ingalls đang đồng thời đóng 5 tàu Arleigh Burke Flight III, trong khi 7 chiếc khác đã bước vào giai đoạn chuẩn bị vật tư và lập kế hoạch sản xuất.

Để đẩy nhanh tiến độ và giải quyết tình trạng thiếu lao động trong ngành đóng tàu, công ty đã áp dụng mô hình sản xuất phân tán. Thay vì chế tạo toàn bộ tại nhà máy Pascagoula, các mô-đun thân tàu được sản xuất tại sáu xưởng đóng tàu đối tác ở Texas, Louisiana, Mississippi và Florida trước khi được chuyển về Ingalls để lắp ráp hoàn chỉnh và tích hợp các hệ thống chiến đấu.

Theo Huntington Ingalls, phương thức này giúp tận dụng tốt hơn năng lực của ngành công nghiệp đóng tàu Mỹ, đồng thời cho phép nhà máy tập trung vào những công đoạn kỹ thuật phức tạp nhất. Công ty dự kiến sẽ thuê ngoài hơn 2,5 triệu giờ lao động đóng tàu trong năm 2026 theo chiến lược mới này.

Khi hoàn thành, USS John F. Lehman sẽ trở thành chiếc Arleigh Burke thứ 83 phục vụ trong Hải quân Mỹ. Chiếc đầu tiên của lớp tàu này, USS Arleigh Burke, được khởi đóng từ năm 1988 và chính thức đi vào hoạt động năm 1991.

Sau hơn ba thập kỷ phát triển, ngày càng có nhiều ý kiến đặt câu hỏi về khả năng cạnh tranh của lớp Arleigh Burke trước các đối thủ hiện đại. Mối quan tâm lớn nhất đến từ các tàu khu trục Type 052D và đặc biệt là Type 055 của Trung Quốc, những chiến hạm hiện được xem là xương sống của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Ngoài Trung Quốc, tháng 6/2025, Triều Tiên cũng đã đưa vào biên chế tàu khu trục đầu tiên mang tên Choe Hyon. Theo các đánh giá được đề cập trong bài viết gốc, con tàu này sở hữu năng lực chống hạm hiện đại và Bình Nhưỡng còn công bố kế hoạch phát triển các tàu khu trục lớn hơn với lượng giãn nước khoảng 8.000 và 10.000 tấn.

Trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường tác chiến trên biển, tháng 6 vừa qua, Ủy ban Quân sự Thượng viện Mỹ đã yêu cầu Hải quân tiếp tục thúc đẩy chương trình tàu khu trục thế hệ mới DDG(X). Đáng chú ý, Type 055 của Trung Quốc được coi là một trong những tiêu chuẩn tham chiếu quan trọng khi đánh giá các yêu cầu đối với lớp tàu mới.

Một trong những nguyên nhân chính là tiềm năng nâng cấp của Arleigh Burke ngày càng hạn chế sau nhiều thập kỷ phát triển. Vì vậy, USS John F. Lehman được dự đoán sẽ nằm trong số những chiếc Arleigh Burke cuối cùng được khởi đóng trước khi Hải quân Mỹ chuyển sang thế hệ tàu khu trục mới.

Hiện năng lực đóng tàu khu trục của Mỹ chỉ đạt khoảng 1,6 chiếc mỗi năm. Trong khi đó, Triều Tiên đặt mục tiêu đóng khoảng 2 chiếc mỗi năm, còn Trung Quốc được cho là có thể hạ thủy từ sáu đến tám tàu khu trục mỗi năm.

Xuân Minh