Mỹ đi bước lịch sử với Syria, Damascus tuyên bố 'lật sang trang mới'

Tổng thống lâm thời Syria Ahmad al-Sharaa hoan nghênh động thái của Mỹ, cho rằng đất nước đang 'lật sang một trang mới' sau một giai đoạn đầy đau đớn. (Nguồn: Anadolu)

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết, Syria không còn phải chịu các lệnh cấm theo Quy định Trừng phạt đối với các chính phủ nằm trong Danh sách khủng bố.

Washington cũng thu hồi chỉ định đối với Mặt trận al-Nusrah, còn được biết đến với tên gọi Hay'at Tahrir al-Sham (HTS), với tư cách một tổ chức khủng bố toàn cầu bị chỉ định đặc biệt.

Do đó, theo OFAC, Giấy phép Chung số 25 - vốn cho phép thực hiện một số giao dịch bị cấm liên quan sự tham gia của HTS trong chính quyền Syria - cũng bị thu hồi vì giấy phép này “không còn cần thiết”.

HTS từng là một trong những lực lượng vũ trang nổi bật chống lại chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.

Tổ chức này do ông Ahmad al-Sharaa lãnh đạo trước khi ông trở thành Tổng thống lâm thời Syria sau khi chính quyền al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024.

Quyết định mới của Washington được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump ngày 8/7 chính thức thông báo với Quốc hội Mỹ về ý định đưa Syria ra khỏi danh sách quốc gia tài trợ khủng bố. Syria đã nằm trong danh sách này từ năm 1979.

Việc bị liệt vào danh sách quốc gia tài trợ khủng bố trong nhiều thập kỷ đã tạo ra những rào cản đáng kể đối với hỗ trợ an ninh, các giao dịch tài chính và đầu tư nước ngoài tại Syria.

Một cột mốc lịch sử

Hãng thông tấn Anadolu dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay, theo Ngoại trưởng Marco Rubio, quyết định trên nhằm ghi nhận những “hành động tích cực” và các cam kết tiếp theo của chính quyền Syria trong việc “hoàn toàn tách nước này khỏi các hành vi khủng bố quốc tế”.

Ông Rubio đánh giá, chính quyền mới tại Damascus đã thực hiện “những bước đi đáng kể” nhằm chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, al-Qaeda, Hezbollah và các nhóm mà Washington cho là có liên hệ với Iran. Syria cũng đã chính thức tham gia Liên minh Toàn cầu chống IS vào tháng 11 năm ngoái.

Theo Ngoại trưởng Mỹ, việc đưa Syria ra khỏi danh sách quốc gia tài trợ khủng bố sẽ “loại bỏ những rào cản lớn cuối cùng” đối với đầu tư của khu vực tư nhân, qua đó tạo điều kiện cho quá trình phục hồi kinh tế và tái hội nhập của Syria vào nền kinh tế toàn cầu.

Trong khi đó, Đặc phái viên Mỹ về Syria Tom Barrack nhận định, quyết định trên là “một cột mốc lịch sử khác” trong tầm nhìn của Tổng thống Trump nhằm “trao cho Syria một cơ hội”.

Theo ông Barrack, động thái này là “một bước đi mang tính quyết định” trong hành trình chuyển đổi của Syria, từ tình trạng cô lập sang quan hệ đối tác, cũng như từ chỗ bị coi là nguồn gốc của chủ nghĩa khủng bố trở thành một đối tác cam kết trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu.

Ông cho rằng, chỉ định trước đây là “một bức tường khác” ngăn cách người dân Syria với nguồn đầu tư, hoạt động kinh doanh và những cơ hội cần thiết để tái thiết đất nước, song, "hôm nay, một bức tường ấy đã được dỡ bỏ”.

Với việc chỉ định được gỡ bỏ, “nguồn vốn có thể thay thế xung đột, hoạt động kinh doanh có thể thay thế sự cô lập và thương mại có thể tiếp tục chiến thắng hỗn loạn”.

Ông Barrack, đồng thời là Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhấn mạnh, quyết định này không đơn thuần là việc loại bỏ một biện pháp hạn chế mà còn là “một viên đá nền móng” cho mối quan hệ mới giữa Mỹ và Syria, được xây dựng trên các lợi ích chung, an ninh chung và sự thịnh vượng chung.

Theo ông, quyết định này cho thấy tầm nhìn “an ninh trước tiên, thịnh vượng tiếp theo” của Tổng thống Trump đang được hiện thực hóa, nói rõ: “Những gì đã hứa, đã được thực hiện. Syria đã có một cơ hội - giờ đây nhiệm vụ là biến cơ hội đó thành hòa bình và thịnh vượng lâu dài”

Syria 'rũ vết nhơ' bước sang trang mới

Về phía Damascus, Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani gọi quyết định của Mỹ là một “cột mốc lịch sử”, đồng thời cho rằng đây là kết quả của “sự chuyển đổi do người dân Syria tạo ra”.

Ông al-Shaibani cho biết, việc Syria bị đưa vào danh sách quốc gia tài trợ khủng bố gắn liền với các chính sách và hoạt động của chính quyền cũ, vốn bị lật đổ vào cuối năm 2024: “Đó chưa bao giờ là lựa chọn của người dân Syria, cũng không phù hợp với Syria và lịch sử của đất nước”.

Theo Ngoại trưởng Syria, quyết định của Washington phản ánh cam kết của nhà nước Syria mới đối với hòa bình và an ninh quốc tế, cũng như đối với hợp tác và quan hệ đối tác với Mỹ và các quốc gia khác trên thế giới.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Syria nhấn mạnh, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Ahmad al-Sharaa, Syria sẽ tiếp tục nỗ lực “vượt qua di sản của sự cô lập” và xây dựng một môi trường dựa trên tính minh bạch, lợi ích chung và sự tôn trọng, nhằm hỗ trợ phát triển và ổn định tại Syria cũng như trong khu vực.

Về phía Tổng thống lâm thời Syria Ahmad al-Sharaa, trong một thông điệp được công bố vào sáng 25/8, ông bày tỏ hoan nghênh động thái của Washington, cho rằng đất nước đang “lật sang một trang mới” sau một giai đoạn đầy đau đớn.

“Hôm nay, Syria đang rũ bỏ khỏi vai mình một vết nhơ đen tối và tự tay xé đi một trang trong quá khứ đau thương để bước vào một không gian mới của phát triển, tái thiết và xây dựng”, ông al-Sharaa nói.

Tổng thống al-Sharaa đồng thời cảm ơn Tổng thống Trump vì “quyết định mang tính lịch sử” cũng như các “anh em và bạn bè” đã đứng về phía Syria và người dân Syria.

Tuy nhiên, việc được đưa ra khỏi danh sách quốc gia tài trợ khủng bố không đồng nghĩa toàn bộ các biện pháp hạn chế của Mỹ đối với Syria đều được tự động dỡ bỏ. Những biện pháp khác vẫn thuộc các khuôn khổ pháp lý và quy trình xử lý riêng.

Bảo Minh