Động thái lịch sử được Mỹ lần đầu thực hiện tại Syria sau gần 50 năm

Theo thông báo chính thức từ phía Mỹ ngày 24/8, Washington đã dỡ bỏ chỉ định Syria là quốc gia tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố, đồng thời đưa tổ chức Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) ra khỏi danh sách các nhóm khủng bố toàn cầu.

Quyết định này chính thức có hiệu lực sau khi kết thúc thời hạn 45 ngày xem xét bắt buộc của Quốc hội Mỹ, kể từ thời điểm Tổng thống Donald Trump gửi thông báo chính thức vào đầu tháng 7. 

Động thái nói trên đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử trên bàn cờ chính trị Trung Đông, kết thúc khoảng thời gian 47 năm Syria chịu sự trừng phạt nghiêm ngặt từ phía Mỹ kể từ năm 1979. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong lần tiếp đón Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa tại Nhà Trắng năm 2025. Ảnh: Truth Social

"Các hành động này đều được thực hiện nhằm ghi nhận những bước đi tích cực và cam kết tiếp theo của Chính phủ Syria dưới thời Tổng thống Ahmed al-Sharaa trong việc hoàn toàn từ bỏ các hành động khủng bố quốc tế", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định.

"Trong năm qua, Chính phủ Syria đã thực hiện các bước đi quan trọng đối với nỗ lực chống khủng bố, bao gồm việc chính thức gia nhập Liên minh Toàn cầu Chống ISIS vào tháng 11/2025 và tiến hành các chiến dịch làm gián đoạn mạng lưới khủng bố của ISIS, al-Qaeda, Hezbollah cùng các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn", ông Rubio cho biết thêm.

Xét về khía cạnh kinh tế, dù Mỹ từng tuyên bố dỡ bỏ trừng phạt trên diện rộng đối với Syria từ giữa năm 2025, danh sách tài trợ khủng bố vẫn tạo ra rủi ro pháp lý khiến các ngân hàng và tập đoàn tài chính quốc tế còn ngập ngừng trong việc đầu tư vào quốc gia Trung Đông này. 

Việc chính thức đưa Syria khỏi danh sách các nước tài trợ khủng bố sẽ giúp thông suốt các kênh thanh toán, mở đường cho nước này tái hòa nhập với hệ thống kinh tế toàn cầu và tiếp cận nguồn vốn hàng trăm tỷ USD để khôi phục hạ tầng sau 14 năm xung đột. 

Đáng chú ý, các nguồn tin quốc tế còn tiết lộ phía Syria đã chấp nhận giảm đáng kể lượng dầu mỏ nhập khẩu từ Nga trong quá trình đàm phán với Mỹ để đạt được thỏa thuận này.

Ngay sau quyết định của Mỹ, giới chức Chính phủ Damascus đã bày tỏ sự vui mừng và đánh giá đây là thành tựu ngoại giao lớn giúp khôi phục nền kinh tế. 

"Không còn bất kỳ chướng ngại nào đối với việc đầu tư, kinh doanh và khôi phục đời sống kinh tế tại Syria", Bộ trưởng Ngoại giao & Kiều dân Syria Asaad al-Shibani tuyên bố. "Bước đi này là kết quả của sự chuyển mình do nhân dân Syria mang lại, phản ánh cam kết của nhà nước Syria mới đối với hòa bình và an ninh quốc tế, cũng như sự hợp tác và đối tác với Mỹ cùng các quốc gia trên thế giới".

Các hoạt động tiếp xúc thương mại cũng ghi nhận tín hiệu tích cực từ sớm khi Bộ Tài chính Syria đang đàm phán hợp tác với đại diện của Bank of America, trong khi tập đoàn Mastercard đang xúc tiến chuẩn bị hạ tầng thanh toán thẻ tại quốc gia này.

Ông Tom Barrack, Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ kiêm nhiệm Đặc phái viên của Mỹ về Syria cho rằng, quyết định lịch sử trên sẽ mở ra kỷ nguyên mới trong quan hệ hai nước, tạo điều kiện cho thương mại và đầu tư thay thế cho xung đột kéo dài. 

"Trong một thời gian quá dài, nhãn chỉ định (Syria là nước tài trợ chủ nghĩa khủng bố) này là một bức tường khác ngăn cách người dân Syria khỏi các cơ hội đầu tư, doanh nghiệp và sự phát triển cần thiết để tái thiết đất nước", Đại sứ Barrack khẳng định. "Hôm nay, một bức tường khác lại đổ xuống. Vốn đầu tư có thể thay thế xung đột, doanh nghiệp có thể thay thế sự cô lập, và thương mại có thể tiếp tục chiến thắng sự hỗn loạn".

Theo đánh giá từ Ngân hàng Thế giới, Syria cần tới hơn 200 tỷ USD cho công cuộc tái thiết và động thái cởi trói từ phía Washington được xem là bước đi quyết định mang lại hy vọng phục hồi cho quốc gia này.

Anh Vũ