Muốn đi xa trong chuỗi giá trị, doanh nghiệp phải 'nói bằng dữ liệu'

Đây là một trong những vấn đề được đặt ra tại CRIF Forum Vietnam 2026 với chủ đề “Thúc đẩy tăng trưởng với dữ liệu đáng tin cậy”, tổ chức ngày 27-8 tại Hà Nội, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, Bộ Tài chính, cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu tin cậy đang trở thành một thước đo quan trọng về mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp. Theo ông, điều này tác động trực tiếp tới khả năng tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Nói cách khác, trong một thị trường ngày càng kết nối, doanh nghiệp không chỉ cần làm tốt mà còn phải có khả năng chứng minh mình làm tốt bằng những thông tin có thể kiểm chứng.

Từ lợi thế sản xuất đến năng lực tạo niềm tin

Trong nhiều năm, sức hấp dẫn của Việt Nam được xây dựng trên nền tảng sản xuất, xuất khẩu và dòng vốn đầu tư nước ngoài. Những lợi thế đó tiếp tục đóng vai trò quan trọng, nhưng đang đặt doanh nghiệp trong nước trước một yêu cầu mới: làm thế nào để chuyển từ vị trí cung ứng đơn giản sang tham gia những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn.

Ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, Bộ Tài chính, cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu tin cậy đang trở thành một thước đo quan trọng về mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp. Ảnh: PV

Muốn vậy, doanh nghiệp không thể chỉ cạnh tranh bằng giá. Các đối tác, ngân hàng, nhà đầu tư và các tập đoàn quốc tế ngày càng quan tâm tới chất lượng quản trị, sức khỏe tài chính, tính minh bạch và khả năng kiểm soát rủi ro của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam. Ảnh: PV

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam, nhận định chất lượng quyết định kinh doanh ngày càng phụ thuộc vào chất lượng thông tin được sử dụng để ra quyết định.

Theo ông, dữ liệu đáng tin cậy giúp doanh nghiệp, tổ chức tài chính và nhà đầu tư đánh giá rủi ro, nhận diện cơ hội và hành động tự tin hơn. Khi thông tin rõ ràng hơn, niềm tin được củng cố, từ đó tạo điều kiện để dòng vốn được phân bổ hiệu quả hơn và các giao dịch diễn ra thuận lợi hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam khi muốn bước vào những chuỗi cung ứng lớn. Một nhà cung cấp có thể có sản phẩm tốt, nhưng để trở thành đối tác lâu dài của một tập đoàn quốc tế, doanh nghiệp còn phải chứng minh được năng lực tài chính, hệ thống quản trị, nguồn gốc nguyên liệu, chất lượng sản phẩm và khả năng tuân thủ các tiêu chuẩn liên quan.

Các đại biểu cho rằng, AI càng phát triển, dữ liệu càng phải sạch. Ảnh: PV

Khi đó, dữ liệu không còn nằm ở phía sau hoạt động kinh doanh. Dữ liệu trở thành một phần của “hồ sơ năng lực” doanh nghiệp.

AI càng phát triển, dữ liệu càng phải “sạch”

Một vấn đề mới được đặt ra trong quá trình số hóa là sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI). Khi AI được đưa vào phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định, dữ liệu đầu vào càng trở nên quan trọng.

Một hệ thống có thể xử lý thông tin nhanh hơn, nhưng nếu dữ liệu không đầy đủ, thiếu chính xác hoặc chưa được quản trị tốt, kết quả đưa ra vẫn có thể sai lệch. Vì vậy, chuyển đổi số không chỉ là đầu tư vào công nghệ mà còn là câu chuyện về chất lượng dữ liệu.

Doanh nghiệp muốn ứng dụng AI hiệu quả phải đồng thời xây dựng cơ chế quản trị dữ liệu, chuẩn hóa thông tin và duy trì sự giám sát phù hợp của con người. Nếu dữ liệu là nguyên liệu đầu vào của các hệ thống AI, thì chất lượng dữ liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng quyết định.

Điều này cho thấy đầu tư cho dữ liệu đang dần trở thành một khoản đầu tư cho năng lực quản trị và sức cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp.

Thông điệp nổi lên từ CRIF Forum Vietnam 2026 không chỉ nằm ở câu chuyện công nghệ hay dữ liệu. Xa hơn, đó là câu chuyện về chất lượng của nền kinh tế và năng lực của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.

Nếu giai đoạn trước được thúc đẩy mạnh bởi thu hút đầu tư và mở rộng sản xuất, giai đoạn mới sẽ đòi hỏi nhiều hơn về năng suất, đổi mới sáng tạo, năng lực số và chất lượng quản trị.

Trong cuộc chơi đó, doanh nghiệp muốn đi xa không thể chỉ nói rằng mình có năng lực. Doanh nghiệp cần chứng minh năng lực ấy bằng những thông tin rõ ràng, nhất quán và đáng tin cậy.

Khi một ngân hàng có đủ dữ liệu để đánh giá rủi ro, một nhà đầu tư có đủ thông tin để ra quyết định và một đối tác quốc tế có thể kiểm chứng năng lực của doanh nghiệp, niềm tin sẽ được chuyển hóa thành cơ hội kinh doanh cụ thể.

Vì vậy, “nói bằng dữ liệu” không đơn thuần là một yêu cầu của nền kinh tế số. Đó đang trở thành cách thức để doanh nghiệp Việt Nam xây dựng uy tín, tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và từng bước tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nha Trang