Mùa 'báu vật đại ngàn' thức giấc

Mùa “thức giấc” của sâm Ngọc Linh

Xã Măng Ri tỉnh Quảng Ngãi nơi được xem là “thủ phủ” của loại dược liệu quý này, với hàng chục nghìn hecta sâm được trồng dưới tán rừng nguyên sinh.

Đồng bào Xơ Đăng nơi đây từ lâu đã gắn bó với cây sâm Ngọc Linh, không chỉ như một sinh kế mà còn là “báu vật” của đại ngàn.

Những năm gần đây, mô hình liên kết giữa người dân và doanh nghiệp giúp việc trồng, chăm sóc và bảo vệ sâm Ngọc Linh ngày càng bài bản, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững từ cây dược liệu quý này.

Theo kinh nghiệm của người trồng sâm, mỗi năm cây trải qua 3 chu kỳ phát triển rõ rệt. Từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau là giai đoạn ngủ đông, khi cây rụng lá, toàn bộ dinh dưỡng dồn về củ nằm sâu dưới đất.

Sang tháng 2 và 3, cây bước vào chu kỳ “thức giấc”, bắt đầu mọc cuống, hình thành lá, ra hoa và cũng là lúc những hạt giống ươm từ mùa trước nảy mầm, mở đầu vụ trồng mới.

Từ tháng 3 đến tháng 5 là giai đoạn hình thành hạt. Đến khoảng tháng 7, hạt chín dần và được thu hoạch kéo dài đến tháng 10. Sau chu kỳ sinh trưởng, cây lại quay về trạng thái “ngủ đông” để tích lũy dưỡng chất cho mùa sau.

Cây sâm Ngọc Linh bắt đầu đâm chồi non.

Anh A Đức (trú thôn Đắk Viên, xã Măng Ri) chia sẻ, giai đoạn sâm “thức giấc” quan trọng nhất trong năm. Cây mới bật lên, rất dễ bị gãy cuống hay hư lá nếu gặp mưa lớn hoặc cành cây rơi trúng. Một năm cây chỉ phát triển một lá và không thể mọc lại.

Theo anh Đức, những ngày này người trồng sâm gần như “ăn ngủ cùng rừng”. Các vườn sâm được kiểm tra liên tục, mái che được gia cố chắc chắn để hạn chế tác động của thời tiết.

“Ngoài ra, tụi tôi còn bọc từng chùm hạt lại để tránh côn trùng phá hoại. Làm sâm cực nhưng nhìn cây lớn lên từng ngày, ai cũng thấy đáng”, anh Đức nói.

Không chỉ mang giá trị kinh tế cao, cây sâm Ngọc Linh còn đang góp phần giữ rừng, giữ đất và níu chân người dân gắn bó với núi rừng.

Nguyễn Ngọc