Một thị trấn cùng thống nhất không mua smartphone cho trẻ dưới 13 tuổi, bảo vệ các em khỏi mạng xã hội

Từ năm 2023, phụ huynh và các trường học tại thị trấn Greystones, hạt Wicklow đã cùng thực hiện sáng kiến mang tên “It Takes a Village”. Mục tiêu của chương trình là không cho trẻ em tiếp xúc với điện thoại thông minh trước khi lên cấp hai, tức khoảng 13 tuổi. Sáng kiến này được triển khai nhằm giúp trẻ tránh áp lực từ mạng xã hội trong giai đoạn phát triển sớm.

Dù không mang tính bắt buộc về mặt pháp lý, sáng kiến đã nhận được sự hưởng ứng lớn từ cộng đồng. Khoảng 70% phụ huynh có con đang học tiểu học tại đây đã ký cam kết không mua smartphone cho con. Sự đồng thuận này tạo nên một môi trường chung, nơi trẻ em không bị áp lực phải sở hữu thiết bị như bạn bè cùng trang lứa.

Người khởi xướng sáng kiến là bà Rachel Harper, hiệu trưởng Trường Tiểu học St Patrick. Bà cho biết ý tưởng xuất phát sau đại dịch Covid-19, khi học sinh quay lại trường và có dấu hiệu căng thẳng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm trẻ 8-9 tuổi.

Một thị trấn cùng thống nhất không mua smartphone cho trẻ dưới 13 tuổi, bảo vệ các em khỏi mạng xã hội. Ảnh: NYT

Để hiểu rõ tình hình, bà Harper đã liên hệ với hiệu trưởng của 7 trường tiểu học trong thị trấn để cùng tiến hành khảo sát qua phụ huynh. Kết quả cho thấy hơn một nửa số trẻ có biểu hiện lo âu, nhiều em đã phải đi khám tâm lý. Một số phụ huynh cho biết việc đưa con đến lớp mỗi ngày cũng trở thành một thách thức.

Từ những dữ liệu này, bà Harper nhận thấy cần có hành động mang tính cộng đồng. Theo bà, nếu chỉ cấm ở từng gia đình hoặc từng trường học riêng lẻ thì hiệu quả sẽ không cao. Vì vậy, bà đề xuất toàn thị trấn cùng “nói không” với việc cho trẻ sử dụng smartphone ở độ tuổi tiểu học.

“Chúng tôi không tước đi quyền lợi của trẻ, mà chỉ muốn trì hoãn thời điểm các em sử dụng thiết bị cá nhân cho đến khi có đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình trên không gian mạng”, bà Harper cho biết.

Sau nhiều buổi họp tại nhà hát thị trấn với sự tham gia của phụ huynh, bác sĩ và các tổ chức xã hội, các hiệu trưởng trường tiểu học đã cùng ký thư ủng hộ sáng kiến. Chính quyền địa phương cũng phối hợp tổ chức nhiều hoạt động thay thế nhằm giảm thời gian trẻ tiếp xúc với màn hình.

Các hoạt động này bao gồm tổ chức tiệc ngoài trời không sử dụng thiết bị công nghệ, mở các quán cà phê để trẻ giao lưu trực tiếp và tăng cường các câu lạc bộ thể thao. Những chương trình này giúp trẻ có thêm không gian tương tác ngoài đời thực thay vì phụ thuộc vào thiết bị điện tử.

Hướng đi của Greystones cũng được củng cố bởi các nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu từ Imperial College London cho thấy trẻ sử dụng mạng xã hội hơn ba giờ mỗi ngày có nguy cơ cao mắc trầm cảm và lo âu.

Các nền tảng mạng xã hội được thiết kế dựa trên cơ chế dopamine, khiến người dùng liên tục kiểm tra thông báo và dễ rơi vào trạng thái “sợ bỏ lỡ”. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến trẻ nhỏ khi khả năng kiểm soát hành vi và cảm xúc còn hạn chế.

Trong khi đó, xu hướng chung tại Ireland lại đi theo hướng ngược lại. Báo cáo năm 2023 của tổ chức CyberSafeKids cho thấy 93% trẻ em từ 8 đến 12 tuổi sở hữu thiết bị thông minh cá nhân. Gần 25% trẻ 6 tuổi đã có smartphone, và con số này tăng lên 74% ở nhóm 12 tuổi.

Khi mới triển khai, sáng kiến tại Greystones từng bị cho là thiếu thực tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh việc bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến trở thành vấn đề toàn cầu, cách làm này đang thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia châu Âu.

Trong khi Australia đã cấm mạng xã hội với người dưới 16 tuổi và nhiều quốc gia khác đang cân nhắc giới hạn độ tuổi, phụ huynh tại Greystones chọn cách tự đặt ra giới hạn ngay từ gia đình. Theo họ, việc nuôi dạy trẻ không chỉ là trách nhiệm của từng cá nhân mà cần đến sự đồng thuận của cả cộng đồng.

Phương Anh (Theo The Star, Telegraph)