Mỏ vàng lớn nhất thế giới

Mỏ Grasberg ở tỉnh Papua, Indonesia. Ảnh: REUTERS.

Theo Guinness World Records, Grasberg ở Indonesia là mỏ lộ thiên có trữ lượng vàng được xác định lớn nhất thế giới. Tính đến thời điểm ghi nhận chính thức (31/12/2012), tổng trữ lượng vàng đã khai thác của mỏ ước khoảng 184,2 tấn (tương đương 6,5 triệu ounce). Ngoài việc khai thác vàng, Grasberg còn được biết đến như mỏ đồng lớn thứ ba thế giới.

Nằm tại tỉnh Papua, mỏ Grasberg tọa lạc ở độ cao 4.267 mét trên vùng cao nguyên hẻo lánh của dãy núi Sudirman. Theo Miningdigital, câu chuyện về Grasberg khởi nguồn từ giữa thập niên 1930, khi Hà Lan phát hiện trữ lượng đồng trong các sông băng thuộc dãy Jayawijaya, khu vực New Guinea do Indonesia quản lý.

Hoạt động khai thác bắt đầu từ năm 1972 nhưng đến giữa những năm 1980, nguồn quặng tại đây gần như cạn kiệt. Bước ngoặt chỉ xuất hiện vào năm 1988, khi PT Freeport Indonesia - công ty con của Freeport-McMoRan Copper & Gold - tiến hành thăm dò bổ sung và phát hiện khu vực này có tiềm năng trở thành một trong những mỏ sinh lợi bậc nhất thế giới.

Với trữ lượng quặng vàng ước tính trị giá khoảng 40 tỷ USD, Grasberg nhanh chóng được xem như “huyền thoại” của ngành khai khoáng, nắm giữ danh hiệu mỏ vàng lớn nhất và sinh lợi cao nhất toàn cầu.

Với diện tích 24.700 mẫu Anh theo thỏa thuận với Chính phủ Indonesia, Grasberg là một tổ hợp khai khoáng phức tạp gồm mỏ lộ thiên, mỏ hầm lò và bốn nhà máy tuyển quặng.

Trong nhiều năm, hình ảnh đặc trưng của Grasberg là hố khai thác lộ thiên rộng gần một dặm. Tuy nhiên, khi nguồn quặng bề mặt dần cạn kiệt, trọng tâm sản xuất đã chuyển xuống khai thác ngầm. Hiện mỏ vận hành ba hệ thống hầm lò lớn: Grasberg Block Cave, Deep Mill Level Zone và Big Gossan.

Một trong những khía cạnh đáng chú ý nhất của mỏ Grasberg là quy mô hạ tầng. Khu mỏ nằm ở một trong những khu vực biệt lập và khắc nghiệt nhất trên Trái đất, đòi hỏi phải xây dựng một thành phố hoàn toàn mới để phục vụ hoạt động khai thác.

Mỏ sở hữu sân bay riêng phục vụ vận chuyển nhân sự và thiết bị; đường ống dài 103 dặm đưa quặng đến cảng Amamapare để chế biến, xuất khẩu; các khu nhà ở chuyên biệt đi kèm trường học, bệnh viện và cơ sở y tế phục vụ hơn 20.000 lao động. Theo thời gian, toàn bộ tổ hợp đã vận hành như một “thành phố trên núi”, tự cung cấp dịch vụ và nguồn lực cho người lao động cùng gia đình.

Bên cạnh đóng góp kinh tế lớn, Grasberg cũng đối mặt nhiều tranh cãi, đặc biệt là lo ngại về môi trường do trầm tích và kim loại nặng xả ra sông suối địa phương.

Ngoài ra, việc mỏ nằm tại Papua - khu vực có lịch sử bất ổn chính trị - khiến Grasberg thường xuyên trở thành mục tiêu của các nhóm ly khai. Với nguồn thu lớn và ý nghĩa chiến lược, mỏ nằm ở trung tâm nhiều căng thẳng, từng xảy ra các vụ tấn công và phá hoại. Chính phủ Indonesia đã phải triển khai lực lượng quân sự để bảo đảm an ninh.

Dù vậy, Grasberg vẫn là một trong những tài sản kinh tế quan trọng nhất của Indonesia. Giấy phép khai thác của Freeport-McMoRan đã được gia hạn đến năm 2041.

Ngọc Bích