Mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT ngoài nơi đăng ký ban đầu

Hướng dẫn người dân đăng ký khám bệnh tại Bệnh viện Thanh Nhàn. Ảnh: BVCC

Những ngày cuối tháng 6, tại Bệnh viện Thanh Nhàn, công tác chuẩn bị cho thời điểm các quy định mới về BHYT chính thức có hiệu lực đang được hoàn tất. Các bộ phận tiếp đón, phòng khám, công nghệ thông tin và công tác xã hội được tập huấn lại quy trình; phần mềm quản lý được cập nhật; phương án mở thêm phòng khám và điều phối nhân lực cũng đã được xây dựng.

Là bệnh viện đa khoa hạng I của Hà Nội, mỗi ngày Bệnh viện Thanh Nhàn hiện tiếp nhận trung bình khoảng 1.500 lượt người khám ngoại trú và điều trị cho khoảng 1.100 người bệnh nội trú. Trong tổng số người đến khám, nhóm tự đến bệnh viện không đúng nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu chiếm khoảng 25%.

TS.BS Nguyễn Văn Thường - Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn dự kiến, sau ngày 1/7, khi quyền lợi khám ngoại trú được mở rộng, tỷ lệ người bệnh tự đến khám có thể tăng lên khoảng 30 - 35%.

Bệnh viện đã chuẩn bị phương án đáp ứng trong trường hợp lượng người khám tăng lên khoảng 2.000 lượt mỗi ngày. Một số phòng dự phòng được bố trí để có thể mở rộng khu khám ngoại trú; quy trình tiếp đón, phân luồng cũng được rà soát nhằm hạn chế tình trạng người bệnh tập trung đông tại một khu vực.

Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết thêm, bên cạnh áp lực gia tăng số người bệnh, khó khăn đáng lưu ý trong giai đoạn đầu là kỳ vọng của người dân. Khi nghe thông tin được BHYT thanh toán 50%, không ít người có thể hiểu đây là mức quỹ chi trả trên toàn bộ hóa đơn khám bệnh, hoặc áp dụng tại mọi bệnh viện.

“Chính sách mới mở rộng quyền lợi rất rõ, nhưng người bệnh cần được giải thích chính xác. Nếu không hiểu đầy đủ, họ có thể kỳ vọng mức thanh toán cao hơn thực tế, dẫn đến thắc mắc khi làm thủ tục hoặc thanh toán viện phí” - TS.BS Nguyễn Văn Thường nói.

Điểm thay đổi đáng chú ý từ ngày 1/7/2026 là người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu sẽ được quỹ hỗ trợ trong nhiều trường hợp hơn trước. Với một số bệnh, nhóm bệnh thuộc danh mục do Bộ Y tế quy định, người bệnh tiếp tục được thanh toán theo đầy đủ mức hưởng. Với những bệnh còn lại, quyền lợi được mở rộng từ chỗ không được thanh toán sang được hưởng 50% mức hưởng BHYT tại các cơ sở đủ điều kiện.

Bà Nguyễn Lan Hương - Phó Trưởng ban Thực hiện chính sách BHYT, BHXH Việt Nam cho biết, đây là bước điều chỉnh theo hướng tăng quyền lựa chọn và giảm gánh nặng chi phí cho người tham gia BHYT. Tuy nhiên, quy định mới không có nghĩa người bệnh có thể đến bất kỳ bệnh viện nào khám ngoại trú và mặc nhiên được quỹ thanh toán một nửa tổng chi phí.

Điều người bệnh cần đặc biệt lưu ý là cách hiểu về cụm từ “50% mức hưởng”. Đây không phải 50% toàn bộ hóa đơn, mà là 50% mức quyền lợi BHYT của từng người, chỉ tính trên phần chi phí thuộc phạm vi quỹ chi trả.

Chẳng hạn, một người có mức hưởng BHYT 80% khi thuộc trường hợp được thanh toán 50% mức hưởng thì quỹ sẽ chi trả tương đương 40% phần chi phí hợp lệ. Với người có mức hưởng 95%, tỷ lệ thực tế là 47,5%; còn người thuộc nhóm hưởng 100% sẽ được quỹ thanh toán tương đương 50%.

Nếu tổng chi phí một lần khám là một triệu đồng nhưng chỉ có 700.000 đồng nằm trong danh mục BHYT, mức thanh toán sẽ được tính trên 700.000 đồng. Các khoản dịch vụ theo yêu cầu, thuốc, vật tư hoặc kỹ thuật ngoài danh mục vẫn do người bệnh tự chi trả.

Tuy nhiên, BHXH Việt Nam vẫn khuyến cáo người dân nên ưu tiên khám tại nơi đăng ký ban đầu hoặc thực hiện đúng thủ tục chuyển cơ sở khi cần điều trị chuyên sâu. Đây vẫn là cách giúp người bệnh được hưởng đầy đủ quyền lợi, đồng thời duy trì sự liên tục trong quản lý sức khỏe.

Đức Trân