Mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội: Điều chỉnh chính sách theo hướng sát thực tiễn

Điều chỉnh chính sách để phù hợp thực tế

Theo đề xuất mới đang được nghiên cứu, điều kiện về thu nhập để được hưởng chính sách NƠXH sẽ được nâng lên đáng kể. Theo đó, người độc thân hoặc người đứng tên mua nhà có thu nhập bình quân không quá 25 triệu đồng/tháng; đối với các cặp vợ chồng, tổng thu nhập có thể lên tới 50 triệu đồng/tháng. So với quy định hiện hành, mức trần này đã được nới rộng, phản ánh rõ hơn mặt bằng thu nhập thực tế tại các đô thị lớn, nơi chi phí sinh hoạt và giá nhà ở luôn ở mức cao.

Trong nhiều năm qua, một nghịch lý tồn tại là không ít người lao động có thu nhập trung bình-khá, nhưng vẫn không đủ khả năng mua nhà thương mại, lại không đủ điều kiện để tiếp cận NƠXH do vượt ngưỡng thu nhập theo quy định. Điều này khiến chính sách chưa thực sự “chạm” đến đúng nhóm đối tượng cần hỗ trợ. Việc nâng trần thu nhập vì thế được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này, mở rộng cơ hội cho những người trẻ, cán bộ, công chức, người lao động có thu nhập ổn định nhưng chưa tích lũy đủ để sở hữu nhà ở.

Điều kiện thu nhập mua NƠXH sẽ được điều chỉnh để phù hợp với thực tế. Ảnh: Doãn Thành

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động. Giá nhà ở thương mại liên tục neo ở mức cao trong khi thu nhập của phần lớn người dân tăng chậm, dẫn đến khoảng cách ngày càng lớn giữa khả năng chi trả và giá trị tài sản.

“Nếu giữ nguyên mức trần thu nhập thấp như trước đây, chính sách NƠXH sẽ vô tình loại bỏ một bộ phận lớn người có nhu cầu thực. Đây là nhóm có khả năng trả nợ, có thu nhập ổn định, nhưng vẫn cần sự hỗ trợ của nhà nước để tiếp cận nhà ở”, TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường BĐS Việt Nam nhìn nhận.

Không chỉ mở rộng về thu nhập, định hướng sửa đổi chính sách còn nhằm đa dạng hóa đối tượng thụ hưởng, bao gồm cả người lao động tự do, người làm việc trong khu vực phi chính thức. Đây là những nhóm vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu lao động nhưng ít có cơ hội tiếp cận các chính sách an sinh.

Bên cạnh đó, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ còn thể hiện rõ định hướng xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, trong đó nhà ở là một trụ cột quan trọng. Nhà ở không chỉ là nhu cầu cơ bản mà còn là yếu tố quyết định chất lượng cuộc sống, sự ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững. Khi người dân có chỗ ở ổn định, họ sẽ yên tâm lao động, cống hiến, từ đó đóng góp tích cực cho sự phát triển chung.

Việc điều chỉnh chính sách NƠXH theo hướng linh hoạt, sát thực tiễn là bước đi cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và sự tham gia tích cực của doanh nghiệp.

Cân bằng giữa hỗ trợ và kiểm soát

Các chuyên gia cũng cho rằng, việc nới điều kiện tiếp cận NƠXH được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực đối với thị trường BĐS. Trước hết, chính sách này giúp kích thích nhu cầu thực, góp phần cải thiện thanh khoản ở phân khúc nhà ở giá hợp lý. Ngoài ra, khi nhu cầu tăng lên, các doanh nghiệp BĐS sẽ có thêm động lực tham gia phát triển NƠXH. Đây là yếu tố quan trọng để gia tăng nguồn cung-vốn đang thiếu hụt nghiêm trọng trong nhiều năm qua.

Thực tế cho thấy, tiến độ triển khai phát triển hàng triệu căn NƠXH, còn chậm, một phần do lợi nhuận thấp khiến doanh nghiệp chưa mặn mà. Vì vậy, việc mở rộng đối tượng mua, cần đồng bộ các chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thủ tục hành chính để thu hút doanh nghiệp.

Cần có sự kiểm soát chặt chẽ khi điều chỉnh điều kiện mua NƠXH. Ảnh: Doãn Thành

Trong bối cảnh thị trường BĐS đang từng bước phục hồi, những điều chỉnh về chính sách NƠXH được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích quan trọng. Người dân có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng tài chính, trong khi doanh nghiệp có thêm động lực đầu tư, phát triển dự án. Quan trọng hơn, chính sách này góp phần hiện thực hóa mục tiêu “an cư lạc nghiệp” cho hàng triệu người lao động, bởi đây là nền tảng để xây dựng một xã hội ổn định, phát triển và bền vững.

Tuy nhiên, việc nâng mức trần thu nhập cũng đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ để tránh trục lợi chính sách. Một trong những lo ngại là nếu không có cơ chế giám sát hiệu quả, NƠXH có thể bị “biến tướng”, rơi vào tay những người không thực sự có nhu cầu.

“Do đó, việc điều chỉnh điều kiện thu nhập, cần hoàn thiện hệ thống dữ liệu về thu nhập và tài sản của người dân, tăng cường kết nối giữa cơ quan thuế, ngân hàng và chính quyền địa phương. Điều này giúp xác minh chính xác đối tượng thụ hưởng, đảm bảo công bằng và minh bạch. Ngoài ra, cần có quy định rõ ràng về thời gian chuyển nhượng, sử dụng NƠXH, tránh tình trạng mua để đầu cơ hoặc cho thuê lại kiếm lời”, PGS. TS Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nêu quan điểm.

Với tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các bên liên quan, việc sửa đổi Nghị định 100/2024/NĐ-CP theo hướng mở rộng đối tượng và nâng mức trần thu nhập được kỳ vọng sẽ mang lại những chuyển biến tích cực cho thị trường nhà ở và đời sống người dân trong thời gian tới.

Doãn Thành