Mở rộng 'bản đồ', xuất khẩu công nghệ lập đỉnh mới

Xuất khẩu máy tính và linh kiện liên tiếp thiết lập kỷ lục mới, khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu

Sức bật mạnh mẽ từ các “đại lộ” truyền thống

Bước sang năm 2026, bức tranh kinh tế toàn cầu chứng kiến sự phục hồi rõ nét của nhu cầu công nghệ, điện toán đám mây và hạ tầng trung tâm dữ liệu... Trong bối cảnh đó, ngành xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam là nhóm hàng có giá trị lớn nhất nền kinh tế, tiếp tục bứt phá mạnh mẽ. Kết quả này không chỉ khẳng định vị thế mắt xích cốt lõi của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn cho thấy chiến lược thích ứng linh hoạt và đa dạng hóa thị trường của các doanh nghiệp đang phát huy hiệu quả tối đa.

Theo số liệu thống kê mới nhất, nhóm hàng điện tử và linh kiện giữ vững vị trí quán quân về kim ngạch xuất khẩu, đóng vai trò đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng GDP. Trong số các đối tác truyền thống, Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của Việt Nam. Riêng trong tháng 5, kim ngạch xuất khẩu sang quốc gia này đạt khoảng 5,4 tỷ USD, tăng gần 14% so với tháng trước và ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng hơn 41% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường cờ hoa đạt xấp xỉ 22,5 tỷ USD, tăng tới gần 55% và chiếm gần 40% tổng kim ngạch toàn ngành. Giới phân tích nhận định, cơn sốt hạ tầng công nghệ phục vụ AI, nhu cầu nâng cấp máy chủ và trung tâm dữ liệu tại Mỹ chính là động lực chính kéo dòng vốn và đơn hàng đổ về Việt Nam. Đồng thời, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ đa quốc gia nhằm tối ưu hóa tính an toàn cũng giúp Việt Nam gia tăng đáng kể thị phần tại nền kinh tế lớn nhất thế giới này.

Tại các thị trường truyền thống khác, Trung Quốc đứng thứ hai với kim ngạch khoảng 8,8 tỷ USD (tăng hơn 33%). Hồng Kông (Trung Quốc) giữ vai trò trung tâm trung chuyển hàng điện tử của khu vực với giá trị nhập khẩu hơn 5,3 tỷ USD, tăng khoảng 45%. Thị trường Liên minh châu Âu (EU) cũng ghi nhận những tín hiệu rất tích cực với kim ngạch 5 tháng đạt gần 5 tỷ USD, tăng hơn 43% so với cùng kỳ. Các quốc gia đầu tàu như Đức, Italy, Tây Ban Nha, cùng các thị trường tiềm năng như Hungary và Cộng hòa Séc đều có mức tăng trưởng cao, minh chứng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của nhu cầu tiêu dùng và đầu tư công nghệ tại lục địa già.

Bên cạnh các cực đối tác lớn, khu vực ASEAN đang nổi lên như một điểm sáng mới đầy ấn tượng. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu sang khối ASEAN đạt 3,02 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng phi mã 76,99%, nâng tỷ trọng đóng góp lên 5,38% toàn ngành.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang thị trường Thái Lan đã tăng hơn gấp đôi (đạt 114,89%), trong khi các trung tâm công nghệ khác như Singapore tăng 81,41% và Malaysia tăng 45,18%. Sự bứt phá này không chỉ phản ánh nhu cầu nội khối gia tăng, mà còn là minh chứng rõ nét cho xu hướng liên kết sản xuất ngày càng chặt chẽ giữa Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á.

Tại các khu vực khác của châu Á, dòng chảy xuất khẩu của Việt Nam vẫn giữ được nhịp đập hối hả. Xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 3,87 tỷ USD (tăng gần 12%), trong khi Đài Loan (Trung Quốc) tăng hơn 75%, Nhật Bản tăng gần 60% và Ấn Độ tăng gần 28%.

Bùng nổ tại các thị trường mới nổi: Quả ngọt từ đa dạng hóa

Điểm nhấn chiến lược nhất trong giai đoạn này chính là sự tăng trưởng đột biến tại các thị trường mới nổi, nằm ngoài nhóm đối tác truyền thống. Số liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng ở mức đáng kinh ngạc: Mexico tăng 183,36%, Peru tăng tới 265,49%, Colombia tăng 143,83%. Tại châu Âu và châu Đại Dương, xuất khẩu sang Anh tăng gần 92%, Thổ Nhĩ Kỳ tăng hơn 81% và Australia tăng gần 79%.

Dưới góc nhìn thương mại và tài chính, diễn biến này cho thấy chiến lược chủ động mở rộng thị trường và tận dụng hiệu quả mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới của doanh nghiệp Việt Nam đã gặt hái quả ngọt. Việc tiến sâu vào các thị trường Nam Mỹ, châu Đại Dương hay Trung Đông giúp ngành điện tử Việt Nam phân tán rủi ro, giảm bớt sự lệ thuộc vào một vài đối tác lớn, tạo dư địa tăng trưởng bền vững hơn.

Dù các con số thống kê rất lạc quan, chặng đường phía trước của ngành điện tử vẫn còn không ít thách thức. Các doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực từ sự biến động chi phí sản xuất, cũng như rủi ro gián đoạn nguồn cung chip nhớ và linh kiện bán dẫn.

Tuy nhiên, với vị thế ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu cùng mạng lưới FTA đa dạng, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam vẫn vô cùng lớn. Cần nhớ rằng, năm 2025 là mốc lịch sử khi xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 tỷ USD. Với tốc độ tăng tốc tại các thị trường mới như hiện nay, nhóm hàng này tiếp tục được kỳ vọng sẽ phá vỡ mọi giới hạn, thiết lập nên một kỷ lục đỉnh cao mới trong năm 2026.

Bình Minh