Mở hướng làm kinh tế cho vùng cao:Những mô hình kinh tế mới

Mô hình chăn nuôi hươu sao lấy nhung của hộ Alăng Lực. Ảnh: ĐĂNG NGUYÊN

Nuôi hươu “hái lộc”

Sau hơn một năm chuyển sang nuôi hươu sao lấy nhung, từ vài con hươu nuôi thử nghiệm, đến nay hộ ông Alăng Lực (thôn Pà Ong, xã Bến Giằng) đã phát triển đàn hơn 10 con, chủ yếu theo hình thức nuôi chuồng trại. Đến nay gia đình ông đã khai thác 3 đợt nhung hươu đưa ra thị trường, đem lại nguồn thu nhập khá. Nguồn thu từ nhung hươu giúp gia đình ông có thêm kinh phí tái đầu tư, mở rộng đàn, đồng thời tích lũy kinh nghiệm để phát triển mô hình lâu dài.

Ông Lực cho biết, hươu sao là vật nuôi phù hợp với điều kiện miền núi khi nguồn thức ăn chủ yếu từ cỏ tự nhiên, phụ phẩm nông nghiệp sẵn có. Nếu bảo đảm vệ sinh chuồng trại, đàn hươu sinh trưởng tốt, ít phát sinh dịch bệnh. “Chỉ cần chủ động nguồn thức ăn và giữ vệ sinh chuồng trại, hươu phát triển khá ổn định. So với một số vật nuôi khác, việc chăm sóc hươu không quá phức tạp”, ông Lực chia sẻ.

Từ hiệu quả mô hình của gia đình ông Lực, nuôi hươu sao lấy nhung đang được một số hộ dân địa phương quan tâm, tạo thêm lựa chọn trong phát triển chăn nuôi.

Ông Alăng Lực bên đàn hươu sao của gia đình. Ảnh: ĐĂNG NGUYÊN

Tiêu biểu như hộ Bh’nướch Trao (thôn Pà Ong), Bríu Chéo (thôn Aliêng) cũng đang đầu tư phát triển đàn hươu. Tuy nhiên, để mô hình phát triển bền vững, người nuôi cần được hỗ trợ thêm về kỹ thuật, nguồn giống chất lượng và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Theo ông Lực, chất lượng con giống quyết định hiệu quả chăn nuôi, do đó cần lựa chọn những con hươu có khả năng khai thác nhung tốt. Ngoài ra, việc xây dựng đầu ra ổn định cũng là yếu tố quan trọng để người dân yên tâm phát triển đàn.

Hiện giá thu mua nhung hươu còn phụ thuộc nhiều vào thương lái, có thời điểm khoảng 9 triệu đồng/kg nhưng cũng có lúc giảm mạnh, khiến người nuôi khó chủ động trong kế hoạch mở rộng sản xuất.

Từ thực tế này, ông Lực kiến nghị các ngành chức năng quan tâm đánh giá hiệu quả mô hình, hỗ trợ kỹ thuật, con giống và kết nối tiêu thụ, qua đó tạo thêm hướng sinh kế phù hợp cho người dân miền núi.

Đa dạng hướng phát triển

Những năm gần đây, từ sự hỗ trợ của các chương trình, chính sách phát triển sản xuất cùng sự chủ động của người dân, nhiều mô hình mới đang từng bước phát huy hiệu quả, tạo thêm hướng đi trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập hộ gia đình.

Mô hình vườn cây ăn quả kết hợp trồng rừng của chị Alăng Thị Thứ đang đem lại hiệu quả kinh tế cao. Ảnh: ĐĂNG NGUYÊN

Tại thôn La Bơ (xã Nam Giang), chị Alăng Thị Thứ là một trong những hộ sớm xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp vườn - ao - rừng trên diện tích đất sản xuất của gia đình.

Từ nguồn vốn vay ưu đãi và chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, chị mạnh dạn cải tạo đất, kết hợp trồng cây lâm nghiệp, cây ăn quả, đào ao nuôi cá và phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm. Những năm đầu, mô hình gặp nhiều khó khăn khi cây trồng chưa cho thu hoạch, vật nuôi tiềm ẩn rủi ro...

Qua quá trình tích lũy kinh nghiệm, học hỏi kỹ thuật, chị Thứ điều chỉnh cách làm phù hợp với điều kiện thực tế. Sau gần 10 năm, mô hình kinh tế vườn - ao - rừng của gia đình chị hình thành rõ nét với hàng nghìn cây trồng các loại, ao cá hơn 2.000m2, mang lại thu nhập khoảng 200 triệu đồng mỗi năm.

Xã Đắc Pring đang khuyến khích mở rộng mô hình phát triển cây ăn quả kết hợp chăn nuôi liên kết theo nhóm hộ. Ảnh: ĐĂNG NGUYÊN

Lựa chọn hướng đi chuyên sâu hơn khi tập trung phát triển cây ăn quả, từ năm 2021, ông Pơloong Chuồn (thôn 49A, xã Đắc Pring) cải tạo đất sản xuất, trồng hơn 250 gốc cam Vinh. Qua quá trình chăm sóc, tìm hiểu kỹ thuật và thích nghi với điều kiện địa phương, vườn cam của gia đình ông Chuồn từng bước phát triển, hiện khoảng 80% số cây đã cho quả, tạo thêm nguồn thu nhập và mở thêm hướng phát triển cây ăn quả tại địa phương. Từ mô hình cụ thể của người dân, đến nay xã Đắc Pring đã xây dựng 2 mô hình trồng cam Vinh với tổng diện tích hơn 8,2ha, thu hút 25 hộ tham gia.

Ông Hồ Viết Căn, Chủ tịch UBND xã Đắc Pring cho biết, trước đây đời sống người dân địa phương, chủ yếu là đồng bào Giẻ Triêng phụ thuộc nhiều vào sản xuất nương rẫy với quy mô nhỏ lẻ. Từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung. Các mô hình bước đầu mang lại hiệu quả, tạo thêm sinh kế và giúp người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất.

“Thời gian tới, xã Đắc Pring tiếp tục mở rộng các mô hình cây ăn quả, chăn nuôi tập trung, phát triển dược liệu và những hướng sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương, từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân”, ông Căn nói.

ĐĂNG NGUYÊN