Mô hình 'Xã, phường xã hội chủ nghĩa' mà Hà Nội sắp thí điểm có điểm nổi bật gì?

Theo đó, Dự thảo đã được Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội thông qua, hoàn thiện và đệ trình thành phố ngày 29/4 vừa qua.

Dự thảo Đề án gồm 65 trang, chia thành 3 phần chính và 5 phụ lục, trong đó xây dựng hệ thống tiêu chí và công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.

Theo đó, "xã, phường xã hội chủ nghĩa" được xác định là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, nơi chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà còn trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.

Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Hiện UBND thành phố đang xem xét, cho ý kiến chỉ đạo đối với các nội dung quan trọng như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai thí điểm "xã, phường xã hội chủ nghĩa".

Trong đó, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất.

Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện Thủ đô, Đề án xác định 8 nội dung cốt lõi, gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, với tổng số 54 tiêu chí bao trùm các lĩnh vực, trong đó bổ sung hai chỉ số tổng hợp quan trọng là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân.

Về phương án triển khai, Đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Đồng thời, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, cùng cơ chế phối hợp giữa các cấp, ngành.

Dự kiến, danh mục triển khai gồm 19 dự án cụ thể gắn với các lĩnh vực trọng tâm như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường. Để bảo đảm tính khả thi, UBND thành phố được đề xuất giao các sở, ngành và địa phương được lựa chọn thí điểm xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, kèm theo khái toán kinh phí, làm cơ sở bố trí nguồn lực phù hợp.

Hiện UBND thành phố đang xem xét, cho ý kiến chỉ đạo đối với các nội dung quan trọng như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai.

Tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, qua nghiên cứu và thảo luận, các ý kiến cơ bản thống nhất cao với nội dung dự thảo Đề án.

Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.

Chủ tịch UBND thành phố lưu ý, đây là nội dung quan trọng, cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng.

Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, các cơ quan liên quan cần nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương và cơ quan Đảng để bảo đảm sự thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.